Kurban Said'in Ali ve Nino romanında sıfatlar
Adjectives in Kurban Said's novel Ali and Nino
- Tez No: 1025846
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkler, tarih boyunca farklı coğrafyalara dağılmış ve oralarda hayatlarını devam ettirmişlerdir. Bu esnada eski kültürel özelliklerini devam ettirseler de yeni kültürel ögelerden de etkilenmiştir. Kültürel ögelerin değişimi, özellikle dildeki söz varlığına ve dil birimlerinin farklı ögelerle kullanımına da yansımıştır. Bunlardan biri de sıfatlardır. Sıfatlar, ismi farklı açılardan tanımayı sağlayan ve onu sayı ve yer ile belirginleşme fırsatı sunan kelime çeşitleridir. Onlarla ilgili çalışmalar isimlerin özelliklerinin belirlenmesine ve anlatım zenginliği oluşturulmasına katkı sağlayacaktır. Elbette bu katkılar da Türkçenin sıfatları ile ilgili veri havuzuna yeni veriler sunacaktır. Böylece Türkçenin sıfatlarla ilgili genel sayısı, sıklığı ve kullanım özellikleri ortaya çıkarılabilecektir. Bu çalışma da temelde bu amaç için yapılmış ve Kurban Said tarafından Azerbaycan Türkçesiyle kaleme alınan Ali ve Nino romanındaki sıfatlar dilbilimsel açıdan incelenmiştir. Araştırma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, eserin yazarı Kurban Said ve Ali ve Nino romanı hakkında bilgiler verilmiş; eserin yazıldığı dönem, kültürel arka plan ve edebî özellikler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Azerbaycan Türkçesinin temel dil özellikleri ile Türkiye Türkçesinin temel dil özelliklerine değinilmiştir. Aynı başlık altında roman metni detaylı bir incelemeye tabi tutulmuş ve metinde yer alan sıfatlar kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Ayrıca tespit edilen sıfatlar, romandan alınan birer örnekle gösterilmiştir. Çalışma sonucunda, Ali ve Nino romanında sıfatların yalnızca betimleyici bir unsur olarak değil, aynı zamanda karakterlerin ruh hâllerini, mekân tasvirlerini ve kültürel unsurları yansıtan önemli dilsel araçlar olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, eserin anlatım gücünü artırırken, Azerbaycan Türkçesinin ifade zenginliğini de gözler önüne sermektedir. Bu yönüyle araştırma hem dilbilim hem de edebiyat alanına katkı sunmakta ve hem de özellikle Türk lehçeleri üzerine yapılan çalışmalar için önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The Turks have dispersed across various geographies throughout history and have continued their lives in these regions. During this process, although they preserved their traditional cultural characteristics, they were also influenced by new cultural elements. The transformation of cultural elements has been reflected particularly in the vocabulary of the language and in the use of linguistic units in combination with different elements. One such unit is adjectives. Adjectives are word classes that enable the identification of nouns from different perspectives and provide the opportunity to specify them in terms of number and location. Studies on adjectives contribute to determining the characteristics of nouns and to enhancing expressive richness. Undoubtedly, these contributions will also provide new data to the corpus concerning adjectives in Turkish. Thus, the general number, frequency, and usage characteristics of adjectives in Turkish can be identified. This study was conducted with this primary aim, and the adjectives in the novel Ali and Nino, written in Azerbaijani Turkish by Kurban Said, have been analyzed from a linguistic perspective. The study is structured into two main chapters. The first chapter provides an overview of Kurban Said, the author of Ali and Nino, and examines the novel within its historical, cultural, and literary context. Particular attention is given to the period in which the work was produced, its cultural background, and its distinctive literary characteristics. The second chapter discusses the fundamental linguistic features of Azerbaijani Turkish and Turkish spoken in Türkiye. Within the same chapter, the text of the novel was subjected to a detailed analysis, and the adjectives occurring in the text were examined comprehensively. Furthermore, each identified adjective was illustrated with an example selected from the novel. As a result of the study, it has been determined that adjectives in the novel Ali and Nino function not only as descriptive elements but also as significant linguistic tools that reflect the emotional states of the characters, the depiction of settings, and cultural elements. This both enhances the expressive power of the work and reveals the richness of expression in Azerbaijani Turkish. In this respect, the research contributes to both linguistics and literature and also serves as an important resource, particularly for studies on Turkic dialects.
Benzer Tezler
- Kurban Said'in Ali ve Nino ile Altunsaç romanlarının Bourdieucü bakış açısıyla incelenmesi
An analysis of Kurban Said's novels Ali and Nino and Altunsaç from a Bourdieu perspective
BABAK MAHARRAMOV
- “Ali ve Nino”romanının ideolojik yapısı ve müelliflik meselesi üzerine bir inceleme
A study on the ideological structure and authorship issue of the novel Ali and Nino
YUSIF SEYIDOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFINA BARMANBAY
- La problématique de l'espace et du temps dans l'écriture d'Assia Djebar et de Nedim Gürsel
Assia Djebar'ın ve Nedim Gürsel'in yazınında zaman ve mekan sorunsalı
CANSU GÜMÜŞTAŞ ŞEN
Yüksek Lisans
Fransızca
2014
Karşılaştırmalı EdebiyatGalatasaray ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SIDIKA SEZA YILANCIOĞLU
- Ali ve Nino, Romeo ve Juliet yapıtlarında karşıtlıkların başkarakterler üzerinde yarattığı ruhsal yıkım
Spiritual devastation on protagonists created by juxtapositions in the work of arts Ali and Nino, Romeo and Juliet
GÖRKEM YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Karşılaştırmalı EdebiyatHacettepe ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA ASLAN DEMİR
- Aydın yöresi halk kültürünün incelenmesi
Başlık çevirisi yok
K. ZÜMRÜT HASBEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET DEĞERLİ