19. yüzyılda İstanbul'da kurulan vakıf hastaneleri ve karantina
Waqf hospitals and quarantine facilities established in Istanbul in the 19th century
- Tez No: 1023513
- Danışmanlar: PROF. DR. HACI AHMET ARSLANTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. Yüzyıl'da Osmanlı Devleti'nde birçok alanda yenilenme çabaları söz konusu olmuştur. Bu çabalar, geleneksel formda bulunan birçok yapıyı kurumsal hale getirmiştir. Bu kapsamda Osmanlı sağlık teşkilatlanması tek başına ortaya çıkan bir oluşum değildir. Abbasi, Emevi ve Selçuklu gibi önceden mevcut olan devletlerin vakıf sistemlerini ve tıbbi birikimlerinin de yardımı ve ileri taşınmasıyla meydana gelmiş bir sistemdir. Bu sistem, Osmanlı Devleti'nin Kolera ve Veba gibi salgın hastalıklara karşı mücadelesinde önemli konumda olmuştur. Sistemin modernleştirilmesiyle ortaya çıkan tıbbi olanaklarla hastanelerdeki mücadeleler devamlı bir şekilde yürütülebilmiştir. Bu süreçte hastanelerin aktif kalabilmesini ve operasyonlarını devam ettirebilmelerini sağlayan vakıflar zamanla değişim geçirse de merkezileşmelerinden ötürü önemlerini korumuşlardır. Ancak önemli konumlarına rağmen yaşanan savaşlar ve ekonomik dalgalanmalarla hastanelerin bazı faaliyetleri sekteye uğramış, değiştirilmiş ya da farklı sağlık kurumlarına entegre edilmiştir. Böylelikle hastaneler, modernleştirilen sağlık teşkilatıyla birlikte geliştirilmiş ve hem kadro hem de donanım açısından çeşitli hastalıklara bakabilecek hale getirilmiştir. Bu bağlamda Karantina uygulamaları Osmanlı'da kurumsallaşmış ve hastanelerle paralel bir gelişme göstererek devletin sağlık teşkilatının mihenk taşlarından biri olmuştur. Böylelikle Karantina tedbirleri ve hastaneler, Osmanlı Devleti'nde modernleştirilen sağlık teşkilatlanmasıyla birlikte varlığını korumuş ve günümüze aktarılmıştır.“19. Yüzyılda İstanbul'da Kurulan Vakıf Hastaneleri ve Karantina”adlı bu tezde Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde esinlenilen kurumlar, alınan tedbirler, etkilenilen şartlar sağlık teşkilatlanması oluşurken incelenmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
During the 19th century, the Ottoman Empire undertook efforts at modernization in many areas. These efforts institutionalized many structures that had previously existed in traditional forms. In this context, the Ottoman health system did not emerge as an isolated development. Rather, it was a system that arose with the assistance of—and by building upon—the waqf systems and medical knowledge of pre-existing states such as the Abbasid, Umayyad, and Seljuk empires. This system played a significant role in the Ottoman Empire's fight against epidemic diseases such as cholera and the plague. Thanks to the medical capabilities made possible by the modernization of the system, efforts to combat these diseases in hospitals could be carried out continuously. Although the waqfs that enabled hospitals to remain active and continue their operations underwent changes over time, they retained their importance due to their centralized nature. However, despite their significant role, wars and economic fluctuations disrupted some hospital activities, leading to changes or integration into different healthcare institutions. Consequently, hospitals were developed alongside the modernized health system and were equipped with the necessary staff and resources to treat a wide range of diseases. In this context, quarantine practices became institutionalized in the Ottoman Empire and, developing in parallel with hospitals, became one of the cornerstones of the state's healthcare system. Thus, quarantine measures and hospitals have maintained their existence alongside the modernized healthcare system of the Ottoman Empire and have been carried forward to the present day. In this thesis titled“Waqf Hospitals and Quarantine Facilities Established in Istanbul in the 19th Century,”the institutions that served as inspiration, the measures taken, and the conditions that influenced the formation of the health system during the final period of the Ottoman Empire have been examined.
Benzer Tezler
- Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kadar Osmanlı kütüphanelerinin gelişimi
Başlık çevirisi yok
REMZİYE TUBA ÇAVDAR
Doktora
Türkçe
1995
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiKütüphanecilik Bölümü
PROF.DR. İSMAİL E. ERÜNSAL
- Edirne Garı
Edirne Station
ÖZLEM BÜYÜKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AFİFE BATUR
- Ege bölgesindeki tarihi banka yapıları (1915-1930)
Historical bank buildings in Aegean zone (1915-1930)
UMUT DEVRİM GENÇ
- Osmanlı Devleti'nde ilk açılan devlet bankası ve günümüzde halen banka şubesi olarak kullanılan tarihi yapıları
The first state bank in the Ottoman State and its historical buildings still used as bank branches today
AYLİN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL ÇOKUĞRAŞ BAĞDATLIOĞLU
PROF. DR. NURAN PILEHVARIAN