Türk savunma sanayisi ürünlerine verilen adlar üzerine tarihî bir dil incelemesi
A historical linguistic study on the names given to Turkish defense industry products
- Tez No: 1025893
- Danışmanlar: PROF. DR. GALİP GÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türk Savunma Sanayisi, Ad Verme Geleneği, Adbilim, Türkçenin Tarihî Dönemleri, Köken Bilgisi, Turkish Defense Industry, Naming Tradition, Onomastics, Historical Periods of the Turkish Language, Etymology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Adlandırma ve ad verme geleneği, bir milletin dili, kültürü, düşünce yapısı ve toplumsal hayatını yansıtan önemli unsurlardan biridir. Bu çalışmada, Türk savunma sanayisi firmaları tarafından üretirilen araç ve sistemlere verilen adlar incelenmiştir. Araştırmanın amacı, söz konusu adları tarihî Türk dili dönemleri çerçevesinde değerlendirerek Türkçenin söz varlığı ve ad verme geleneği açısından ortaya koymaktır. Çalışmada, Türk savunma sanayisine ait ürün adları taranmış ve bu adlar Köktürkçe, Eski Uygur Türkçesi, Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Kıpçak Türkçesi, Çağatay Türkçesi ve Eski Anadolu Türkçesi dönemleri esas alınarak art zamanlı yöntemle incelenmiştir. Adların anlamları ilgili dönem sözlüklerinden hareketle belirlenmiş, ayrıca köken bilgileri bakımından tahlil edilmiştir. Tespit edilen adlar Savunma Sanayisi Ürün Katalogu esas alınarak sınıflandırılmıştır. Bu doğrultuda yapılan inceleme sonucunda, savunma sanayisi ürün adlarının önemli ölçüde tarihî Türkçe söz varlığından beslendiği; güç, hız, cesaret, dayanıklılık ve hâkimiyet gibi kavram alanlarını yansıtan adların tercih edildiği tespit edilmiştir. Türkçe adlar dışında farklı dillerden de yararlanıldığı görülmektedir. Bu da ad çeşitliliğini ortaya koymaktadır. Tarihî Türk dili dönemlerine ait birçok sözcüğün günümüzde de yaşatıldığı görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, Türk savunma sanayisinde kullanılan ürün adlarını söz varlığı ve köken bilgisi açısından sistemli bir şekilde ortaya koymakta; tarihî Türkçenin günümüz adlandırma anlayışındaki yansımalarını göstermesi bakımından Türk dili araştırmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Naming and naming traditions constitute one of the significant elements reflecting a nation's language, culture, way of thinking, and social life. This study examines the names assigned to the vehicles and systems developed by Turkish defense industry companies. The aim of the study is to analyze these names within the framework of the historical periods of the Turkish language and to reveal their significance in terms of Turkish vocabulary and naming traditions. In this study, the names of Turkish defense industry products were identified and examined diachronically based on the historical periods of Turkish, namely Old Turkic (Köktürk), Old Uyghur Turkish, Karakhanid Turkish, Khwarezm Turkish, Kipchak Turkish, Chagatai Turkish, and Old Anatolian Turkish. The meanings of the names were determined with reference to the dictionaries of the relevant historical periods, and their etymological origins were also analyzed. The identified names were classified according to the Defense Industry Product Catalog. The findings indicate that the names of defense industry products are predominantly derived from the historical vocabulary of Turkish and that names reflecting semantic fields such as strength, speed, courage, endurance, and sovereignty are preferred. In addition to Turkish-origin names, names derived from other languages were also identified, demonstrating the diversity of naming practices. Furthermore, it was found that many lexical items belonging to the historical periods of Turkish have continued to survive in contemporary naming traditions. In conclusion, this study systematically examines the names of Turkish defense industry products in terms of vocabulary and etymology. It also contributes to Turkish linguistic studies by revealing the reflections of historical Turkish on contemporary naming practices.
Benzer Tezler
- Gelişmekte olan ülkelerin dış borç sorunu ve Türkiye'nin dış borçları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KARAGÖZ
- Havacılık savunma sanayiinde endüstri 4.0 entegrasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of industry 4.0 integration in the aerospace defense industry
HALİL İBRAHİM GÖKCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Savunma ve Savunma TeknolojileriBilecik Şeyh Edebali Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZÜM EĞİLMEZ
- Türk Cumhuriyetleri`nin ekonomik dönüşüm süreci ve bu süreçte uygulanan iktisat politikaları
The Process of economic transformation in Turkish republics and the economic policies
MEHMET DİKKAYA
- Türkiye'de teşvik sistemleri uygulama şekli ve karşılaşılan problemler
Başlık çevirisi yok
KAZIM BAYDİLLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ ERDOĞAN ALKİN
- Türkiye savunma sanayii ihracatı: Orta Doğu – Kuzey Afrika ülkeleri üzerine bir araştırma
Turkish defense industry exports: A study on Middle East – North African countries
RÜMEYSA MANİSA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiGümrük İşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜREYYA KOVACI