Geri Dön

İnternet kumar bağımlılığı ve sorunlu kripto para ticareti ilişkisinde risk alma davranışlarının rolü

The role of risk taking behaviors in the relationship between internet gambling addiction and problematic cryptocurrency trading

  1. Tez No: 1024615
  2. Yazar: MELİH KAAN BOZKURT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEZEN KÖSE
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Araştırma, yetişkin bireylerde internet kumar bağımlılığı ile sorunlu kripto para ticareti arasındaki ilişkide alana özgü risk alma eğilimlerinin ve subjektif ekonomik güven düzeylerinin rollerini hipotez modelleri çerçevesinde Türkiye örnekleminde incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Kesitsel ve ilişkisel tarama desenine sahip bu araştırmada veri toplama araçları olarak; araştırmacılar tarafından oluşturulan Demografik Bilgi Formu, Sorunlu Kripto Para Ticareti Ölçeği, İnternet Kumar Bağımlılığı Ölçeği ve Alana Özgü Risk Alma Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Hazırlanan online anket formu; bağlantı aracılığıyla sosyal medya platformlarında, Telegram gruplarında ve kripto para/yatırım tavsiyesi gruplarında paylaşılarak kolayda örnekleme yöntemiyle veri toplanmıştır. Araştırmaya 18 yaş üzerinde olan ve gönüllü katılım onamı veren bireyler dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde toplam 331 kişinin anket formuna ulaşılmış; ancak veri temizleme aşamasında boş bırakılan formlar ve dikkat/kontrol sorularını hatalı yanıtlayan katılımcılar elendikten sonra nihai olarak 245 kişinin verisi analize dahil edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın örneklemini; yaş ortalaması M = 28.03 (SS = 8.30) olan, %49'u erkek (n = 120) ve %51'i kadın (n = 125) olmak üzere toplam 245 yetişkin birey oluşturmaktadır. Katılımcıların %72.2'si bekar (n = 177), %24.9'u evli (n = 61) ve %2.8'i boşanmış/diğerdir (n = 7). Eğitim durumu açısından katılımcıların %53.9'u lisans (n = 132), %24.5'i lisansüstü (n = 60), %13.5'i lise ve altı (n = 33) ve %8.2'si ön lisans (n = 20) mezunudur. Analizlerde, sorunlu kripto para ticareti ile internet kumar bağımlılığı arasında pozitif ve güçlü yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = .511, p < .01). Bireylerin ekonomik güven düzeyleri azaldıkça, internet kumar bağımlılığı (r = -.302, p < .01) ve sorunlu kripto para ticareti (r = -.176, p < .01) puanlarının anlamlı şekilde arttığı belirlenmiştir. Regresyon analizlerinde, ekonomik güvenin hem sorunlu kripto ticareti (β = -.180) hem de internet kumar bağımlılığı (β = -.248) puanlarını negatif yönde doğrudan yordadığı saptanmıştır. Korelasyonlarda internet kumar bağımlılığı ve sorunlu kripto ticareti; alana özgü risk alma toplam puanı (r = .517, r = .520) ve finansal risk alma alt boyutuyla (r = .631, r = .637) pozitif yönde ileri düzeyde anlamlı ilişkiler sergilemiştir (p < .01). Hayes PROCESS aracılık (Model 4) analizi sonuçları, sorunlu kripto para ticaretinden internet kumar bağımlılığına giden köprüde alana özgü risk alma eğiliminin anlamlı bir kısmi aracılık rolü üstlendiğini hipotezini doğrulamıştır (Dolaylı Etki = .240, %95 Bootstrap GA [.151, .323]). Sonuç: Elde edilen bulgular, internet kumar bağımlılığı ile sorunlu kripto para ticareti arasında bir ilişki olduğunu ve azalan ekonomik güvenin her iki patolojik davranışı da doğrudan yordadığını doğrulamaktadır. Kripto para ticaretinin çevrimiçi kumar bağımlılığına yönelik riski arttırmakta, genel risk alma iştahı ile finansal risk toleransının etkileri, yatırım ve şans oyunu arasındaki bilişsel sınırları muğlaklaştıran temel mekanizmadır. Bu veriler ışığında, sorunlu kripto ticaretinin kumar benzeri bağımlılık yapıcı çıktılar ürettiği klinik bir gerçeklik olarak kabul görebilir. Bulgular, dijital finansal risklerin azaltılmasında yasal düzenleyicilerin kripto borsalarına yönelik bağımlılık risk uyarıları ile kayıp sınırlandırma araçları geliştirmesinin, klinisyenlerin ise tedavi süreçlerinde bağlama özgü finansal risk bilişlerini hedef alan çok boyutlu müdahale programları yapılandırmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aims to investigate the roles of domain-specific risk-taking propensities and subjective economic confidence levels in the relationship between internet gambling addiction and problematic cryptocurrency trading among adult individuals within a Turkish sample under the framework of hypothesis models. Method: In this study, which features a cross-sectional and correlational survey design, a Demographic Information Form developed by the researchers, the Problematic Cryptocurrency Trading Scale, the Internet Gambling Addiction Scale, and the Domain-Specific Risk-Taking Scale Short Form were utilized as data collection instruments. The prepared online questionnaire form was shared via links across social media platforms, Telegram groups, and cryptocurrency/investment advice groups to collect data using convenience sampling. Individuals over the age of 18 who provided informed consent for voluntary participation were included in the study. During the data collection process, a total of 331 individuals accessed the questionnaire form; however, after excluding incomplete forms and participants who incorrectly answered the attention/control check questions during the data cleaning phase, the final data of 245 individuals were included in the analysis. Results: The sample of the study consists of a total of 245 adult individuals with a mean age of M=28.03 (SD=8.30), comprising 49% male (n=120) and 51% female (n=125). Demographically, 72.2% of the participants were single (n=177), 24.9% married (n=61), and 2.8% divorced/other (n=7). In terms of educational attainment, 53.9% of the participants held a bachelor's degree (n=132), 24.5% a postgraduate degree (n=60), 13.5% a high school degree or lower (n=33), and 8.2% an associate degree (n=20). In the analyses, a positive and strongly significant relationship was found between problematic cryptocurrency trading and internet gambling addiction (r=.511, p<.01). It was determined that as individuals' economic confidence levels decreased, scores on internet gambling addiction (r=-.302, p<.01) and problematic cryptocurrency trading (r=-.176, p<.01) significantly increased. Regression analyses revealed that economic confidence directly and negatively predicted both problematic cryptocurrency trading (β=-.180) and internet gambling addiction (β=-.248) scores. In correlations, internet gambling addiction and problematic cryptocurrency trading exhibited highly significant positive relationships with the domain-specific risk-taking total score (r=.517, r=.520) and the financial risk-taking subdimension (r=.631, r=.637) at the p<.01 level. Hayes PROCESS mediation (Model 4) analysis results confirmed the hypothesis that domain-specific risk-taking propensity plays a significant partial mediating role along the bridge leading from problematic cryptocurrency trading to internet gambling addiction (Indirect Effect = .240, 95% Bootstrap CI [.151, .323]). Conclusion: The findings obtained confirm that there is a relationship between internet gambling addiction and problematic cryptocurrency trading, and that decreasing economic confidence directly predicts both pathological behaviors. The effects of general risk-taking appetite and financial risk tolerance in increasing the risk of cryptocurrency trading toward online gambling addiction are the fundamental mechanism that blurs the cognitive boundaries between investment and games of chance. In light of these data, it must be accepted as a clinical reality that problematic cryptocurrency trading produces gambling-like addictive outcomes. The findings reveal the necessity for legal regulators to develop addiction risk warnings and loss-limiting tools for cryptocurrency exchanges to reduce digital financial risks, and for clinicians to construct multidimensional intervention programs targeting context-specific financial risk cognitions during treatment processes.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    875590

