Postpartum dönemde maternal tükenmişlik, uyku kalitesi ve annelik rolü başarısı arasındaki ilişki
The relationship between maternal burnout, sleep quality, and maternal role success in the postpartum period
- Tez No: 1023735
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞÜKRAN BAŞGÖL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Annelik rolü, Maternal tükenmişlik, Postpartum dönem, Uyku kalitesi, Maternal role, Maternal burnout, Postpartum period, Sleep quality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma postpartum dönemde maternal tükenmişlik, uyku kalitesi ve annelik rolü başarısı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirilen bu çalışma, Samsun Bafra Devlet Hastanesi Yenidoğan Polikliniği, Çocuk Polikliniği ile Relaktasyon ve Laktasyon Polikliniklerine başvuran 325 anne ile yürütülmüştür. Araştırma verileri 01 Ağustos 2025 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKÖ), Maternal Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve Anlamsal Farklılık Ölçeği-Anne Olarak Ben (AOBÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle elde edilmiştir. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), LSD testi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: PUKÖ, toplam puan ortalaması 25.93±7.39 (min=5.00, maks=48.00), MTÖ toplam puan ortalaması 23.91±5.96 (min=15.00, maks=51.00) ve AOBÖ toplam puan ortalaması 62.29±10.19 (min=23.00, maks=77.00) olarak belirlenmiştir. PUKÖ toplam puanı ile MTÖ arasında zayıf düzeyde, pozitif yönde (r=0.273, p<0.001); PUKÖ ile AOBÖ arasında zayıf düzeyde, negatif yönde (r=-0.137, p<0.05) ve AOBÖ ile MTÖ arasında orta düzeyde, negatif yönde (r=-0.374, p<0.001) istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Annelerin PUKÖ ve AOBÖ toplam puanlarının MTÖ toplam puanını yordama düzeyi çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Kurulan modelin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (F(2,322)=37.723, p<0.001). Modelde PUKÖ ve AOBÖ toplam puanlarının birlikte MTÖ toplam puanındaki varyansın %19'unu açıkladığı saptanmıştır (R=0.436; R²=0.190; Düzeltilmiş R²=0.185). Sonuç: Postpartum dönemde yüksek PUKÖ toplam puanı (uyku kalitesinin bozulması) maternal tükenmişlik düzeyinin artışı ile annelik rolü başarısındaki artış ise maternal tükenmişlik düzeyinin azalması ile ilişkili bulunmuştur. Bu doğrultuda, postpartum bakım sürecinde annelerin uyku kalitesi ve annelik rolü başarısının düzenli olarak değerlendirilmesi ve maternal tükenmişliğin önlenmesine yönelik destekleyici girişimlerin planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study was conducted to examine the relationship between maternal burnout, sleep quality, and maternal role success during the postpartum period. Material and Method: This descriptive and correlational study was conducted with 325 mothers who attended the Neonatal Outpatient Clinic, Pediatric Outpatient Clinic, and Relactation and Lactation Outpatient Clinics of Samsun Bafra State Hospital. The study data were collected between August 01, 2025, and December 31, 2025. Data were obtained through face-to-face interviews using the Personal Information Form, the Postpartum Sleep Quality Scale (PSQS), the Maternal Burnout Scale (MBS), and the Semantic Differential Scale-Myself as a Mother (SDS-MAM). Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), LSD post hoc test, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used for statistical analyses. Findings: The mean total score of the PSQS was 25.93±7.39 (min=5.00, max=48.00), MBS was 23.91±5.96 (min=15.00, max=51.00), and SDS-MAM was 62.29±10.19 (min=23.00, max=77.00). A statistically significant weak positive correlation was found between PSQS and MBS (r=0.273, p<0.001), a weak negative correlation between PSQS and SDS-MAM (r=-0.137, p<0.05), and a moderate negative correlation between SDS-MAM and MBS (r=-0.374, p<0.001). Multiple linear regression analysis was performed to examine the predictive value of mothers' PSQS and SDS-MAM total scores on the MBS total score. The overall regression model was statistically significant (F(2.322) = 37.723, p<0.001). The model demonstrated that PUKÖ and AOBÖ total scores together accounted for 19% of the variance in the MTÖ total score (R = 0.436, R² = 0.190, adjusted R² = 0.185). Conclusion: In the postpartum period, a higher total PSQS score (indicating poorer sleep quality) was found to be associated with increased maternal burnout levels, whereas higher maternal role success was associated with decreased maternal burnout levels. Accordingly, it is recommended that mothers' sleep quality and maternal role success be regularly assessed during the postpartum period and that supportive interventions aimed at preventing maternal burnout be planned and implemented.
Benzer Tezler
- Postpartum dönemde annelerin maternal bağlanma düzeyleri ve etkileyen faktörler
Maternal attachment levels of mothers in the postpartum period and affecting factors
ŞEYMA DÖNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AVCI
- Postpartum dönemde annelerin maternal dikkat dağınıklığı ile emzirme farkındalığı durumunun maternal bağlanmaya etkisi
The effect of maternal distraction and mindful breastfeeding of mothers on maternal attachment in the postpartum period
TÜLİN AŞKARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERLİNDA ALUŞ TOKAT
- Postpartum dönemde annelerdeki anksiyete düzeyinin maternal bağlanma üzerine etkisi
The effect of mothers anxiety level on maternal attachment in the postpartum period
CEREN ACAY ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDA ARZU ABA
- Aile içi şiddete maruz kalan annelerin postpartum dönemde depresyon ve maternal bağlanma düzeylerinin belirlenmesi
Determination of depression and maternal attachment levels of mothers exposed to domestic violence in the postpartum period
MERVE ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE ERBAŞ
- Doğum sonu dönemde algılanan sosyal desteğin maternal uyku kalitesine olan etkisinin değerlendirilmesi
Perceived social support in postpartum period of evaluation of the effects of maternal sleep quality
HABİBE BAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NERİMAN SOĞUKPINAR