Türkiye'de yer alan İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı, Ankara Esenboğa Havalimanı ve Antalya Havalimanı'nın bulut taban yüksekliğinin klimatolojisi ve trend analizi
Climatology and trend analysis of cloud base height at Istanbul Sabiha Gokcen airport, Ankara Esenboga Airport and Antalya Airport in Turkiye
- Tez No: 1024040
- Danışmanlar: DOÇ. BAHTİYAR EFE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Meteoroloji, Meteorology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Meteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Atmosfer Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Havacılık sektörü, her yıl milyonlarca insan tarafından büyük rağbet görmektedir. Yıllar içinde gerek ticari gerekse yolcu taşımacılığında havacılık sektöründe artan kapasite artışı ile birlikte önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu gelişmelerle birlikte uçuş operasyonu güvenliği büyük önem arz etmekte ve meteorolojik koşullar da güvenliği önemli düzeyde etkilemektedir. Meteorolojik koşullar havacılık sektöründe can ve mal kayıplarına da yol açmaktadır. Ayrıca uçuşlarda tehirlere, iptallere ve divertlere sebep olmaktadır. Olumsuz hava muhalefetine neden olan bu meteorolojik koşullardan biri de bulut tabanının düşmesidir. Düşük bulut tabanı ile birlikte düşük görüş şartları yaşanmakta ve uçuş emniyeti hayati açıdan zaman zaman risk altında kalmaktadır. Bu nedenle düşük bulut tabanı oluşumunun ve koşullarının incelenmesi uçuş emniyeti açısından hayati önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin en köklü havalimanları olan İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı (ICAO kodu: LTFJ), Ankara Esenboğa Havalimanı (ICAO kodu: LTAC) ve Antalya Havalimanı (ICAO kodu: LTAI)'nın 0-1000ft (0,3048 km) arasındaki bulut taban yüksekliğinin zamansal olarak klimatolojisi ve trend analizini incelemektir. Çalışmada 2011-2025 yılları arasındaki 15 yıllık saatlik 20 ve 50 geçe kodlanan Aviation Routine Weather Report (METAR) rasatları incelenmiştir. Klimatoloji ve trend analizi için 0-1000ft arasındaki en düşük bulut taban yükseklik değerlerinin aylık ortalamaları ve frekansı hesaplanmıştır. Düşük bulut tabanı ceiling koşulları havalimanlarında operasyonel açıdan büyük önem arz ettiği için BKN, OVC ve VV kodlanan bulut tabanları analiz edilmiştir. Bu şartlarda kodlanan 0-1000ft arasındaki en düşük ceiling yaşandığı rasatlarda esen rüzgarların genel ve mevsimsel rüzgar gülleri çizdirilmiştir. Trend analizi için Mann-Kendall trend testi ve Yenilikçi trend analizi kullanılmıştır. Analizde aylık ortalamalar ve aylık ortalamaların frekansı baz alınarak üç havalimanı için mevsimsel Mann- Kendall trend analizi de incelenmiştir. Böylece klimatolojik açıdan 15 yıllık dönemde 3 havalimanı için 0-1000ft arasında bulut tabanı yüksekliğinin trendi incelenmiştir. Deniz etkisinde olan LTFJ ve LTAI havalimanları ile iç kesimde yer alan LTAC havalimanı arasındaki bulut taban yüksekliklerinin trendi topografya açısından yorumlanmıştır. Çalışmada kullanılan METAR verileri, The Iowa Environmental Mesonet (IEM)'den alınmıştır. Üç havalimanı için de verilerin %99'dan fazlası mevcuttur. Çalışmada ilk olarak klimatoloji ve trend analizi için LTFJ, LTAC ve LTAI meydanları için aylara göre 0-1000ft arasında kodlanan BKN, OVC ve VV kapalılıklarının frekansları incelenmiştir. LTFJ meydanında en çok kapalılığın meydana geldiği ay Şubat ayı ve en çok meydana gelen kapalılık türü ise BKN kapalılığı olmuştur. LTAC meydanında en çok kapalılık Aralık ve Ocak, LTAI meydanı için Nisan ayı olmuştur. LTFJ meydanında yüksek nem ve denizel etki nedeniyle düşük seviyeli bulutlar daha sık görülmekteyken LTAC meydanında enverziyon ve sis kaynaklı düşük bulut tabanı olayları daha sık meydana gelmiştir. LTAI meydanında ise Akdeniz iklimi nedeniyle düşük bulut tabanı koşulları daha az görülmüştür. Bölgedeki yüksek sıcaklıklar ve güçlü dikey karışımlar özellikle yaz aylarında alçak seviyeli bulut oluşumunu sınırlandırmıştır. 