Konstrüktivizm ve sosyalist gerçekçilikte Rodchenko örneği
The case of Rodchenko in constructuvizm and socialist realism
- Tez No: 1024842
- Danışmanlar: DOÇ. UĞUR GÜNAY YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Konstrüktivizm, Sosyalist Gerçekçilik, Alexander Rodchenko, Avangart, Marksist Estetik, Fotoğraf, Constructivism, Socialist Realism, Alexander Rodchenko, Avant Garde, Marxist Aesthetics, Photography
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fotoğraf Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Konstrüktivizm ve Sosyalist Gerçekçilikte Rodchenko Örneği”adlı çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Çarlık Rusyası'nın son yılları ve Bolşevik devrimi süreçlerinde ortaya çıkan Konstrüktivizmin, tarihi süreci, tanımı, kuramı ve sanatçıları ile Konstrüktivizmin dünya sanatındaki rolü ve etkisi incelenmiştir. Fotoğraf, resim, heykel, grafik, mimari, sahne tasarımı gibi disiplinlerdeki üretimleri tarihsel, kuramsal ve uygulama düzlemlerinde ele alınarak, diğer akımlarla etkileşimleri araştırılmıştır. Geleneksel sanattan bir kopuşun ifadesi olan akımın politik yönlerine değinilerek, sanatın, devrim sonrası oluşturulan yeni toplumdaki etkisi ve katkısı incelenmiştir. İkinci bölümde; Marksizm ve sanat konusu incelenerek, Marksist estetik kavramı ile bu kavrama dair Marksist literatürde felsefi, teorik, pratik, politik çalışmalarının yanında sanat ve sanat kuramları hakkında kafa yormuş, üretmiş Marksistler; Lenin ve Troçki'nin görüşlerine yer verilmiştir. Marksist estetiğin oluşturulmasında ortaya atılan paralel olmayan bu görüşler, sonraki bölümlerde ortaya çıkacak olan Sosyalist Gerçekçilik üzerine tartışmaların temelini iv oluşturmaktadır. Sosyalist Gerçekçiliğin temelini oluşturan kavram ve görüşler yine bu bölümde incelenmiştir. Üçüncü bölümde; Sosyalist Gerçekçilik akımının ortaya çıkış süreçleri ve resmi sanat anlayışı haline gelmesi, Sosyalist yapılanmada sanat ve Bolşevik devrimi sonrası kurulan sanat kurumları ile akademiler araştırılırken ve 2. Dünya Savaşı sürecinde ideolojik mücadele alanlarından biri olan sanatın rolü incelenmiştir. İdeolojilerden bağımsız olarak Sovyetler Birliği ve Nazi Almanya'sının sanata politik yaklaşımları, onu propaganda aygıtı haline getirmeleri Walter Benjamin'in çalışmaları üzerinden ele alınmıştır. Son bölümde ise Rodchenko'nun biyografisi ile birlikte Konstrüktivizm ve Sosyalist Gerçekçilik dönemlerindeki teorik ve pratikteki üretim süreçleri, sanatsal ve düşünsel hayatına yer verilir. Sanatçının politik dilinin oluşması, diyagonal kadrajının ideolojik işlevi, fotomontajın sınıfsal estetikle ilişkisi ve üretiminin estetiği bu bölümde araştırılırken, Konstrüktivist anlayışıyla Sosyalist Gerçekçilik arasındaki gerilimler ve bağlantılar incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
The study titled“The Case of Rodchenko in Constructivism and Socialist Realism”consists of four chapters. The first chapter examines the historical process, definition, theory, and key artists of Constructivism, which emerged during the final years of Tsarist Russia and the Bolshevik Revolution, while also exploring its role and impact on world art. Works in various disciplines—such as photography, painting, sculpture, graphic design, architecture, and stage design—are analyzed at historical, theoretical, and practical levels, along with their interactions with other movements. The political dimensions of the movement, which represent a rupture from traditional art, are addressed, and the influence and contribution of art to the new society established post-revolution are investigated. The second chapter examines the subject of Marxism and art, focusing on the concept of Marxist aesthetics and the philosophical, theoretical, practical, and political works within Marxist literature. The perspectives of Marxists who engaged with and contributed to art and art theory, specifically Lenin and Trotsky, are discussed. These divergent views on the formation of Marxist aesthetics constitute vi the foundation for subsequent debates on Socialist Realism. The concepts and perspectives that form the basis of Socialist Realism are also analyzed in this chapter. The third chapter investigates the emergence of the Socialist Realist movement and its transition into the official art style. This section explores art within the socialist structure, the art institutions and academies established after the Bolshevik Revolution, and the role of art as a field of ideological struggle during World War II. Independent of specific ideologies, the political approaches to art in the Soviet Union and Nazi Germany—and the transformation of art into a propaganda apparatus—are examined through the works of Walter Benjamin. In the final chapter, Rodchenko's biography is presented, alongside his theoretical and practical production processes during the Constructivist and Socialist Realist periods, as well as his artistic and intellectual life. While exploring the formation of the artist's political language, the ideological function of his diagonal framing, the relationship between photomontage and class aesthetics, and the aesthetics of his production, the tensions and connections between Constructivist understanding and Socialist Realism are analyzed.
Benzer Tezler
- Rus avangardın bitmemiş projesi: Sovyet modernizmi'nin estetik ütopyası 1910-1930 Rus biçimciliğinin yapısalcı poetikası
Unfinished project of the Russian avangard: The aesthetic utopia of Soviet modernism the structuralist poetics of Russian formalism 1910-1930
SELİN PERK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2024
Güzel SanatlarÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. HAKAN DALOĞLU
- II. dünya savaşı döneminde Amerikan ve Sovyet propagandist canlandırma sinemasının ideolojik ve sanatsal karşılaştırmalı analizi
II . дүйнөлүк согуш мезгилиндеги америка жана советтик пропагандалык мультфильмдердин идеологиялык жана искусстволук жактан салыштырмa аhaлизи
YASEMİN KILINÇARSLAN
Doktora
Türkçe
2011
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZER AKARCALI
- Çağdaş sanatta ütopya ve distopya
Utopia and dystopia in contemporary art
FERHAT KAVAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİMGE ÖZER PINARBAŞI
- Tarihsel süreç içinde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nde konstrüktivist mimarlık
Constructivist architecture in historical process: USSR
ALİ GÜNEY YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVAN ERKMEN
- Yugoslavya'nın parçalanmasının uluslararası sistem ve politikaya etkileri: Uluslararası sistem teorisi ve konstrüktivist teori
The effects of the compensation of Yugoslavia on the international system and policy: The international system the oryand the constructivist theory
SİMAY CİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM KAMİL