Osmanlı klasik dönem hekimlik sanatının modern dönem hekim profesyonelliği, aile hekimliği kimliği ve uygulamaları açısından incelenmesi
Examination of medical ethics of ottoman classical period in terms of modernphysician professionalism and family medicine practices
- Tez No: 571838
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK EREN YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Deontoloji ve Tıp Tarihi, Family Medicine, Medical History and Ethics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 139
Özet
Modern tıp eğitimi öncesi klasik Osmanlı döneminde hekimlik mesleği medreselerde ve darüşşifalarda o zamanki en ileri tıp yazmalarını okuyarak birebir özel eğitimi anımsatan usta- çırak usulüyle öğretiliyordu. Tıp yazmalarının giriş kısımlarında ve darüşşifa vakfiyelerinde hekim olacak kişide aranan kişilik ve ahlaki özellikler belirtiliyordu. Böylelikle yeni hekimler, hekimlik sanatını hem hal diliyle hocalarından hem de metinler ve mekanlar üzerindeki tecrübelerden elde edilen yazı dili ile yetiştiriliyordu. Hekim; hikmet sahibi, derin anlayışa ve kavrayışa sahip olmalıydı. Merhametli, şefkatli, güler yüzlü, alçak gönüllü, hareketlerinde itidalli, kanaatkâr, vefa sahibi, tatlı dilli gibi ahlaki vasıflara sahip olmalı; giyiminde, yürüyüşünde, yeme ve içmesinde, hastaları ve çevresiyle iletişiminde saygın bir intiba bırakmaya özen göstermeli, keyfi davranmamalıydı. Hekim hastasına tedavi boyunca yakınlık göstermeli, anlayabileceği açıklıkta bilgilendirmeli, ümit var davranaraktan iyileşmeyi kolaylaştırmalıydı. Hastalığın Allah'tan geldiğini, verilen ilaçların şifa verme özelliğinin de Allahtan olduğunu hatırlatırdı. Dolayısıyla hekim, şifa bulan veya bulamayan hastasına ve yakınlarına, elindeki olanakları haricinde yani tıbbi bilgisi, tecrübesi ve yaklaşımı dışında bir yardımının olamayacağını anımsatırdı. Böylelikle hasta ve yakınlarının olası beklentilerinin de itidalli olması sağlanırdı. Modern tıp ise, teknolojinin gelişmesiyle ve bilgi yükünün çok artmasıyla uzmanlaşma sürecine girmiştir. Modern tıpta“insan”özne konumundan sistemlere, organlara hatta hücresel boyuta kadar inmiş bir“nesne”konumuna gelir bir hal almıştır. Aşırı uzmanlaşma sonucunda hastayı bütüncül bir şekilde ele alacak yeni bir branşa ihtiyaç duyulmuş ve Aile hekimliği disiplini yaklaşımı bir uzmanlık dalı olarak gelişmiştir. Bu sayede modern tababette biraz geride kalan koruyucu hekimlik, biyopsikososyal bütüncül yaklaşım, hastanın manevi yönünü dikkate alma, hasta- hekim iletişiminde süreklilik ve güvene dayalı iletişim gibi unsurlar yeniden ön planda uygulanır hale gelmiştir. ix Bu tez çalışmamızda Klasik Dönem Osmanlı Hekimlik Sanatı ve Tıp Ahlakı genel olarak ele alınarak, konular“hekim eğitimi, hekim olacak kişide aranan özellikler, hekimin sorumlulukları, sağlıkta uygulama hataları durumunda verilen cezalar ve hasta hakları”başlıkları altında“Modern Hekim Profesyonelliği ve Aile Hekimliği Uygulamaları Açısından”değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Before modern medical education, during the classical Ottoman period, apprentices were being taught medicine by reading the old medical manuscripts in the madrasahs and darüşşifas. In the introductory parts of medical manuscripts and darüşşifa foundations, the personality and moral characteristics of the person to be a physician was stated. The physician, the wise, should have a deep understanding and insight. He should have moral qualities such as compassion, cheerfulness, sincerity, humbleness, modesty in his movements, frugality, loyalty, and suaveness. He should pay attention to leave a respectable impression in his clothing, walking, eating and drinking, in his communication with his patients and environment, and he should not behave arbitrarily. The physician should show intimacy to the patient throughout the treatment, inform them clearly, and facilitate recovery by being hopeful. He should remind that the disease came from Allah, and the medication given was from Allah. Therefore, the physician would remind his patient and relatives who had or could not be cured, that he could not have any help other than his means, that is, his medical knowledge, experience, and approach. In this way, possible expectations of patients and their relatives would be sobriety. Modern medicine has entered a process of specialization with the development of technology and the increasing burden of information. With over- specialization, the family medicine approach, a new branch that will address the patient in a holistic way has been developed. With this approach, elements such as preventive medicine, consideration of spiritual aspects of the patient, biopsychosocial approach, continuity in the patient-physician communication have become applicable again in the foreground. In this thesis, the classical medical ethics of the Ottoman Era is discussed in general. Subjects are evaluated in terms of“Modern Physician Professionalism and Family Medicine Practices”and they are explained in detail under the headings of“Physician Education, The Characteristics Sought in The Physician, The xi Responsibilities of The Physician, Penalties Given in Case of Mistakes in Health and Patient Rights”.
Benzer Tezler
- Osmanlı klâsik dönem şehzâde eğitimi
Shahzadah education during the classical period of Ottoman empire
DEMET ÇEVİRGEN
- Osmanlı klasik dönem mushaf tezhibinde durak
Ottoman classical period caesure motif in koran
BERİL KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA NASUHİ ÇELEBİ
- Osmanlı klasik dönem cami tipinde acil durum tahliye analizi
The study of emergency evacuation analysis of classical Ottoman period type mosques
SAIFUDING SEDIHEMAITI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN YAĞMUR TOPRAKLI
- Türk belediyeciliğinin modernleşme sürecinde Osmanlı tecrübesi
The Ottoman experience in the modernization of the Turkish municipolism
CANSU KALAFAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kamu YönetimiMarmara ÜniversitesiYerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK HAMZA ERYİĞİT
- Osmanlı klasik dönem vakanüvislerinin gözüyle fıkhi meseleler
Some fiqh issues in the eyes of the chroniclers of the Ottoman classical age
LEYLA BİTMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GAYRETLİ