Eğirdir gölü su bütçesinin kopula analizi tabanlı karar destek sistemi ile belirlenmesi
Determining the water budget of lake eğirdir using a decision support system based on copula analysis
- Tez No: 1024703
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM TERZİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'nin en büyük tatlı su kaynaklarından biri olan Eğirdir Gölü'nün sürdürülebilir su yönetimine katkı sağlamak ve göl hacim tahminlerine yönelik karar destek sistemi geliştirmek amacıyla hidrolojik su bütçesi, istatistiksel dağılım analizi, kopula tabanlı modelleme ve makine öğrenmesi algoritmaları birlikte kullanılmıştır. Çalışmada ilgili kurumlardan temin edilen sıcaklık, yağış, buharlaşma, akım ve göl hacim verileri kullanılmıştır. Bu hidro-meteorolojik parametrelerin temel istatistiksel özellikleri analiz edilmiştir. En uygun olasılık dağılımları, Bayes Bilgi Kriteri ve Hata Kareler Toplamı esas alınarak belirlenmiştir. Çok değişkenli bağımlılık yapıları kopula fonksiyonları aracılığıyla modellenmiş ve 2050 yılına kadar uzanan sentetik veri üretimi gerçekleştirilmiştir. Tarihi ve üretilen sentetik verilerin temel istatistiksel değerleri ile Kolmogorov–Smirnov, Wasserstein mesafesi ve kuyruk analiz sonuçları karşılaştırıldığında uyum gösterdikleri tespit edilmiştir. Makine öğrenmesi tabanlı geliştirilen modeller, akım ve göl hacim farkı tahminlerinde başarılı sonuçlar vermiştir. Elde edilen tahminler farklı iklim senaryoları ile değerlendirilmiş ve göl hacminde uzun vadede azalma eğiliminin belirginleşebileceği görülmüştür. Bulgular, sıcaklık artışı, buharlaşma baskısı ve ekstrem yağış olaylarının Eğirdir Gölü su bütçesi üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, kopula analizi ve makine öğrenmesi yöntemlerinin birlikte kullanıldığı bu yaklaşımın, Eğirdir Gölü'nün gelecek dönem hidrolojik davranışının değerlendirilmesinde karar destek niteliğinde kullanılabilecek bir modelleme altyapısı sunduğu belirlenmiştir. Geliştirilen yaklaşım, benzer hidrolojik özelliklere sahip diğer göl ve havza sistemlerine de uyarlanabilir niteliktedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to contribute to the sustainable water management of Lake Eğirdir, one of Turkey's largest freshwater resources, and to develop a decision support system for lake volume predictions. It utilizes a combination of hydrological water budgeting, statistical distribution analysis, copula-based modeling, and machine learning algorithms. Temperature, precipitation, evaporation, flow, and lake volume data obtained from relevant institutions were used. The basic statistical properties of these hydro-meteorological parameters were analyzed. The most suitable probability distributions were determined based on the Bayesian Information Criterion and Sum of Squared Errors. Multivariate dependency structures were modeled through copula functions, and synthetic data extending to 2050 was generated. Comparison of the basic statistical values of the historical and generated synthetic data with the Kolmogorov–Smirnov, Wasserstein distance, and tail analysis results revealed good agreement. The machine learning-based models developed yielded successful results in predicting flow and lake volume differences. The obtained predictions were evaluated with different climate scenarios, and it was observed that a long-term downward trend in lake volume may become more pronounced. The findings reveal that temperature increase, evaporation pressure, and extreme rainfall events can have significant impacts on the water budget of Lake Eğirdir. Consequently, it has been determined that this approach, which uses copula analysis and machine learning methods together, provides a modeling infrastructure that can be used as decision support in evaluating the future hydrological behavior of Lake Eğirdir. The developed approach is also adaptable to other lake and basin systems with similar hydrological characteristics.
Benzer Tezler
- Rana ridibunda (anura-ranidae) kompleksi üzerinde morfolojik, serolojik ve ekolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN ARIKAN
- Pazarköy (Isparta ili) ve dolayının jeolojisi
Başlık çevirisi yok
MAHMUT MUTLUTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiMineraloji-Petrografi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜCEL YILMAZ
- Ayvalı (Isparta ili) ve dolayının jeolojisi
Başlık çevirisi yok
KAMİL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiMineraloji-Petrografi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜCEL YILMAZ
- Sipahiler (Isparta ili) ve dolayının jeolojisi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA BOZCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜCEL YILMAZ