1000ft ve altında BKN, OVC ve VV kodlanan rasatlarda meydana gelen basınç değerleri analiz edilmiştir. LTFJ ve LTAC meydanlarında 0-1000ft arasında meydana gelen düşük bulut tabanları, alçak basınç ve cephe sistemlerinden daha çok yüksek basınçta meydana gelen sis, enverziyon ve düşük seviye stratiform tipi bulut oluşumlarıyla meydana gelmiştir. LTAI meydanında ise belirgin bir basınç rejimi görülmemiştir. Ayrıca saatlik analize bakıldığında LTFJ için en sık gözlenen bulut tabanı değerleri 23-04 UTC aralığında, LTAC için 02-06 UTC arasında, LTAI için ise 01-05 UTC aralığında düşük bulut tabanı değerleri gözlemlenmiştir. Aylık analize bakıldığında en düşük bulut tabanı değerleri; LTFJ için Şubat-Mayıs aylarında, LTAC için Aralık ve Ocak aylarında, LTAI içinse Aralık, Ocak ve Nisan ayları olmuştur. Yıllık analize göre en düşük bulut tabanı değerleri LTFJ için 2017 yılı ve sonrasında artmıştır. LTAC için düzenli bir artış gözlemlenmez iken 2017 yılı sonrasında düşük bulut tabanı değerlerinin gözlem sayısında nispeten bir azalma meydana gelmiştir. LTAI meydanında ise düşük bulut tabanının meydana gelme sıklığı, 2017 yılı ve sonrası önceki aylara göre artış meydana gelmiştir. Mevsimlik analize göre düşük bulut tabanı değerleri; LTFJ için en çok kış ve ilkbahar mevsimlerinde, LTAC için kış ve sonbahar mevsimlerinde, LTAI meydanında ise en çok kış mevsiminde meydana gelmiştir. Aylık 1000ft ve altında gözlemlenen ortalama bulut tabanı değerlerine (BKN, OVC, VV) bakıldığında; LTFJ için ortalama bulut tabanı değerleri 600ft değerlerinde seyrederken, LTAC için 600ft ve altında, LTAI için ise 600ft ve üzerinde görülmektedir. BKN, OVC ve VV kodlanan 400ft ve altında meydana gelen düşük bulut tabanı değerlerinin kodlandığı rasatlarda esen rüzgarlara ait rüzgar gülü çizdirilmiştir. LTFJ meydanına ait hakim rüzgar yönü Kuzey-Kuzeydoğu (NNE)'dur. 1000ft ve altı için de dört mevsimde hakim yön NNE ve NE yönleri olmuştur. LTAC meydanında 400ft ve altı için hakim rüzgar yönü Kuzey- Kuzeybatı (NNW)'dır. 1000ft ve altında çizdirilen rüzgar gülünde ise dört mevsimde hakim yön N ve NNE yönleridir. LTAI meydanına ait 400ft ve altı için hakim rüzgar yönü Kuzey- Kuzeybatı (NNW)'dır. 1000ft ve altında çizdirilen rüzgar gülünde ise kış ve ilkbahar mevsimlerinde hakim yön kuzey (N), kuzeybatı (NW) ve kuzey-kuzeybatı (NNW) yönleridir. Yaz mevsiminde ise hakim yön kuzeybatı (NW)'dır. Sonbaharda düşük bulut tabanı olay sayısı çok az olmakla birlikte hakim yön ortaya çıkmamıştır. LTFJ için kuzeyli yönlerden esen rüzgarlar, Karadeniz üzerinden nemli havayı taşıyarak düşük bulut tabanı ve sis olaylarına sebebiyet vermektedir. Rüzgar hızı 5-15kt aralığında olup nemin adveksiyon kaynaklı taşındığı tespit edilmektedir. LTAC için ise 400ft ve altında meydana gelen bulutlarda esen rüzgarlar sakin ve zayıftır. Durgun havalarda yer seviyesinde oluşan enverziyon ile nem yüzeyde tutulur ve radyasyonel sis mekanizmasına bağlı düşük bulut oluşumları meydana gelmektedir. LTAI meydanında ise vaka sayısı oldukça azdır, rüzgarlar sakindir. Çalışmadaki diğer çıktılar ise 15 yıllık periyoda ait 0-1000ft aralığında BKN, OVC ve VV olarak kodlanan düşük bulut tabanlarına ait rasatlarda meydana gelen sis olayıdır. LTAC meydanında BKN, OVC ve VV kodlanan düşük bulut tabanı olaylarının %37,5'inde sis kodu rasatlarda görülmüştür. Düşük bulut tabanı olaylarıyla olan en yüksek sis ilişkisi bu meydanda tespit edilmiştir. LTAC meydanında düşük bulut oluşumlarının önemli bir kısmında sis ve enverziyon büyük rol oynamıştır. BKN, OVC ve VV kodlanan düşük bulut tabanı olaylarının LTFJ meydanı için %20,3'ünde, LTAI meydanı için %20,6'sında sis kodu rasatlarda analiz edilmiştir. Her iki meydan için de benzer olarak düşük bulut tabanı olaylarının büyük çoğunluğu sis meydana gelmeden gerçekleşmiştir. 