COVİD-19 pandemisi döneminde medikal estetik işlemler için başvuranların halk sağlığı bakış açısı ile değerlendirilmesi
Evaluation of individuals applying for medical aesthetic procedures during the COVID-19 pandemic from a public health perspective
- Tez No: 1024658
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE EMEL ÖNAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: COVID-19, medikal estetik, halk sağlığı, pandemi, hasta tutum ve davranışları, COVID-19, medical aesthetics, public health, pandemic, patient attitudes and behaviors
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: COVID-19 pandemisi, sağlık hizmetlerinin sunumu ve kullanımında önemli değişikliklere yol açmış, özellikle elektif sağlık hizmetleri pandemi koşullarından belirgin biçimde etkilenmiştir. Medikal estetik uygulamalar yakın temas gerektirmeleri, büyük ölçüde bireysel talebe dayanması ve yaşam kalitesi ile ilişkili olmaları nedeniyle bu süreçten etkilenen hizmet alanlarından biridir. Bu araştırmada, COVID-19 pandemisi döneminde medikal estetik hizmetlerinden yararlanan bireylerin sosyodemografik özelliklerinin, işlem tercihlerinin, sağlık davranışlarının ve pandemi sürecindeki tutumlarının halk sağlığı bakış açısıyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel araştırmada İstanbul'da faaliyet gösteren özel bir medikal estetik kliniğinde 01 Eylül 2023–01 Eylül 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya medikal estetik işlem talebiyle başvuran ve araştırma kriterlerini karşılayan 282 yetişkin katılımcı dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmış anketler kullanılarak yüz yüze görüşme ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson Ki-kare ve Freeman-Halton testleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 45.0±10,7 yıl olup %95,4'ü kadındır. Katılımcıların %58,5'i üniversite mezunu, %50,0'si aylık 50.000 TL üzerinde gelir düzeyine sahiptir. Pandemi döneminde katılımcıların %40,1'i medikal estetik uygulamalarını pandemi öncesindeki düzeyde sürdürdüğünü, %22,7'si ise hiç uygulama yaptırmadığını bildirmiştir. En sık uygulanan işlemler botulinum toksin (%84,0), mezoterapi (%74,5) ve medikal cilt bakımı (%71,6) olmuştur. Pandemi dönemindeki medikal estetik uygulama davranışı ile aylık gelir düzeyi (p=0,006), daha önce botulinum toksin (p=0,004), dermal dolgu (p=0,002), mezoterapi (p=0,002) yaptırmış olma ve pandemi öncesi işlem yaptırma sıklığı (p=0,021) istatistiksel anlamlı bulunmuştur.. Uygulamaları azaltma veya bırakmanın en sık nedeni COVID-19 enfeksiyonu geçirme korkusu olurken, uygulamalara devam etmenin başlıca nedenleri görünümün korunması isteği ve kliniğe duyulan güven olarak belirlenmiştir. Sonuç: COVID-19 pandemisi medikal estetik hizmet kullanımını tamamen ortadan kaldırmamış, ancak hizmet kullanım örüntülerinde değişikliklere yol açmıştır. Sosyoekonomik durum ve pandemi öncesindeki işlem alışkanlıkları, pandemi dönemindeki uygulama davranışını etkileyen temel belirleyiciler olarak öne çıkmıştır. Bulgular, olağanüstü dönemlerde elektif sağlık hizmetlerinden yararlanma davranışlarının enfeksiyon riski yanında ekonomik ve davranışsal faktörlerden de etkilendiğini göstermiştir.. Bu sonuçlar, gelecekteki halk sağlığı krizlerinde elektif sağlık hizmetlerinin planlanmasına katkı sağlayabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The COVID-19 pandemic substantially affected healthcare delivery, particularly elective services. Given their close-contact nature and patient-driven demand, medical aesthetic procedures are among the affected areas. This study evaluated, from a public health perspective, the sociodemographic characteristics, procedural preferences, health behaviors, and pandemic-related attitudes of individuals seeking these services. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted in a private medical aesthetic clinic in Istanbul, Türkiye, between September 2023 and September 2024. A total of 282 adults seeking such procedures and meeting the criteria were assessed via face-to-face structured questionnaire. Descriptive statistics, Pearson's chi-square and Freeman–Halton tests were used; significance was set at p<0.05. Results: The mean age was 44.99±10.72 years; 95.4% were female, 58.5% university graduates, and 50.0% reported monthly income above 50,000 TL. During the pandemic, 40.1% maintained pre-pandemic procedure levels and 22.7% discontinued. The most frequent procedures were botulinum toxin (84.0%), mesotherapy (74.5%), and medical skincare (71.6%). Pandemic-period behavior was significantly associated with monthly income (p=0.006); previous botulinum toxin (p=0.004), dermal filler (p=0.002), and mesotherapy use (p=0.002); and pre-pandemic treatment frequency (p=0.021). Fear of infection was the main reason for stopping, whereas appearance preservation and trust in the clinic drove continuation. Conclusion: The pandemic did not eliminate demand for these services but altered utilization patterns. Socioeconomic status and previous treatment habits were key determinants of pandemic-period behavior. Utilization during public health crises appears shaped not only by infection concerns but also by economic and behavioral factors, and may inform the planning of elective services in future emergencies.
Benzer Tezler
- Plastik cerrahi acil konsültasyonlarında COVID-19 pandemi sürecinde meydana gelen değişimlerin incelenmesi
Evaluation of plastic surgery emergency consultations during the COVID-19 pandemic
ATAKAN BAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Plastik ve Rekonstrüktif CerrahiSağlık Bilimleri ÜniversitesiPlastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ERKİN ÜNLÜ
- Türkülerin dinamik yapısını oluşturan olguların öğretiminde izlenecek bir yaklaşım önerisi: Orta Anadolu ağzı örneği
A recommendation for an approach to teaching the phenomenons which form that the dynamic structure of turkus: Central Anatolia example
ERHAN USLU
Doktora
Türkçe
2022
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- COVID-19 pandemisi döneminde akut kolesistit tanısı ile takip edilen hastaların pandemi öncesi dönemdeki hastalar ile karşılaştırmalı değerlendirilmesi
A comperative evaluation of patients followed with acute cholecystitis diagnosis during the COVID-19 pandemic period and patients in the PRE-pandemic period
ŞAHİKANUR SÖBÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Genel CerrahiTrakya ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM KARATAŞ
- COVID-19 pandemisi döneminde ST segment yükselmesiz akut koroner sendrom ile başvuran hastaların demografik ve klinik özelliklerinin pandemi dışı dönemdeki aynı hasta grubu ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
BÜŞRA CEYLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
KardiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA ONUK
- The impact of strategic innovation management practices and organizational agility on organizational performance during the pandemic: A research on medical sector in Ankara
Pandemi döneminde strategic inovasyon yönetimi uygulamalarının ve örgütsel çevikliğin örgüt performanslarına etkisinin araştırılması: Ankarada bulunan medikal firmalar üzerine araştırma
AHMET ŞÜKRÜ PAMPAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ENGİN ŞENER