Bütüncül planlamanın kentsel dönüşüm üzerindeki etkisi: Tuzla örneği
The effect of the holistic planning approach on the urban transformation: Tuzla case
- Tez No: 668766
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM BAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: bütüncül planlama, bütüncül yaklaşım, bütünlük, İstanbul, kentsel dönüşüm olgusu, metropoliten alanlar, sürdürülebilirlik, Tuzla, Kentsel dönüşüm, holistic planning, holistic approach, integrity, Istanbul, metropolitan areas, sustainability, Tuzla, urban transformation fact, Urban transformation
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1950'li yıllarda gerçekleşen sanayi devrimi ile beraber kırsalda istihdamın azalması sonucu kentsel alanlara ani göç dalgaları yaşanmış ve kentler genellikle sanayi tesislerinin çevresinde plansız, sağlıksız ve kontrol edilemeyen bir hızda büyümeye başlamıştır. Ülkemizin planlama hiyerarşisi bölge planı, mekânsal strateji planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı şeklinde kademelenmekteyken bu sağlıksız yapılaşan bölgelerin sıhhileştirilmesi için kentsel dönüşüm çalışmaları başlamış, ancak bu çalışmalar planlama hiyerarşisine entegre edilmek yerine bulundukları bölgelerden bağımsız yapılaşma şartlarıyla dönüştürülmüştür. Bu durumun bir sonucu olarak kentin bütünlüğü bozulmuş, planlar tadilatlar sebebiyle yamalı hale gelmiş ve üst ölçekli planlarda belirlenen insan ve yapı yoğunlukları her bir kentsel dönüşüm projesi ile beraber kademe kademe aşılmıştır. Kentsel dönüşüm uygulamalarının gerçekleşebilmesi için öncelikli olarak uygulama imar planlarında değişiklikler yapılmış, uygulama imar planı şartları yeterli gelmeyince nazım imar planlarında değişiklikler yapılmış ve İstanbul gibi doygunluğa ulaşmış metropoliten alanlarda öngörülenden daha fazla nüfusa ve yapıya izin verilerek içinden çıkılamaz altyapı ve üstyapı problemlerine yol açılmıştır. Üst ölçekli plan kararları dikkate alınmadan alt ölçekli plan kararlarında değişiklik yapılarak kent bütünü bozulmuş, kentlerde belirli bölgeler trafik, çevre kirliliği, insan yoğunluğu gibi sebeplerle yaşanamaz hale gelmiş, bu alanların yayılması ile de birlikte kent bütünü sürdürülebilirliğini kaybetmiştir. Bu durumda kentsel dönüşümü yalnızca bir kozmetik operasyon gibi düşünmeyip, kentsel dönüşüm alanının bulunduğu bölgeyi ne şekilde etkileyeceği de göz önünde bulundurularak uygulama yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu çalışma kapsamında, bütüncül planlama anlayışının tarihsel süreci ve bileşenleri, kentsel dönüşüm olgusunun günümüzdeki anlamına kavuşana kadar geçirdiği tarihsel süreç ve türleri, ülkemizde planlama ve kentsel dönüşüm uygulamalarının hukuki sınırları irdelenerek bütüncül planlama anlayışı doğrultusunda kent bütünlüğünü zedelemeden ve kentlerin sürdürülebilirliği yok edilmeden bütüncül planlama yaklaşımı ile kentsel dönüşümün başarılı olup olamayacağı üzerine bakış açıları geliştirilmiş ve bu bakış açıları seçilen örnek alan üzerinde test edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Within the industrial revolution that took place in the 1950s, as a result of the decrease in employment in rural areas, sudden waves of migration occurred in urban areas. Cities generally started to grow around the industrial facilities at an unplanned, unhealthy and uncontrollable rate. While the planning hierarchy of our country is gradually staging as the spatial strategy plan, the environmental plan, the master plan and the implementation plan, urban transformation studies have started for the sanitation of these unhealthy areas. However, these studies have been transformed into building conditions independent of their region, rather than being integrated into the planning hierarchy. As a result of this situation, the integrity of the city has been disrupted, the plans have become patchy due to renovations and the human and building densities determined in the upper scale plans have been gradually exceeded with each urban transformation project. In order to realize urban transformation applications, more structure and human density has been caused. As the planning decisions taken in the regional sense were not followed, the integrity of the city was impaired and its sustainability was lost. With the increase of this type of urban transformation practices, urban transformation problems spread throughout the city. In this case, it has become necessary to implement urban transformation considering not only a cosmetic operation but also how the urban transformation area will affect the region. In this study, it is examined that the historical process of the holistic planning approach, the historical process of urban transformation, the legal boundaries of planning and urban transformation practices in our country. In the light of this information, a study has been carried out in the chosen area on the possibility of urban transformation without disturbing the integrity and sustainability of the city from a holistic planning perspective.
Benzer Tezler
- Modelling the relation between ecological sustainability and land-use plans using GIS techniques
Ekolojik sürdürülebilirlik ile mekansal plan ilişkisinin CBS teknikleri kullanılarak modellenmesi
EMİN YAHYA MENTEŞE
Doktora
İngilizce
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER
- Üç kent, üç gerçeklik: Melbourne, Detroit ve İstanbul üzerinden planlı, plansız ve melez kentleşmenin ekosistem üzerindeki yansımaları
Three cities, three realities: the ecological impacts of planned, unplanned, and hybrid urbanization through Melbourne, Detroit, and Istanbul
SALİH ZEKİ AZAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ YÜZER
- Tanzimat döneminden günümüze küçük ayasofya mahallesi'nin mekânsal değişimi
Spatial transformation of küçük ayasofya neighborhood from the tanzimat period (reform era in the ottoman empire) to the present
MOHAMMAD OZAIR KAYANI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE SİBEL SÖĞÜT
- Buca ilçesinde nüfusun değişimi: Sosyo-kültürel ve mekânsal analiz
Population changes in Buca district: Socio-cultural and spatial analysis
OZAN KARAPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Coğrafyaİstanbul ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM SERTKAYA DOĞAN
- Advancing urban climate analysis through uav-based thermal imaging, LCZ classification, and automated surface temperature prediction in GİS environments
İha termal verileri ve LCZ sınıflandırması kullanılarak CBS'de otomatik yüzey sıcaklığı modelleme: Kentsel iklim analizinin gelecek nesil yaklaşımı
GÖKÇE GÖNÜLLÜ SÜTÇÜOĞLU
Doktora
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiKentsel Dönüşüm Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE KALAYCI ÖNAÇ