0-1000ft aralığında BKN, OVC ve VV olarak kodlanan düşük bulut tabanlarına ait rasatlarda meydana gelen CB değerlerine bakıldığında LTAC meydanında CB kodlanmamıştır. LTFJ meydanında bu oran %0,19 iken LTAI meydanında ise %46,97 olmuştur. 0-1000ft aralığında BKN, OVC ve VV olarak kodlanan düşük bulut tabanlarına ait rasatlarda meydana gelen yağış olaylarına bakıldığında LTFJ meydanı için düşük bulut tabanı rasatlarının %28,7'sinde yağış kodlanmıştır. LTAC meydanında bu oran %1,2 iken LTAI meydanında %52 olmuştur. LTFJ meydanında düşük bulut tabanı rasatlarında stratiform yağış rejimi, LTAC meydanında sis/enverziyon rejimi, LTAI meydanında ise konvektif yağış rejimi görüldüğü sonucuna varılmıştır. Çalışmanın diğer önemli çıktılarından biri Mann-Kendall ve Yenilikçi Şen trend analizi çıktılarıdır. Mann- Kendall trend analizi için üç havalimanı için 1000ft ve altında BKN, OVC ve VV kodlanan düşük bulut tabanlarının aylık ortalama değerleri ve frekansları hesaplanmış ve trend analizi yapılmıştır. LTFJ ve LTAI meydanlarının aylık ortalama düşük bulut tabanları için trend görülmezken aylık frekansları için anlamlı artış trendi gözlenmiştir. LTAC meydanının aylık ortalama düşük bulut tabanları için anlamlı artış trendi gözlenmişken aylık frekansları için anlamlı trend görülmemiştir. Ek olarak Mann-Kendall trend analizi mevsimsel olarak analiz edilmiştir. LTFJ meydanı için kış ve ilkbahar mevsimlerinde anlamlı artan trend gözlemlenmiş olup düşük bulut tabanı frekansı kış ve ilkbahar mevsimlerinde artış göstermiştir. Yaz ve sonbahar mevsimlerinde ise anlamlı trend görülmemektedir. LTAC meydanı için ilkbahar ve yaz aylarında zayıf azalış trendi görülmekte olup düşük bulut tabanı değerlerinin frekansı bu mevsimlerde azalmaktadır. Kış ve sonbahar mevsimlerinde trend görülmemektedir. LTAI meydanı için kış ve yaz aylarında istatistiksel olarak anlamlı trend gözlemlenmiş olup düşük bulut tabanı frekansı kış ve yaz mevsimlerinde artış göstermiştir. İlkbahar ve sonbahar mevsimlerinde trend görülmemektedir. Çalışmada Yenilikçi trend analizi bölümünde LTFJ meydanı için aylık bulut tabanı frekansının küçük, orta ve yüksek değerlerinde güçlü artan trend görülmüştür. Aylık ortalama bulut taban yüksekliklerinin düşük değerlerinde trend yok, orta değerlerinde zayıf artan trend, yüksek değerlerinde ise güçlü azalan trend görülmüştür. LTAC meydanı için aylık bulut tabanı frekansının küçük ve orta değerlerinde azalan trend, yüksek değerlerinde ise güçlü azalan trend görülmüştür. Aylık ortalama bulut taban yüksekliklerinin düşük ve orta değerlerinde artan trend, yüksek değerlerinde ise güçlü artan trend görülmüştür. LTAI meydanı için aylık bulut tabanı frekansının düşük ve orta değerlerinde güçlü artan trend görülmüştür. Aylık ortalama bulut taban yüksekliklerinin düşük değerlerinde trend yok görülmezken orta ve yüksek değerlerinde güçlü azalan trend görülmüştür. Tüm bu analizler ışığında bu çalışma, Türkiye'de havacılık meteorolojisi alanında yapılacak olan çalışmalara önemli altyapı sağlayan bilgiler sunmaktadır. Elde edilen sonuçlar ile meydan bazlı meteorolojik risk değerlendirmeleri, uçuş emniyeti ve operasyonları ile faydalı bir kaynak oluşturması önem arz etmektedir. Gelecekte operasyonel açıdan düşük bulut tabanı kaynaklı yapılacak olan çalışmalarda sayısal hava tahmin modellerinde, bulut tabanı simülasyonlarında, uydu verilerinde ve makine öğrenmesi yöntemlerinde bu çalışma katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The aviation sector is heavily utilized by millions of people every year. Over time, significant developments have been achieved in both commercial and passenger transportation with the increasing capacity of the aviation industry. Along