Türkiye ekonomisinin 1980-2023 yılları arasında yapısal sorunları ve çözümü için reform önerileri: Zaman serileri analizi
Structural problems of the turkish economy between 1980-2023 and reform suggestions for their solution : Time series analysis
- Tez No: 1025130
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET BEŞKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonometri, Ekonomi, Econometrics, Economics
- Anahtar Kelimeler: ARDL, ECM modeli, ARDL, ECM model
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, Türkiye ekonomisinde makroekonomik kırılganlığın yapısal reformlar çerçevesinde incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışmada, ekonomik kırılganlıkların kısa dönemli konjonktürel dalgalanmaların yanı sıra yapısal ve kurumsal faktörlerden de etkilenebileceği yaklaşımından hareket edilmiştir. Bu kapsamda, Türkiye ekonomisinin 1980-2023 döneminde yaşadığı yapısal dönüşümler, ekonomik krizler ve reform süreçleri teorik ve ampirik açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmanın teorik kısmında yapısal reform kavramı; ekonomik özgürlükler, kurumsal yapı, dış ticaret dengesi, işgücü piyasası ve beşerî sermaye çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca reformların makroekonomik kırılganlık üzerindeki etkileri ulusal ve uluslararası literatür doğrultusunda tartışılmıştır. Ampirik analiz bölümünde, Türkiye'de makroekonomik kırılganlığı etkileyen temel değişkenler ARDL sınır testi yaklaşımı ve hata düzeltme modeli (ECM) kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz yapısal kırılganlıkları ölçmekte proxy bir değişken olan makroekonomik kırılganlık endeksi(MKE) ile çeşitli ekonomik göstergeler arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Analiz sonuçlarına göre değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiş, hata düzeltme teriminin negatif ve anlamlı olması sistemin uzun dönem dengesine yakınsadığını göstermiştir. Kısa dönem sonuçları döviz kuru ve işsizlik oranındaki artışların kırılganlığı artırdığını, net ihracattaki iyileşmenin ise kırılganlığı azalttığını ortaya koymuştur. Uzun dönemde yalnızca işsizlik değişkeninin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye ekonomisinde makroekonomik kırılganlığın azaltılabilmesi için kısa vadeli istikrar politikalarının yanı sıra üretim yapısı, dış ticaret dengesi, işgücü piyasası ve kurumsal yapı alanlarında bütüncül yapısal reformlara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Çalışmanın, makroekonomik kırılganlıkla ilişkili diğer makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi Türkiye özelinde inceleyerek mevcut literatüre katkı sunması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine macroeconomic vulnerability in the Turkish economy within the framework of structural reforms. The study is based on the approach that economic vulnerabilities can be affected by structural and institutional factors as well as short-term cyclical fluctuations. In this context, the structural transformations, economic crises, and reform processes experienced by the Turkish economy during the 1980-2023 period are evaluated theoretically and empirically. In the theoretical part of the study, the concept of structural reform is addressed within the framework of economic freedoms, institutional structure, foreign trade balance, labor market, and human capital. Furthermore, the effects of reforms on macroeconomic vulnerability are discussed in line with national and international literature. In the empirical analysis section, the key variables affecting macroeconomic vulnerability in Türkiye are analyzed using the ARDL bounds test approach and the error correction model (ECM). The analysis examines the relationship between the macroeconomic vulnerability index (MKE), a proxy variable for measuring structural vulnerabilities, and various economic indicators. According to the analysis results, a long-term cointegration relationship was found between the variables, and the negative and significant error correction term indicates that the system converges to its long-term equilibrium. Short-term results show that increases in the exchange rate and unemployment rate increase vulnerability, while improvements in net exports reduce vulnerability. In the long term, only the unemployment variable was found to be significant. The findings indicate that, in addition to short-term stabilization policies, comprehensive structural reforms in the areas of production structure, foreign trade balance, labor market, and institutional structure are needed to reduce macroeconomic vulnerability in the Turkish economy. This study aims to contribute to the existing literature by examining the relationship between macroeconomic vulnerability and other macroeconomic variables specifically in the context of Türkiye.
Benzer Tezler
- 1980 sonrası Türkiye'de uygulanan para politikalarının enflasyon üzerindeki etkisi
Monetary policies implemented in Turkey after 1980 impact on inflation
NAZMİYE ÇABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonomiAydın Adnan Menderes Üniversitesiİktisat Politikası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİN BULUT
- The State Oil company of The Azerbaijan Republic (SOCAR) and its European regional partnerships: 1992-2015
Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) ve SOCAR'ın Avrupa bölgesel yatırımları: 1992-2015
CEMİLE ASKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY FIRAT TANRISEVER
- Doğu Avrupa gelişmeleri -Türkiye'ye etkileri-
Başlık çevirisi yok
MEHMET ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Türkiye'de üçüz açık hipotezinin geçerliliği
Validity of the triple deficit hypothesis in Türkiye
EMİNE KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MaliyeBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİL AKINCI