Adölesanlarda duygusal yeme davranışı, beden algısı ve antropometrik göstergelerin ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship between emotional eating behaviour, body image and anthropometric indicators in adolescents
- Tez No: 1024704
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLFİDAN BAŞER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Adölesan dönem, yeme davranışlarının, beden imajının ve vücut kompozisyonuna ilişkin değişimlerin yoğun biçimde etkileştiği kritik bir gelişim evresidir. Bu araştırma, 14-18 yaş aralığındaki adölesanlarda duygusal yeme davranışı, beden imajı ve antropometrik göstergeler arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel desende yürütülmüştür. Araştırmaya toplam 280 adölesan katılmıştır. Veriler kişisel bilgi formu, Duygusal Yeme Ölçeği, Beden İmajı Ölçeği ve antropometrik ölçümler aracılığıyla toplanmıştır. Antropometrik ölçümler ile boy uzunluğu, vücut ağırlığı, beden kitle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi ve bel/kalça oranı değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni testi ve Pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Katılımcıların %28.6'sı 15 yaş grubunda, %57.5'i erkek, %33.2'si 9. sınıfta öğrenim görmekte, %56.1'i çekirdek aile yapısına sahiptir. Beslenme alışkanlıklarına göre katılımcıların %42.5'inin günde üç öğün beslendiği ve %45'inin öğün atlamadığı bulunmuştur. Duygusal yeme puanları yaş (p=0,001), cinsiyet (p<0,001), sınıf düzeyi (p<0,001), aile tipi (p=0,019), öğün sayısı (p=0,020), atlanan öğün (p<0,001) ve ara öğün sayısına (p=0,045) göre anlamlı farklılık göstermiştir. Beden imajı puanları ise öğün sayısı (p<0,001) ve atlanan öğüne (p=0,004) göre farklılaşmıştır. Duygusal yeme ile beden imajı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,316; p<0,001). Duygusal yeme puanı beden kitle indeksi (r=0,326; p<0,001), vücut ağırlığı (r=0,344; p<0,001), bel çevresi (r=0,194; p=0,001) ve kalça çevresi (r=0,122; p=0,041) ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Araştırma bulguları, adölesanlarda duygusal yeme davranışı, beden imajı ve antropometrik göstergelerin birlikte değerlendirilmesi gereken çok boyutlu bir yapı oluşturduğunu göstermektedir. Bu nedenle adölesan sağlığını destekleyen programlarda duygu düzenleme becerileri, olumlu beden imajı, düzenli beslenme alışkanlıkları ve antropometrik izlem bütüncül biçimde ele alınmalıdır. Anahtar Kelimeler Adölesan, antropometri, beden imajı, beden kitle indeksi, duygusal yeme
Özet (Çeviri)
Adolescence represents a critical developmental stage during which eating behaviors, body image, and changes in body composition are closely interrelated. This descriptive and correlational study investigated the associations among emotional eating behavior, body image, and anthropometric indicators in adolescents aged 14-18 years. The sample comprised 280 adolescents. Data collection instruments included a personal information form, the Emotional Eating Scale, the Body Image Scale, and anthropometric measurements. Anthropometric indicators assessed were height, body weight, body mass index, waist circumference, hip circumference, and waist-to-hip ratio. Data analysis involved descriptive statistics, an independent samples t-test, a one-way analysis of variance, a Bonferroni test, and a Pearson correlation analysis. Emotional eating scores varied significantly by age (p=0.001), sex (p<0.001), grade level (p<0.001), family type (p=0.019), number of meals (p=0.020), skipped meals (p<0.001), and number of snacks (p=0.045). Body image scores also differed significantly by the number of meals (p<0.001) and by the number of skipped meals (p=0.004). There was a positive and significant correlation between emotional eating and body image (r=0.316; p<0.001). Additionally, emotional eating was positively correlated with body mass index (r=0.326; p<0.001), body weight (r=0.344; p<0.001), waist circumference (r=0.194; p=0.001), and hip circumference (r=0.122; p=0.041). These findings suggest that emotional eating behavior, body image, and anthropometric indicators form a multidimensional construct that warrants integrated evaluation in adolescents. Consequently, adolescent health programs should incorporate emotion regulation skills, promotion of positive body image, regular eating habits, and systematic anthropometric monitoring within a comprehensive framework. Keywords Adolescent, anthropometry, body image, body mass index, emotional eating
Benzer Tezler
- Çocuklarda Yeme Farkındalığı Eğitim Programı'nın yeme davranışı ve beslenme durumu üzerine etkisi
Effects of Mindful Eating Intervention Program on eating behavior and nutritional status in children
BETÜL KOCAADAM BOZKURT
Doktora
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EDA KÖKSAL
- Ebeveynlerin beden algısı ve mükemmeliyetçilik düzeyleri ile lise öğrencilerinin beslenme davranışları ve beden algıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between parents' body perception and perfectionism levels and high school students' nutrition behaviors and body perceptions
AYŞE SENA ÜYE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstinye ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF GÜNER
- Adölesanlarda aile beslenme ve fiziksel aktivite durumunun duygusal yeme davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of family nutrition and physical activity status with emotional eating behaviors in adolescents
ELİF NUR ARSLANBOĞA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT
- Sporcu ve sporcu olmayan adölesanlarda duygusal yeme davranışının beslenme durumuna ve sağlıklı yeme üzerine etkisi
The effect of emotional eating behaviour on nutritional status and healthy eating in athlete and non- athlete adolescents
MERVE AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU SAĞLAM
- Adölesanlarda hedonik yeme davranışı ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between hedonic eating behavior and social media in adolescents
SİMGE BALLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikToros ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL GÜLŞEN