with these developments, flight operational safety has become critically important, and meteorological conditions play a major role in affecting aviation safety. Adverse meteorological conditions may lead not only to loss of life and property, but also to flight delays, cancellations, and diversions. One of the meteorological phenomena causing unfavorable weather conditions is the lowering of cloud base height. Low cloud base conditions are generally associated with reduced visibility, which may seriously threaten flight safety. Therefore, investigating the occurrence and characteristics of low cloud base conditions is of vital importance for aviation safety. The aim of this study is to investigate the climatology and trend analysis of cloud base heights between 0–1000ft at Istanbul Sabiha Gökçen Airport (ICAO: LTFJ), Ankara Esenboğa Airport (ICAO: LTAC), and Antalya Airport (ICAO: LTAI), which are among the major airports in Türkiye. In this study, 15 years of METAR observations between 2011 and 2025, recorded at 20 and 50 minutes past each hour, were analyzed. For climatological and trend analyses, monthly averages and frequencies of the lowest cloud base heights between 0–1000ft (0,3048 km) was calculated. Since low ceiling conditions are operationally critical for airports, cloud bases coded as BKN, OVC, and VV were examined. Wind rose analyses were also produced for observations in which the lowest ceiling between 0–1000ft occurred under these coding conditions. Mann–Kendall Trend Analysis and Şen Innovative Trend Analysis were applied for trend evaluation. In addition, seasonal Mann–Kendall trend analyses based on monthly averages and monthly frequency values were conducted for the three airports. Thus, the long-term trends of cloud base heights between 0–1000ft were investigated over a 15-year period from a climatological perspective. The differences in cloud base height trends between the coastal airports LTFJ and LTAI and the inland airport LTAC were interpreted in terms of topographical and climatic influences. The METAR data used in this study were obtained from The Iowa Environmental Mesonet (IEM), and more than 99% of the observations were available for all three airports. The results of the study indicate that for climatology and trend analysis, the frequencies of BKN, OVC, and VV cloud cover coded between 0-1000ft for LTFJ, LTAC, and LTAI airfields were examined according to month. In LTFJ airfield, the month with the most cloud cover was February, and the most frequent type of cloud cover was BKN. In LTAC airfield, the most cloud cover occurred in December and January, while in LTAI, it was in April. Low-level clouds were more frequent in LTFJ airfield due to high humidity and maritime influence, while inversion and fog-related low cloud base events occurred more frequently in LTAC airfield. In LTAI airfield, low cloud base conditions were less common due to the Mediterranean climate. High temperatures and strong vertical mixing in the region limited low-level cloud formation, especially during the summer months. Pressure values observed at 1000ft and below, coded as BKN, OVC, and VV, were analyzed. The low cloud bases occurring between 0-1000ft at LTFJ and LTAC airports were caused more by fog, inversion, and low-level stratiform cloud formations occurring under high pressure, rather than low-pressure and frontal systems. No distinct pressure regime was observed at LTAI airport.The hourly analysis of the lowest cloud base heights coded as BKN, OVC, and VV below 1000ft between 2011 and 2025 revealed distinct temporal variability. For LTFJ, low cloud base conditions were observed most frequently between 23–04 UTC, while for LTAC and LTAI the highest frequencies occurred between 02–06 UTC and 01–05 UTC, respectively. Monthly analyses showed