Çocukluk döneminde yaşanan istismarın kişilerarası ilişki tarzları üzerindeki etkisi: Erken dönem uyum bozucu şemaların aracı rolü
The effect of the abuse experienced in childhood on interpersonal relationship styles: The mediator role of early maladaptive schemas
- Tez No: 273252
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞENNUR T. KIŞLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Erken dönem uyum bozucu şemalar, Kişiler arası ilişkiler, Kişiler arası tarz, Çocuk istismarı, Çocuklar, Çocukluk çağı travmaları, İstismar, Early maladaptive schemas, Interpersonal relations, Interpersonel styles, Child abuse, Children, Childhood traumas, Abuse
- Yıl: 2010
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Bölümü
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada çocukluk döneminde maruz kalınan istismar, yetişkinlik dönemindeki olumsuz kişilerarası ilişki tarzları ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Aynı zamanda bu çalışma ile erken dönem uyum bozucu şemaların, çocukluk döneminde maruz kalınan istismar ile yetişkinlik dönemindeki olumsuz kişilerarası ilişki tarzları arasındaki olası ilişkideki rolünün ne olduğu araştırılmıştır. Yaşları 20 ile 48 arasında olan toplam 300 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu örnekleme kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Araştırmada katılımcıların 18 yaşından önceki örselenme yaşantıları, şimdiki erken dönem uyum bozucu şemaları ve kişilerarası ilişki tarzları değerlendirilmiştir. Bu amaçla Çocukluk Çağı Örselenme Yaşantıları Ölçeği (ÇÖYÖ), Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), Kişilerarası Tarz Ölçeği (KTÖ) ve demografik bilgi anketi kullanılmıştır. Araştırmada ileri sürülen tüm hipotezler elde edilen bulgular tarafından desteklenmiştir. Araştırma bulguları, erkek katılımcıların kadınlara oranla daha fazla çocukluk dönemi istismar öyküsü olduğunu, daha fazla erken dönem uyum bozucu şemaya ve olumsuz kişilerarası ilişki tarzlarına sahip olduğunu ortaya çıkarmıştır. İstismar düzeyi yüksek grubun istismar düzeyi düşük gruba göre, daha fazla erken dönem uyum bozucu şemaya sahip oldukları ve olumsuz kişilerarası ilişki tarzlarını daha fazla sergiledikleri tespit edilmiştir. Ayrıca kişilerarası ilişki tarzlarının çocukluk istismarı tarafından yordandığı ve erken dönem uyum bozucu şemaların bu ilişkiye aracılık ettiği bulunmuştur. Bu araştırma erişkin kişilerarası ilişki tarzlarını açıklamada gelişimsel bir model oluşturmanın önünü açacak niteliktedir.
Özet (Çeviri)
In this study, relations between the abuse experienced in childhood, negative interpersonal relation styles in adulthood and early maladaptive schemas were examined. Moreover, this study seeks to research the role of early maladaptive schemas in the potential relation between the abuse experienced in childhood and negative interpersonal relation styles in adulthood. The sample of the research consists of totally 300 individuals whose ages are ranging between 20 and 48. In the research, the participants? abuse experiences before the age of 18, their current early maladaptive schemas and interpersonal relation styles were assessed. To that end, Childhood Trauma Questionnaire, Young Schema Questionnaire-Short Form-3, Interpersonal Style Questionnaire and personal information questionnaire were employed. All hypothesis put forth in the research were supported by the findings obtained. Results revealed that male participants have relatively more childhood abuse history, early maladaptive schemas and negative interpersonal relation styles than female participants have. It was determined that the group with a higher level of abuse has more early maladaptive schemas and exhibit more negative interpersonal relation styles than the group with a lower level of abuse. In addition, it was found that the interpersonal relation styles are predicted by childhood abuse and that early maladaptive schemas mediate this relation. This research is capable of paving the way for constructing a developmental model in explaining adult interpersonal relation styles.
Benzer Tezler
- Cinsel istismar mağduru ergenlerde bağlanma stili, depresyon, anksiyete, stres, stresle başa çıkma tarzları ve aleksitimi ilişkisi
Attachment style, depression, anxiety, stress, stress-coping styles and alexithymia in sexually abused adolescents
SİBEL DEMİRBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ITIR TARI CÖMERT
- Çocukluk çağı travmaları ile romantik ilişki doyumu arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracılık rolü
The mediating role of cognitive flexibility in the relationship between childhood traumas and romantic relationship satisfaction
NİLBERK ZEYBEKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN ONNAR
- Çocukluk çağı travmalarının narsistik kişilik özellikleri ve duygusal otantiklik üzerindeki etkileri
The effects of childhood trauma on narcissistic personality traits and emotional authenticity
MEHMET DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VAROL ÜLKER
- Erişkin bireylerde çocukluk dönemi örselenme yaşantısı, ilişki doyumu ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between childhood trauma, relationship satisfaction and defense mechanisms in adults
LAL GÜRÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- Evlilik uyumu ile duygu düzenleme becerileri, öz şefkat ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationship between marriage adjustment and emotion regulation skills, self- compassion, and childhood trauma
BERİL ANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiHaliç ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. BAŞAK İNCE ÇAĞLAR