Adolesanlarda uyuz korkusunun ölçülmesi ve derinlemesine incelenmesi: Karma yöntem araştırması
Measurement and in-depth investigation of scabies fear in adolescents: A mixed methods study
- Tez No: 1024075
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİLE AKÇA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: adolesan, bulaş riski, hemşirelik, uyuz, uyuz korkusu, adolescent, risk of infection, nursing, scabies, fear of scabies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uyuz, toplum sağlığı yönetiminde sürdürülebilir kontrol stratejileri gerektiren küresel bir halk sağlığı sorunudur. Bu hastalık, sosyoekonomik düzeyin düşük olduğu bölgelerde ve okul gibi kalabalık yaşam alanlarında endemik salgınlara yol açabilen, ihmal edilmiş tropikal hastalık yükü olarak varlığını sürdürmektedir. Özellikle sağlıklı yaşam tarzı davranışlarının temellerinin atıldığı kritik bir gelişim evresi olan adolesan dönemindeki bireylerde, uyuz hastalığına yönelik oluşan korku duygusunun belirlenmesi; vaka gizlenme eğilimlerinin öngörülmesine, erken teşhis ve tedavi uyumunun artırılmasına, sağlık eğitimlerinin yapılandırılmasına, doğru sağlık davranışları kazandırılmasına ve salgınların önlenmesiyle halk sağlığının korunmasına ve geliştirilmesine olanak tanımaktadır. Bu nedenle çalışmamız, adolesanlarda uyuz korkusunun ölçülmesi ve derinlemesine incelenmesi amacıyla iki aşamadan oluşan sıralı açıklayıcı karma yöntem desende yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, bir fen lisesinde bulunan (N=553) öğrenciler oluşturmuştur. Nicel aşama örnekleminde, evrenin tamamı ile çalışılmıştır. Ancak araştırmaya katılmaya gönüllü olan 402 öğrenci dahil edilmiştir. Nitel aşama örnekleminde ise uyuz hastalığı korkusu en yüksek çıkan 10 ve en düşük çıkan 12 öğrenci ile çalışılmıştır. Nicel veriler,“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Uyuz Hastalığı Korkusu Ölçeği”; nitel veriler ise“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”kullanılarak toplanmıştır. Nicel veriler, SPSS 27.0.1 programı ile tanımlayıcı, karşılaştırmalı ve ilişki arayıcı istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise NVivo programı ile hibrit karşılaştırmalı tematik analiz yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir. Uyuz Hastalığı Korkusu Ölçeği toplam puan ortalamasının 23.73±4.28 olduğu saptanmıştır. Yurt/pansiyonda yaşayan bireylerde, kız öğrencilerde, ailesinden birinin uyuz hastalığı geçirmiş olan bireylerde, uyuz enfestasyonuna yakalanma durumunda gizleme eğiliminde bulunan ve bu hastalığın çevresi tarafından öğrenilmesinden korktuğunu ifade eden bireylerde, uyuz hastalığı hakkında bilgi sahibi olanlarda, uyuz hastalığına dair korku beyanında bulunan bireylerde uyuz hastalığı korku düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaş ile uyuz hastalığı korkusu arasında düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur. Adolesan bireylerin uyuz hastalığı korkusuna ilişkin düşüncelerini; uyuz hastalığının zihinsel temsili, korkunun öznel anlamı, bulaşma riski karşısında davranışsal ve sosyal tepkiler, uyuzun toplumsal anlamı olmak üzere dört ana tema altında toplandığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Scabies is a global public health problem requiring sustainable control strategies in community health management. This disease persists as a neglected tropical disease burden, potentially leading to endemic outbreaks in low socioeconomic areas and crowded living spaces such as schools. Identifying the fear of scabies in adolescents, a critical developmental stage where the foundations of healthy lifestyle behaviors are laid, allows for the prediction of concealment tendencies, improved adherence to early diagnosis and treatment, structuring of health education, the promotion of correct health behaviors, and the protection and improvement of public health through outbreak prevention. Therefore, our study was conducted using a two-stage sequential explanatory mixed methods design to measure and in-depth investigate scabies fear in adolescents. The study population consisted of students (N=553) attending a science high school. In the quantitative phase, the entire population was studied. However, only 402 students who volunteered to participate were included in the research. In the qualitative phase, the study focused on the 10 students with the highest and 12 students with the lowest levels of fear of scabies. Quantitative data were collected using a“Descriptive Information Form”and the“Scabies Fear Scale”; qualitative data were collected using a“Semi-Structured Interview Form”. Quantitative data were analyzed using descriptive, comparative, and correlational statistics with the SPSS 27.0.1 software. Qualitative data were analyzed using a hybrid comparative thematic analysis approach with NVivo software. The mean total score on the Scabies Fear Scale was found to be 23.73±4.28. High levels of fear of scabies were found in individuals living in dormitories/hostels, female students, individuals with a family member who has had scabies, individuals who tend to conceal their scabies infestation and express fear of it being revealed to others, those who are knowledgeable about scabies, and those who express fear of scabies. Additionally, a low-level positive correlation was found between age and fear of scabies. Adolescents' thoughts regarding fear of scabies were grouped under four main themes: the mental representation of scabies, the subjective meaning of fear, behavioral and social responses to the risk of infection, and the social meaning of scabies.
Benzer Tezler
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Avcılar Sağlık Ocağı bölgesindeki genç kızların adet görme, gebelik ve aile planlaması hakkındaki bilgi, tutum ve görüşleri
Başlık çevirisi yok
NİHAL ARAPTARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖVAT GÜRAY
- Genç erişkin yaş grubunda sigara içenler ile içmeyenler arasında akciğer fonksiyon testlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
H.İBRAHİM KURUGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Göğüs HastalıklarıCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. S. LEYLA ASLAN
- Jüvenil diyabetli çocuk ve adolesanlarda psikososyal değerlendirme
Başlık çevirisi yok
DERYA TOPARLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL EKŞİ