    Yetişkinlerde çevrimiçi kumar oynamada bağımlılığın risk ve koruyucu faktörlerinin incelenmesi

    Examining the risk and protective factors of addiction in online gambling in adults

    NİSA NUR ÇALIŞKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GAYE SALTUKOĞLU

  2. Tez No

    738942

    Kumar bağımlılığı ve internet bağımlılığının erken dönem uyumsuz şemalar ve baş etme yöntemleri yönünden karşılaştırılması

    Comparison of gambling addiction and internet addiction in terms of EARLY maladaptive schemas and coping methods

    YASEMİN ARIKOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ ÇAYKÖYLÜ

  3. Tez No

    1015427

    Online kumar oynama bozukluğunda beyin ödül sistemi ve volümetrik incelemeleri

    Brain reward system and volumetric studies in online gambling disorder

    BÜŞRA ELÇİ AKGÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriFırat Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET GÜRKAN GÜROK

  4. Tez No

    585769

    Sosyal paylaşım sitelerinin özellikleri ve kullanım amaçları: Sorunlu internet kullanımının lise öğrencileri üzerinden incelenmesi

    The characteristics and intended use of social networking sites: The analysis of problematic internet use through the high school students

    SÜMEYRA YANILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Halkla İlişkilerİstanbul Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BETÜL ÖNAY DOĞAN

  5. Tez No

    781767

    Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace

    Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı

    ALİ CENK KESKİN

    Doktora

    Fransızca

    Fransızca

    2009

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. JEAN MARC SOREL

    PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM

Geri Dön