Geri Dön

Biyohacking ve bedenin yeniden inşası: Sosyolojik bir değerlendirme

Biohacking and body reconstruction: A sociological evaluation

PDF İndir

  1. Tez No: 1024940
  2. Yazar: FATOŞ FIRAT
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SELİN ATALAY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sosyoloji, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, biyohacking pratiklerini sosyolojik bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde sağlık anlayışı yalnızca hastalıkların tedavisiyle sınırlı bir alan olmaktan çıkarak bireyin kendisini sürekli geliştirmesi, optimize etmesi ve performansını artırması gereken bir yaşam pratiğine dönüşmüştür. Özellikle YouTube gibi dijital platformlarda üretilen biyohacking içerikleri; uzun yaşam, yüksek performans, verimlilik ve beden optimizasyonu söylemleri üzerinden yeni sağlık anlayışlarının dolaşıma girmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda çalışma, YouTube platformunda biyohacking temalı içerikler üreten Bryan Johnson, Dave Asprey, Siim Land, Kyla Barnes-Lentz ve Aggie Lal gibi dijital içerik üreticilerinin söylemlerini incelemektedir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi Michel Foucault'nun biyopolitika ve neoliberal yönetimsellik yaklaşımı temelinde şekillendirilmiştir. Foucault'nun modern iktidarın bedeni disipline eden ve yaşamı yönetilebilir kılan yapısına ilişkin çözümlemeleri doğrultusunda, biyohacking pratikleri bireyin kendi bedenini sürekli denetim altında tuttuğu bir öz yönetim biçimi olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Nikolas Rose'un yaşamın optimizasyonu, somatik bireysellik ve biyolojik yurttaşlık kavramlarından yararlanılmıştır. Rose'un somatik bireysellik yaklaşımı doğrultusunda bireyin kendi biyolojik süreçlerini sürekli izleyen, değerlendiren ve optimize etmeye çalışan bir özneye dönüşümü ele alınmıştır. Bununla birlikte Deborah Lupton'ın dijital sağlık, öz izleme ve ölçülebilir benlik tartışmaları çalışmanın önemli teorik referanslarından birini oluşturmuştur. Araştırmada nitel ağırlıklı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda YouTube videoları içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; nicel boyutunda ise belirlenen kategorilerin ve sonradan oluşturulan alt kategorilerin tekrar sıklıkları ile frekans değerleri değerlendirilmiştir. Böylece biyohacking söylemlerinin hangi temalar etrafında yoğunlaştığı ortaya konulmuştur. Araştırma bulguları, biyohacking söylemlerinin bedeni sürekli geliştirilebilir bir proje olarak kurguladığını göstermektedir. İçeriklerde birey; kendi sağlığından sorumlu, performansını sürekli artırmaya çalışan, bedenini veri temelli biçimde yöneten girişimci bir özne olarak sunulmaktadır. Ayrıca sağlık bilgisinin dijital platformlar aracılığıyla yeni uzmanlık biçimleri üzerinden yeniden üretildiği, sağlık pratiklerinin tüketim kültürüyle iç içe geçtiği ve bedenin kesintisiz optimizasyon nesnesine dönüştürüldüğü tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, biyohacking pratiklerinin yalnızca bireysel sağlık uygulamaları olmadığını; neoliberal biyopolitikanın dijital kültür içerisindeki güncel görünümlerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine biohacking practices from a sociological perspective. Today, the understanding of health has moved beyond the mere treatment of diseases and transformed into a lifestyle practice in which individuals are expected to continuously improve, optimize, and enhance their performance. In particular, biohacking content produced on digital platforms such as YouTube plays a significant role in circulating new understandings of health through discourses of longevity, high performance, productivity, and body optimization. In this context, the study analyzes the discourses of digital content creators such as Bryan Johnson, Dave Asprey, Siim Land, Kyla Barnes-Lentz, and Aggie Lal, who produce biohacking-related content on YouTube. The theoretical framework of the research is shaped by Michel Foucault's concepts of biopolitics and neoliberal governmentality. In line with Foucault's analyses of modern power as a structure that disciplines the body and renders life governable, biohacking practices are evaluated as a form of self-governance in which individuals continuously monitor and regulate their own bodies. Within this framework, the study draws on Nikolas Rose's concepts of the optimization of life, somatic individuality, and biological citizenship. In accordance with Rose's notion of somatic individuality, the transformation of individuals into subjects who constantly monitor, evaluate, and optimize their biological processes is discussed. In addition, Deborah Lupton's discussions on digital health, self-tracking, and the quantified self constitute another important theoretical reference for the study. The research employs a qualitatively oriented mixed-method design. In the qualitative dimension of the study, YouTube videos were analyzed through content analysis, while in the quantitative dimension, the frequency and recurrence of identified themes and concepts were evaluated. Thus, the dominant thematic patterns within biohacking discourses were identified. The findings reveal that biohacking discourses construct the body as a continuously improvable project. Within these contents, individuals are represented as entrepreneurial subjects who are responsible for their own health, constantly striving to enhance their performance, and managing their bodies through data-driven practices. Furthermore, the study demonstrates that health knowledge is reproduced through new forms of expertise on digital platforms, health practices become intertwined with consumer culture, and the body is transformed into an object of continuous optimization. In conclusion, the study argues that biohacking practices should not be understood merely as individual health practices, but rather as one of the contemporary manifestations of neoliberal biopolitics within digital culture.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1002148

    Ontolojik bir sorgulama: Eleştirel felsefi antropoloji açısından biohacking

    An ontological inquiry: Biohacking from the perspective of critical philosophical anthropology

    RABİA TUBA GÜÇEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Felsefeİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Felsefe Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YAYLA GÜL CERAN KARATAŞ

  2. Tez No

    598882

    Genetik verilerin korunması

    Protection of genetic data

    GÖZDE HARE HAYIRLIOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HukukBahçeşehir Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KÜZECİ

  3. Tez No

    736173

    Ardışık baraj göllerinde (Kurtboğazı, Eğrekkaya, Kavşakkaya, Akyar) planktonun ve trofik durumun değişimi

    Change of plankton and trophic status in succesive dam lakes (Kurtoğazı, Eğrekkaya, Kavşakkaya, Akyar)

    HACER MERVE KOCA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Su ÜrünleriAnkara Üniversitesi

    Su Ürünleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE NİLSUN DEMİR

Geri Dön