Hava trafik kontrol operasyonlarında aşırı yorgunluk risk yönetimi ve Türkiye'de mevcut durum
Fatigue risk management in air traffic control operations and current situation assesment in Turkey
- Tez No: 622620
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EMRE SARILGAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Aşırı yorgunluk, Aşırı yorgunluk risk yönetim sistemleri (AYRYS), Hava trafik kontrol, Vardiyalı Çalışma, Uyku Bilimi, Fatigue, Fatigue Risk Management Systems (FRMS), Air Traffic Control, Shift Work, Sleep Science
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aşırı yorgunluk, günümüzde hayatın neredeyse her alanında rastladığımız bir durum olmaya başlamıştır. Özellikle havacılık ve ulaştırma çalışanlarında aşırı yorgunluk olgusu çalışılan sektörün dinamik ve talepkar niteliğinden ötürü, can ve mal güvenliği açısından pek çok emniyet riski taşımaktadır. Bu çalışmada, Dünyada hava trafik operasyonlarında aşırı yorgunluğun yönetilmesi için pek çok araştırma ve yöntem uygulanmakta iken Türkiye koşullarında dünya standartlarının ne kadarının karşılandığının araştırılarak mevcut durumun araştırılması ve varsa eksiklerin tespit edilerek konu hakkında farkındalık seviyesinin yükseltilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma verileri, aşırı yorgunluk ve çalışma-dinlenme koşullarının analiz edilmesi amacıyla Türkiye'de aktif görev yapan 479 hava trafik kontrolörü katılımıyla gerçekleştirilen anket yöntemi ile toplanmıştır. Anket verileri analizinde IBM SPSS25 programı kullanılarak çıkarılan hipotezlere cevap aranmıştır. Çalışma sonucunda, hava trafik kontrolörlerinde anlamlı aşırı yorgunluk kriterlerine rastlanmasına ve ICAO'nun hava trafik operasyonlarında aşırı yorgunluğun önemi üzerine yaptığı düzenlemeler olmasına karşın, Türkiye'de hava trafik kontrol operasyonlarında aşırı yorgunluk risk yönetim sistemi kapsamında nitelendirilebilecek herhangi resmi bir çalışma olmadığı ve genel olarak havacılık sektöründe aşırı yorgunluk kapsamlı çalışmaların sadece pilot ve kabin memuru gibi uçucu personele yönelik olarak havayolu operatörleri tarafından yapılan uygulamalar ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün bu konuda oluşturduğu uçuş saati düzenlemeleri ile sınırlı olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Fatigue has started to become a frequently encountered situation in our daily lives. Due to the dynamic and demanding nature of the work environment, the concept of fatigue especially in aviation and transportation workers carry many risks regarding safety of life and property. There are many research and systems worldwide regarding fatigue management in air traffic operations. The purpose of this study is to asses the current situation regarding fatigue in air traffic control operations in Turkey, determine how much of the World wide standards and practices are obtained and to find if any short comings are present so as to increase the situational awareness on the topic. Research data has been collected via an exploratory survey conducted to 479 active air traffic controllers regarding fatigue and work-rest conditions. The data and answers to some hypothesis have been analysed via IBM SPSS25 statistical program. As a result of the research, it has been determined that although ICAO has establisehed the importance of fatigue in air traffic operations and meaningfull criterias have been found in the survey on air traffic controller (ATC) fatigue, there is no official or regulatory initiative for applying fatigue risk managent systems to air traffic operations and currently most regulations and systems are focused solely on flight crew fatigue management systems and hours of service limitations.
Benzer Tezler
- An optimization model to control the flow of relief commodities in humanitarian supply chain under uncertainty
Belirsiz koşullarda insani yardım tedarik zinciri malzeme akışını kontrol etmede optimizasyon modeli
ISRAA ISMAIL
Doktora
İngilizce
2021
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA BAŞ
- Güney Ege ve Batı Akdeniz bölgelerinde meydana gelen orman yangınlarının hava kalitesiyle olan ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between forest fires and air quality in the Southern Aegean and Western Mediterranean regions
CANSU AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH TUNCAY ÖZDEMİR
- Data analysis and simulation applications on European air traffic modelling and spatiotemporal grid emission modelling
Avrupa hava trafiği ve uzay-zamansal grid salınım modellemede veri analizi ve simulasyonu uygalamaları
YİĞİT BEKİR KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN İNALHAN
- A holistic approach to risk assessment for maritime autonomous ship operations
Otonom gemi operasyonları için bütüncül bir yaklaşımla risk değerlendirmesi
MURAT MERT TEKELİ
Doktora
İngilizce
2026
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. EMRE AKYÜZ
- İnsansız hava aracı sistemlerinin ayrılmamış hava sahasına entegrasyonunun pilotaj ve hava trafik yönetimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of remotely piloted aircraft systems integration into non-segregated airspace in terms of pilotage and air traffic management
TAMER SAVAŞ
Doktora
Türkçe
2019
Havacılık ve Uzay MühendisliğiEskişehir Teknik ÜniversitesiHava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZNUR USANMAZ
PROF. DR. MUSTAFA CAVCAR