Examining the role of early adversity and temperament in cognitive development and hair cortisol levels of infants
Erken dönem yaşam stresinin ve mizacın bebeklerin kortizol düzeyleri ve bilişsel gelişimleri üzerindeki etkisi
- Tez No: 655412
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL KAZAK BERUMENT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bebekler, Bilişsel gelişim, Hidrokortizon, Kurum bakımı, Mizaç, Stres, Infant, Cognitive development, Hydrocortisone, Institional care, Temperament, Stress
- Yıl: 2020
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken dönem yaşam stresi, çocukların gelişimini olumsuz etkilese de, her çocuk aynı düzeyde etkilenmiyor. Bu tez, erken dönem yaşam stresinin (korunma altında büyümek ve düşük sosyo-ekonomik çevre), ve mizacın, bebeklerin bilişsel becerileri ve stres düzenleme sistemleri üzerindeki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Birinci çalışmada, kurum bakımda büyüyen (N = 75) 3-15 aylık bebeklerin bilişsel becerileri boylamsal olarak incelenmiştir, ve aile yanında büyüyen bebeklerin (N = 65) gelişimleri ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca, mizacın düzenleyici rolü de farklılaşan hassasiyet teorisi çerçevesinde incelenmiştir. İkinci çalışmada ise kurum bakımındaki bebeklerin bilişsel becerileri (N = 63), düşük SED aile yanında büyüyen bebeklerin (N = 60) gelişimleri ile karşılaştırılmıştır. Yine mizacın düzenleyici rolü de incelenmiştir. Çalışma III'te ise, bebeklerin kortizol düzeylerinin, ailenin ekonomik düzeyi ve bilişsel gelişim arasında aracı rolü incelenmiştir. Mizacın SED ve kortizol seviyesi arasındaki düzenleyici rolüne de bakılmıştır. Birinci çalışmanın bulgularına bakıldığında, kurum bakımında büyüyen bebeklerin bilişsel gelişimlerinin aile yanında büyüyen bebeklere göre daha düşük olduğu, ve zaman içinde bu bebeklerin hala aile yanında büyüyen bebekleri yakalayamadığı bulunmuştur. İkinci çalışmada ise mizacın düzenleyici etkisi bulunmuştur. Mizaç olarak sıkıntılı durumlardan kolay toparlanan bebeklerde gruplar arası fark bulunmazken, kendini toparlamakta sıkıntı yaşayan bebekler eğer kurum bakımında ise bilişsel gelişim puanlarının düşük SED aile yanındaki bebeklere göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Çalışma III'te, bebeklerin kortizol seviyesinin, ailenin SED ve bilişsel gelişimleri arasındaki aracı rolü anlamlı çıkmamıştır. Fakat, olumsuz duygulanım düzeyi yüksek olan bebeklerin kortizol düzeyleri, düşük SED ortamında düşükken, aynı bebeklerin sosyo-ekonomik düzeyi daha iyi olan aile yanında kortizol seviyelerinin yüksek olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Although early adversity, including being reared in institutional care or a low socioeconomic environment, influences children's development negatively, not all children are affected at the same level. This thesis aims to examine the role of early adversity and temperament in infants' cognitive development and their stress regulation systems. Study I longitudinally examined the cognitive development of infants 3 to 15 months old reared in institutional care (N = 75). Their development was compared with that of infants in a biological family group (N = 65). In Study II, infants' cognitive development in institutional care (N = 63) was compared with that of infants reared in low-socioeconomic status (SES) family environments (N = 60) at one-time point. The moderating role of temperament was also examined in both Study I and Study II. Study III examined the association between hair cortisol levels of the infants, SES levels of their families, cognitive development, and temperament. Findings from Study I showed that infants in institutional care had lower cognitive development in wave 1, and they could not catch up with their age-mates in family groups in wave 3. Study II showed that infants with low levels of falling reactivity had lower attention skills than infants in the low-SES family group. However, there was no group difference for infants with high levels of falling reactivity. According to the findings in Study III, a mediating role of hair cortisol was not found, but infants' temperament significantly moderated the effects of SES on infants' hair cortisol levels.
Benzer Tezler
- İstatistiksel veri analizinde temel bileşenlerin yeri
The Role of principal components in the statistical data analysis
REŞAT KASAP
- Pamuk ipliklerinde istatiksel bir hata analiz yönteminin geliştirilmesi üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
AYŞE KARAKOR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Temel boyutlarıyla müziksel işitmenin incelenmesi
Research in musical audibility with it's basic dimensions
MEHLİKA DÜNDAR
- Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYRİ TUNA YÜKSELEN
- Kemalpaşa ilçesi Yukarıkızılca köyünde seçilmiş bir grup bağcılık işletmesinin ekonomik analizi
Başlık çevirisi yok
M. METİN ARTUKOĞLU