Trabzon ilinde yaşayan 18 yaş ve üstü bireylerde Diabetes mellitus prevalansı ve risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of Diabetes mellitus prevalence and risk factors among adults aged 18 years and older living in Trabzon
- Tez No: 1024382
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT TOPBAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, prediyabet, prevalans, risk faktörleri, Trabzon, halk sağlığı, Diabetes mellitus, prediabetes, prevalence, risk factors, Trabzon, public health
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı Trabzon ilinde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireylerde diabetes mellitus (DM) prevalansını ve DM ile ilişkili risk faktörlerini belirlemektir. Gereç ve yöntem: Kesitsel tipteki bu saha araştırması Trabzon ilinin 18 ilçesinde yürütülmüştür. Çalışmaya 5547 birey dahil edilmiştir. Veriler yüz yüze anket, antropometrik ölçümler, kan basıncı ölçümü, biyoelektriksel impedans analizi ve biyokimyasal değerlendirmelerle toplanmıştır. DM varlığı bilinen doktor tanısı ile açlık kan glukozu, HbA1c ve OGTT ölçütlerinin birlikte değerlendirilmesiyle tanımlanmıştır. Kategorik değişkenler ki-kare testiyle, sürekli değişkenler uygun durumda Mann-Whitney U testiyle karşılaştırılmış; ilişkili faktörler çok değişkenli lojistik regresyon ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 47,0 ± 16,7 yıl olup %61,9'u kadındır. Bilinen DM prevalansı %11,5, toplam DM prevalansı %15,3 olarak bulunmuştur. DM olmayan bireyler içinde prediyabet sıklığı %44,3'tür. OGTT ile saptanan ek olgular ile total DM sayısı 849'ye yükselmiş ve glisemik dağılım normal: 2.619 (%47,2), prediyabet: 2.079 (%37,5) ve DM: 849 (%15,3) şeklinde saptanmıştır. Çok değişkenli analizlerde ileri yaş, erkek cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, obezite, abdominal obezite, yüksek trigliserit düzeyi, hipertansiyon ve ailede diyabet öyküsü diyabet ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Pre-DM ile ise başlıca ileri yaş, obezite, abdominal obezite ve yüksek trigliserit düzeyi ilişkili saptanmıştır; fiziksel aktivite düzeyi ise diyabet veya prediyabet ile bağımsız bir ilişki göstermemiştir. Sonuç: Trabzon erişkin popülasyonunda DM ve prediyabet prevelansı yüksek düzeydedir. Bulgular, toplum temelli tarama programlarının, aile öyküsü bulunan ve metabolik risk profili yüksek bireylerin erken saptanmasının, sigara bırakma hizmetlerinin ve yaşam tarzı müdahalelerinin güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence of diabetes mellitus (DM) and its associated risk factors among individuals aged 18 and older living in Trabzon province. Materials and methods: This cross-sectional field study was conducted in 18 districts of Trabzon. A total of 5547 adults were included. Data were collected through face-to-face questionnaires, anthropometric measurements, blood pressure measurements, bioelectrical impedance analysis and biochemical tests. DM was defined by combining self-reported physician diagnosis with fasting plasma glucose, HbA1c and OGTT criteria. Categorical variables were compared using chi-square tests, continuous variables with the Mann-Whitney U test where appropriate, and associated factors were evaluated using multivariable logistic regression. Results: The mean age of the participants was 47.0 ± 16.7 years, and 61.9% were women. The prevalence of previously diagnosed diabetes mellitus (DM) was 11.5%, whereas the overall prevalence of DM was 15.3%. Among individuals without DM, the prevalence of prediabetes was 44.3%. With the additional cases identified by oral glucose tolerance testing (OGTT), the total number of individuals with DM increased to 849, and the glycemic status distribution was as follows: normal glucose regulation, 2,619 (47.2%); prediabetes, 2,079 (37.5%); and DM, 849 (15.3%). In the multivariable analysis, older age, male sex, lower educational level, obesity, abdominal obesity, elevated triglyceride levels, hypertension, and a family history of diabetes were independently associated with DM. Prediabetes was primarily associated with older age, obesity, abdominal obesity, and elevated triglyceride levels, whereas physical activity level was not independently associated with either DM or prediabetes. Conclusion: DM and prediabetes are common among the adult population of Trabzon. The findings highlight the need to strengthen community-based screening, early identification of individuals with family history and metabolic risk, smoking cessation services and lifestyle interventions.
Benzer Tezler
- Afetzedelerin doğal afetlere ilişkin bilgi ve hazır oluşları ile afetlerden etkilenim düzeylerinin incelenmesi
Examining the knowledge and readiness of disaster sufferers regarding natural disasters and their levels of disaster impact
ŞEYMA BAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mühendislik BilimleriGiresun ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TÜRKMEN
- İmmün plazma tedavisi uygulanmış COVİD-19 tanılı hastalarda 30 günlük mortalite ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors related to 30-day mortality in patients with COVİD-19 diagnosed immune plasma therapy
TUNCAY YAZICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL ARDIÇ
- Trabzon ilinde yaşayan çocuklarda (11-18 yaş) vitamin D eksikliği prevalansı ile kemik mineral yoğunluğu ve bunları etkileyen faktörler
Factors that effect prevalance of vitamin D deficiency and bone mineral density of healty children (11-18 years) in Trabzon
BERİL DİLBER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY KARAGÜZEL
- Trabzon ilinde yaşayan 6-18 yaş arasındaki okul çağı çocuklarında arı venomuna bağlı allerjik reaksiyonların sıklığı, klinik ve laboratuvar özellikleri
Prevalence and clinical and laboratory characteristics of bee venom allergy in 6-18 year old urban school children living in Trabzon
ÖZGE BABA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZIL ORHAN
- Trabzon ili 20-49 yaş erişkinlerde Herpes Simplex Virüs tip-2 seroprevalansı
Seroprevalance of Herpes Simplex Virus type-2 among 20-49 years of age in Trabzon, Turkey
EMİNE ÇAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TOPBAŞ