Bağlanma stilleri ile psikosomatik belirtiler arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolü
The mediating role of alexithymia in the relationship between attachment styles and psychosomatic symptoms
- Tez No: 1023514
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kaygılı ve kaçınan bağlanma, Klinik psikoloji, Psikosomatik belirtiler, Yetişkinlerde bağlanma, Attachment anxiety and avoidance, Clinical psychology, Psychosomatic symptoms, Adult attachment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, bağlanma stilleri ile psikosomatik belirtiler arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolünü incelemektir. Psikosomatik belirtilerin bireyin yalnızca bedensel yakınmalarıyla değil, erken dönem ilişkisel deneyimleri ve duygusal süreçleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu doğrultuda araştırmada kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stilleri, aleksitimi ve psikosomatik belirtiler arasındaki ilişkiler ele alınmıştır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımı doğrultusunda ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 18–45 yaş aralığında yer alan 450 yetişkin birey oluşturmuştur. Veriler çevrim içi form aracılığıyla toplanmış; Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Toronto Aleksitimi Ölçeği-20 ve SCL-90-R Somatizasyon Alt Boyutu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, güvenirlik analizi, Pearson korelasyon analizi ve aracılık analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stillerinin aleksitimi ve somatizasyon ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu belirlenmiştir. Aleksitimi ile somatizasyon arasında da pozitif yönde güçlü bir ilişki bulunmuştur. Aracılık analizi sonucunda aleksitiminin hem kaygılı bağlanma ile somatizasyon arasındaki ilişkide hem de kaçınmacı bağlanma ile somatizasyon arasındaki ilişkide anlamlı aracı role sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, psikosomatik belirtilerin değerlendirilmesinde bağlanma örüntüleri ve duygusal farkındalık süreçlerinin birlikte ele alınmasının önemli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the mediating role of alexithymia in the relationship between attachment styles and psychosomatic symptoms. Psychosomatic symptoms are considered not only as bodily complaints but also as phenomena that should be evaluated together with individuals' early relational experiences and emotional processes. In this regard, the relationships among anxious and avoidant attachment styles, alexithymia, and psychosomatic symptoms were examined. The study was conducted using a quantitative research approach and a correlational survey design. The sample consisted of 450 adults aged between 18 and 45. Data were collected through an online form including the Demographic Information Form, Experiences in Close Relationships-Revised, Toronto Alexithymia Scale-20, and the Somatization Subscale of the SCL-90-R. Descriptive statistics, reliability analysis, Pearson correlation analysis, and mediation analysis were used in the analysis of the data.The findings indicated that anxious and avoidant attachment styles were positively and significantly associated with alexithymia and somatization. A strong positive relationship was also found between alexithymia and somatization. The mediation analysis showed that alexithymia had a significant mediating role both in the relationship between anxious attachment and somatization and in the relationship between avoidant attachment and somatization. These findings suggest that attachment patterns and emotional awareness processes should be considered together in the assessment of psychosomatic symptoms.
Benzer Tezler
- Psikosomatik deri hastalığı (psöriazis, alopesi areata, kronik spontan/idiopatik ürtiker) tanısı alan erişkinlerde bağlanma stillerinin, öfke ve öfke ifade tarzı ve aleksitimi ile ilişkisinin incelenmesi, sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Examination of the relationship of attachment styles with anger and anger expression and alexithymia in adults diagnosed with psychosomatic skin disease (psoriazis, alopesia areata, chronic spontaneous/idiopatic urticaria)
İREM İLHAN YÜKRÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERVET EBRİNÇ
- Bağlanma stilleri ile psikosomatik şikayetler arasındaki ilişkinin incelenmesi: Duygu düzenleme güçlüğünün aracı değişken olarak rolü
The examination of the relationship between attachment styles, emotion regulation difficulties and psychosomatic symptoms
BETÜL COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPER ÇUHADAROĞLU
- Fonksiyonel nörolojik semptom bozukluğu olan hastalarda psikosomatik tanının kişilik özellikleri, kişilerarası ilişkiler ve algılanan sosyal destek ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between psychosomatic diagnosis and personality traits, interpersonal relations, and perceived social support in patients with functional neurological symptom disorder
ANAS HAVARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IRMAK POLAT
- Genç yetişkinlerde deri yolma davranışlarıyla ebeveynlerine bağlanma arasındaki ilişki
The relationship between skin picking and parent attachment of young adults
NARİN DAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN TANIDIR
- Fibromiyalji sendromu hastalarının zihin kuramı, empati ve bağlanma biçimleri açısından sağlıklı gönüllüler ile karşılaştırılması
A comparison of fibromyalgia syndrome patients with healthy controls in terms of theory of mind, attachment style and empathy
BEYCAN GÖZDE AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLRU PEMRA ÜNALAN