Multiple Sklerozlu hastalara uygulanan bahçecilik aktivitelerinin hastaların psikolojik iyi oluş, yaşam kalitesi ve öz etkiliklerine etkisi
The effects of gardening activities on psychological well-being, quality of life, and self-effectiveness in patients with Multiple Sclerosis
- Tez No: 1023734
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Multiple Skleroz, Bahçecilik Aktiviteleri, Yaşam Kalitesi, Psikolojik İyi oluş, Öz-Etkililik, Multiple Sclerosis, Gardening Activities, Quality of Life, Psychological Well-being, Self-Efficacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı; Multiple Sklerozlu hastalarda uygulanan bahçecilik aktivitelerinin hastaların psikolojik iyi oluş, yaşam kalitesi ve öz etkililiklerine etkisini incelemektir. Gereç ve yöntem:Bu araştırma, tek kör, randomize, ön test–son test kontrol gruplu deneysel bir tasarım çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmaya 39 deney,39 kontrol grubu olmak üzere toplam 78 Multiple Skleroz hastası katılmıştır.Araştırmanın verileri Tanıtıcı Soru Formu'',“Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli PERMA Ölçeği'', ”(MSQOL-54) Multiple Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği'',“Kronik Hastalık Yönetimi için 6 Maddelik Öz-Etkililik Ölçeği'', ”Manuel Yetenek Ölçeği-36'', (MAM-36) kullanılarak toplanmıştır. Deney grubuna 10 hafta boyunca haftada 1 gün olmak üzere bahçecilik aktivite programı uygulanmıştır. 10 hafta sonunda deney ve kontrol gurubuna son test verileri toplanmıştır. Veriler; ortalama ve standart sapma, sayı, yüzde, t testi, Pearsen korelasyon analizi, ki kare, Kruskal-Wallis, Kolmogorov-Smirnow testi, Etki büyüklüğü için Cohen d değeri hesaplanmıştır. Çalışmanın verilerinin analizinde SAS 9.4 paket programı kullanılmıştır. Çalışmanın tamamında anlamlılık düzeyi0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul ve kurum izni alınmıştır. Bulgular: Deney grubundaki hastaların bahçecilik aktiviteleri sonrası PERMA ölçeği bazı alt boyut ve toplam puanlarında artış gösterdiği ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur(p<0.05).(MSQOL-54) Multiple Skleroz Yaşam Kalitesi ölçeğinde deney grubunda fiziksel ve mental sağlık bileşenlerine ait alt boyutların çoğunda ön test-son test karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur(p<0.05). Sonuç:Multiple Skleroz hastalarına uygulanan bahçecilik aktivitelerinin psikolojik iyi oluş ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkilediği, öz-etkililik ve manuel yetenekte ise sınırlı düzeyde iyileşme gösterdiği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim:The aim of this study is to examine the effects of gardening activities on psychological well-being, quality of life and self-efficacy of patients with Multiple Sclerosis. Material and Method:This study was conducted within the framework of a single-blind, randomized, pretest-posttest control group experimental design. A total of 78 Multiple Sclerosis patients participated in the study, 39 in the experimental group and 39 in the control group. Data of thestudywerecollectedusingtheIntroductoryQuestionnaire, Five-DimensionalWell-Being Model PERMA Scale, (MSQOL-54) Multiple Sclerosis Quality of Life Scale, 6-Item Self-Efficacy Scale for Chronic Disease Management, and Manual Ability Scale-36 (MAM-36). A gardeningactivity program was applied to the experimental group once a week or 10 weeks. At the end of 10 weeks, post-test data were collected for the experimental and control groups. Data; Mean and Standard deviation, number, percentage, t-test, Pearsen correlation analysis, Kruskal-Wallis, Kolmogorov-Smirnow test, and Cohen's d value for effect size were calculated. SAS 9.4 package program was used in the data analysis of the study. The significance level was accepted as 0.05 throughout the study.Ethics committee and institutional approvals were obtained before starting the research. Results:It was found that patients in the experimental group showed an increase in some sub-dimensions and total scores of the PERMA scale after gardening activities, and this was statistically significant (p<0.05). In the MSQOL-54 (Multiple Sclerosis Quality of Life) scale, statistically significant differences were found in most of the sub-dimensions of the physical and mental health components in the experimental group when comparing the pre-test and post-test results (p<0.05). Conclusion: Gardening activities applied to patients with Multiple Sclerosis have been shown to positively affect psychological well-being and quality of life, while showing limited improvement in self-efficacy and manual dexterity.
Benzer Tezler
- Multiple sklerozlu hastalara uygulanan refleksolojinin ağrı, yorgunluk ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of reflexology applied to multiple sclerosis patients on pain, fatigue, and life quality
HATİCE DİLEK DOĞAN
Doktora
Türkçe
2015
HemşirelikAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP TAN
- Multiple sklerozlu hastalarda fiziksel egzersiz ile birlikte verilen bilişsel grup egzersizlerinin etkisi
The effect of cognitive group exercises in patients with multiple sclerosis
ARZU ESMERAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Nörolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiBilişsel Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL
- Yorgunluğu olan multiple sklerozlu hastalarda modafinilin klinik ve nörofizyolojik testler üzerine etkisinin incelenmesi
Effects of modafinil therapy on clinical and neurophysiological tests of multiple sclerosis (MS) patients with fatigue
ÖZLEM AKDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
NörolojiUludağ ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK TURAN
- Multıpl sklerozlu hastalarda atak tedavisine yanıtı etkileyen faktörler
Factors affecting response to relapse treatment in multiple sclerosis patients
FATMA AVŞAR ERTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HURİYE HAYAT GÜVEN
- Telerehabilitasyon tabanlı motor imgeleme eğitiminin multipl sklerozlu bireylerin yürüme ve denge performansları üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of telerehabilitation based motor imagery training on gait and balance performance of the persons with multiple sclerosis: A randomized controlled trial
TURHAN KAHRAMAN
Doktora
Türkçe
2017
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA SAVCI