that the lowest cloud base values occurred mainly between February and May at LTFJ, during December and January at LTAC, and during December, January, and April at LTAI. Annual analyses demonstrated that low cloud base occurrences at LTFJ increased particularly after 2017. At LTAC, no regular increase was observed; instead, a relative decrease in low cloud base occurrences was detected after 2017.In contrast, LTAI exhibited an increase in low cloud base occurrence frequencies after 2017 compared to previous years. Seasonal analyses revealed that low cloud base conditions occurred most frequently during winter and spring at LTFJ, winter and autumn at LTAC, and winter at LTAI. When monthly average cloud base heights below 1000ft were examined, average values were around 600ft at LTFJ, below 600ft at LTAC, and above 600ft at LTAI. Additionally, wind roses were plotted for winds observed at altitudes of 400ft and below, coded as BKN, OVC, and VV. The prevailing wind direction at LTFJ airport is North-Northeast (NNE). In the seasonal wind roses plotted at 1000ft and below, the prevailing direction was NNE and NE throughout all four seasons. At LTAC airport, the prevailing wind direction in the wind rose plotted at 4000ft and below is North-Northwest (NNW). In the wind rose plotted at 1000ft and below, the prevailing direction was N and NNE throughout all four seasons. At LTAI airport, the prevailing wind direction in the wind rose plotted at 400ft and below is North-Northwest (NNW). In the wind rose plotted at 1000ft and below, the prevailing direction in winter and spring was north (N), northwest (NW), and north-northwest (NNW). During the summer, the prevailing wind direction is northwest (NW). In autumn, while the number of low cloud base events is very low, no dominant direction emerges. For LTFJ, northerly winds carry moist air from over the Black Sea, causing low cloud bases and fog events. Wind speeds range from 5-15 knots, and it is determined that moisture is transported by advection. For LTAC, winds are calm and weak in clouds forming at 400ft and below. In calm weather, inversion at ground level traps moisture at the surface, and low cloud formations occur due to the radiation fog mechanism. At LTAI airport, the number of events is quite low, and the winds are calm. One of the most important findings of this study is the outcome of the Mann–Kendall Trend Analysis. A 95% confidence level (α = 0.05) was adopted for the statistical evaluations. Monthly average low cloud base heights and monthly frequency values observations coded as BKN, OVC and VV below 1000ft were calculated and analyzed for trends. For LTFJ, the p-value for monthly average cloud base heights was 0.582, which is greater than α, indicating no statistically significant trend. However, for monthly frequency values, the p-value was lower than 0.001 and the τ value was positive, indicating a statistically significant increasing trend. Similarly, at LTAI, no significant trend was detected in monthly average cloud base heights, whereas monthly frequency values showed a statistically significant increasing trend. At LTAC, monthly average cloud base heights exhibited a statistically significant increasing trend with positive τ values, while no significant trend was detected for monthly frequency values (p = 0.528). Another important outcome of the study is the Mann-Kendall and Innovative Şen trend analysis. For the Mann-Kendall trend analysis, the monthly average values and frequencies of low cloud bases coded as BKN, OVC, and VV at 1000ft and below were calculated for three airports, and a trend analysis was performed. While no trend was observed for the monthly average low cloud bases of LTFJ and LTAI airports, a significant increasing trend was observed for their monthly frequencies. While a