Geri Dön

Sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak sosyotropi-otonomi kişilik özellikleri ve ilişki doyumu

Sociotropy-autonomy personality traits and relationship satisfaction as predictors of social media addiction

  1. Tez No: 1025849
  2. Yazar: BUSE GÜRŞEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜL ERYILMAZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Davranışsal bağımlılık, İlişki doyumu, İnsan psikolojisi, Behavioral addiction, Relationship satisfaction, Human psychology
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile ilişki doyumunun sosyal medya bağımlılığını ne derece yordadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni sosyal medya bağımlılığı, bağımsız değişkenleri ise sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile ilişki doyumudur. Araştırma kapsamında bireylerin sosyal medya bağımlılıklarının cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, aylık gelir düzeyi, romantik ilişki türü, mevcut ilişki süresi ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları (oturum başına harcanan süre, toplam kullanım yılı, günlük kullanım süresi) değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırma grubu 18-35 yaş aralığında ve halihazırda romantik bir ilişki içinde bulunan bireylerden oluşmaktadır. Araştırmaya, 182'si (%60.7) kadın ve 118'i (%39.3) erkek olmak üzere toplam 300 birey katılmıştır. Araştırma, genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak bireylerin demografik bilgilerine ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarına ulaşmak amacıyla“Sosyo-Demografik Bilgi Formu”kullanılmıştır. Ayrıca“Sosyotropi-Otonomi Ölçeği”,“İlişki Doyumu Ölçeği”ve“Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu”kullanılmıştır. Sosyotropik ve otonomik kişilik özellikleri ile ilişki doyumunun sosyal medya bağımlılığını ne derece yordadığını belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, modele dâhil edilen değişkenlerin (onaylanmama kaygısı, ayrılık kaygısı, başkalarını memnun etme, kişisel başarı ve ilişki doyumu) sosyal medya bağımlılığını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür (R = .41; R² = .15; F(5,294) = 11.84; p < .001). Bu değişkenler arasında onaylanmama kaygısı (β = .26) ve ayrılık kaygısı (β = .16) sosyal medya bağımlılığını pozitif yönde anlamlı olarak yordayan değişkenler olarak belirlenmiştir. Ayrıca yapılan korelasyon analizinde sosyotropi toplam puanı ve tüm alt boyutlarının sosyal medya bağımlılığı ile pozitif yönde, ilişki doyumunun ise negatif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptanmıştır. Bireylerin sosyal medya bağımlılıklarının demografik değişkenler ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sosyal medya bağımlılığı ile cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, aylık gelir düzeyi ve toplam sosyal medya kullanım yılı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Buna karşın romantik ilişki türü, mevcut ilişki süresi, sosyal medyaya oturum başına harcanan süre ve günlük sosyal medya kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Flört/sevgili ilişkisi içerisinde olan bireylerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri, evli bireylere oranla daha yüksek bulunmuştur. İlişkisinin ilk yılında (0-1 yıl) bulunan bireylerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri, daha ileri evrelerdeki bireylere oranla daha yüksektir. Ayrıca günlük sosyal medya kullanım süresi arttıkça (özellikle günde 3 saat ve üzeri) sosyal medya bağımlılık düzeylerinin de anlamlı biçimde arttığı saptanmıştır.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to determine the extent to which sociotropic and autonomous personality traits and relationship satisfaction predict social media addiction. The dependent variable of the study is social media addiction, and the independent variables are sociotropic and autonomous personality traits and relationship satisfaction. Within the scope of the study, it was also examined whether individuals' social media addiction differed significantly according to the variables of gender, age, educational level, employment status, monthly income level, type of romantic relationship, current relationship duration, and social media usage habits (time spent per session, total years of use, daily duration of use). The research group consisted of individuals aged 18-35 who were currently in a romantic relationship. A total of 300 individuals participated in the study, 182 (60.7%) of whom were women and 118 (39.3%) of whom were men. The study was conducted using the relational survey model, one of the general survey models. As data collection tools, a“Socio-Demographic Information Form”was used to obtain individuals' demographic information and social media usage habits. In addition, the“Sociotropy-Autonomy Scale (SAS)”, the“Relationship Assessment Scale (RAS)”, and the“Social Media Addiction Scale-Adult Form”were used. Multiple linear regression analysis was performed to determine the extent to which sociotropic and autonomous personality traits and relationship satisfaction predict social media addiction. As a result of the analysis, it was found that the variables included in the model (fear of disapproval, separation anxiety, pleasing others, personal achievement, and relationship satisfaction) significantly predicted social media addiction (R = .41; R² = .15; F(5,294) = 11.84; p < .001). Among these variables, fear of disapproval (β = .26) and separation anxiety (β = .16) were identified as the variables that significantly and positively predicted social media addiction. In addition, the correlation analysis revealed that the sociotropy total score and all of its subdimensions were significantly and positively associated with social media addiction, whereas relationship satisfaction was significantly and negatively associated with it. Independent samples t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to determine whether individuals' social media addiction differed significantly according to demographic variables and social media usage habits. As a result of the study, no significant difference was found in social media addiction according to the variables of gender, age, educational level, employment status, monthly income level, and total years of social media use. In contrast, significant differences were found according to the variables of type of romantic relationship, current relationship duration, time spent per session on social media, and daily duration of social media use. The social media addiction levels of individuals in a dating relationship were found to be higher than those of married individuals. The social media addiction levels of individuals in the first year of their relationship (0-1 year) were higher than those of individuals in later stages. Furthermore, it was found that as the daily duration of social media use increased (particularly three hours or more per day), social media addiction levels also increased significantly.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    738502

    Sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak temel psikolojik ihtiyaçlar ve utangaçlık

    Basic psychological needs and shyness as predictors of social media addiction

    SEÇİL ERDEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELİHA TUZGÖL DOST

  2. Tez No

    863294

    Sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak gelişmeleri kaçırma korkusu, bilinçli farkındalık, duygu düzenleme güçlüğü ve öz-şefkatin incelenmesi

    Investigation of fear of missing out (Fomo), mindfulness, difficulties in emotion regulation and self-compassion as predictors of social media addiction

    FATMAGÜL AKİPEK TURGUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERAH ÇEKİCİ

  3. Tez No

    874391

    Sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak kırılgan narsisizm, olumsuz değerlendirilme korkusu ve gelişmeleri kaçırma korkusu

    Vulnerable narcissism, fear of negative evaluation and fear of missing out as predictors of social media addiction

    RUKİYE YAREN OZAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiÇağ Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEF ERCÜMENT YERLİKAYA

  4. Tez No

    826829

    Genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak kırılgan narsisizm, büyüklenmeci narsisizm, sosyal kaygı ve yalnızlık düzeyleri

    Levels of vulnerable narcissism, grandiose narcissism, social anxiety, and loneliness as predictors of social media addiction in young adults

    ÖZGE BEDİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikolojiMarmara Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF YÖYEN

  5. Tez No

    980375

    Ergen bireylerde sosyal medya bağımlılığının, aile aidiyeti ve kimlik gelişimi sorunları ile ilişkisinin incelenmesi

    Examining the relationship between social media addiction, family loyalty and identity development problems in adolescents

    KÜBRA DENİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikolojiİstanbul Arel Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL ÇETİNTULUM HUYUT

Geri Dön