significant increasing trend was observed for the monthly average low cloud bases of LTAC airport, no significant trend was observed for its monthly frequencies. In addition, the Mann-Kendall trend analysis was analyzed seasonally. For LTFJ airport, a significant increasing trend was observed in winter and spring, and the low cloud base frequency increased in winter and spring. No significant trend was observed in summer and autumn. For LTAC airport, a weak decreasing trend was observed in spring and summer, and the frequency of low cloud base values decreased in these seasons. No trend was observed in winter and autumn. For the LTAI airfield, a statistically significant trend was observed during winter and summer months, with low cloud base frequency increasing during both winter and summer. No trend was observed during spring and autumn. In the innovative trend analysis section of the study, a strong increasing trend was observed for the LTFJ airfield at low, medium, and high monthly cloud base frequency values. There was no trend at low monthly average cloud base height values, a weak increasing trend at medium values, and a strong decreasing trend at high values. For the LTAC airfield, a decreasing trend was observed at low and medium monthly cloud base frequency values, and a strong decreasing trend at high values. An increasing trend was observed at low and medium monthly average cloud base height values, and a strong increasing trend at high values. For the LTAI airfield, a strong increasing trend was observed at low and medium monthly average cloud base height values. No trend was observed at low monthly average cloud base height values, while a strong decreasing trend was observed at medium and high values.In conclusion, low cloud base conditions coded as BKN, OVC, and VV below 1000ft occurred more frequently at the coastal airports LTFJ and LTAI, and their frequencies exhibited increasing trends over time. In contrast, LTAC displayed a lower-frequency and relatively more stable structure. This study provides important insights into aviation meteorology in Türkiye and contributes to operational weather forecasting studies. The findings are expected to serve as a valuable reference for airport-based meteorological risk assessments, flight safety, and operational planning. Furthermore, the results of this study may contribute to future operational studies involving low cloud base conditions through the integration of numerical weather prediction models, satellite observations, and machine learning techniques.
Benzer Tezler
- İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'nın Pendik ilçesi kent gelişimine etkilerinin incelenmesi
Examination of the effects of İstanbul Sabiha Gökçen Airport on the urban development of Pendik
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
UlaşımBahçeşehir ÜniversitesiUlaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NESLİHAN AYDIN YÖNET
- Havalimanı gürültü haritalarının hazırlanması:İstanbul Sabiha Gökçen uluslararası havalimanı örneği
Başlık çevirisi yok
OYA KESKİN
- Havalimanlarının kent ekonomisine etkileri: İstanbul havalimanı örneği
The effect of airports on urban economy: İstanbul airport
GÜLŞEN TESLİME AYDIN
Doktora
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SENAY OĞUZTİMUR
- Financing an urban express railway line via real estate development: Hızray (Istanbul) case
Bir şehir içi ekspres raylı sistem hattının gayrimenkul geliştirme yoluyla finansmanı: Hızray (İstanbul) örneği
EMRULLAH AYDIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PELİN ALPKÖKİN
- Tourist harassment and its impact on tourism experience in Istanbul
İstanbul'da turist tacizi ve tacizin turizm deneyimine etkisi
MEHMET YAVUZ ÇETİNKAYA
Doktora
İngilizce
2020
Turizmİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ÖTER