Causality analysis between GDP growth and air transport indicators in Turkey
Türkiye'de GSYİH büyümesi ile hava taşımacılığı göstergeleri arasında nedensellik analizi
- Tez No: 718226
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE SEVENCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Ekonomi, Sivil Havacılık, Econometrics, Economics, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Büyüme, Ekonomik büyüme, Gayri safi yurtiçi hasıla, Hava yolu işletmeleri, Hava yolu taşımacılığı, Nedensellik, Türk ekonomisi, Growth, Economic growth, Gross domestic product, Airline companies, Airline transport, Causality, Turkish economy
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, 1960-2019 dönemi için Türkiye'de GSYİH Büyümesi ile hava taşımacılığı göstergeleri arasındaki nedensellik analizi incelenecektir. Türkiye'de bazı havayolu verileri ile GSYİH arasındaki etkileşimin kapsamı analiz edilmiştir. Durağanlık, johansen eş bütünleşme ve granger nedensellik testleri yapılmıştır. Yapılan analizlerde ölçüm verisi olarak elde edilen değişkenlerin birim ölçüleri; GSYİH ve petrol fiyatları için dolar, taşınan yolcu sayısı birimi kişi ve kargo miktarı ise ton şeklindedir. Uygulanan analizlerde; gayri safi yurtiçi hasıla büyüme oranı (GSYİH), Türkiye'deki havalimanlarındaki toplam yolcu sayısı (PAX), ton cinsinden taşınan kargo miktarı (kargo) ve ortalama yıllık petrol fiyatları ile ilgili (OPEC) logaritmaları kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle kullanılan regresyon modelinin tasarım aşamasında durağan değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi için kararlılık testleri; yapılmıştır. Dolayısıyla,“Genişletilmiş Dickey-Fuller birim kök testi (ADF)”yardımı ile kullanılan veri setindeki değişkenlerin durağan olup olmadığı incelenmiş; serinin tüm değişkenlerinin birim kök taşıdığı ve dolayısıyla durağan olmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışma için yapılan johansen eş bütünleşme testi sonucunda; hesaplanan iz değerler ve özdeğerin test istatistikleri hesaplanmış, 2 adet eşbütünleşik denklem olduğuna karar verilmiş ve değişkenler arasında 2 adet uzun dönemli vektör ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Yapılan granger nedensellik testi sonuçları incelendiğinde; gayri safi yurtiçi hasıla ile taşınan kargo miktarı ile gayri safi yurtiçi hasıla arasında nedensellik ilişkisi olduğu; ancak, akaryakıt fiyatı ile taşınan toplam yolcu sayısı ve gayri safi yurtiçi hasıla arasında nedensellik ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu araştırma sonucunda; Türkiye'de havacılık ve GSYİH büyümesi arasındaki ilişki konusunda ampirik olarak literatüre önemli katkılar sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
In this research; causality analysis between gdp growth and air transport indicators in turkey for the period 1960-2019 will be analyzed. The extent of interaction between some airline data and GDP in Turkey is studied. stationary, johansen co-integration and granger causality tests were conducted to analyze the relations between GDP and air transport data (cargo quantity, number of passengers carried and oil prices) in Turkey. The unit measures of the variables obtained as measurement data in the analyzes; GDP and oil prices are in dollars, the number of passengers carried is in persons and the amount of cargo in tons. In the applied analyzes; the logarithms of the gross domestic product growth rate (GDP), the total number of passengers at the airports in Turkey (PAX), the amount of cargo carried in tons (cargo) and the average annual oil prices (OPEC) are used. Stability tests for examining the relationships between stationary variables in the design phase of the regression model used in the research; has been made. Therefore, with the help of the“Augmented Dickey-Fuller unit root test (ADF)”, it was examined whether the variables in the data set used were stationary; It has been determined that all variables of the series have a unit root and therefore are not stationary. As a result of the johansen co-integration test conducted for this study; The calculated trace values and test statistics of the eigenvalue were calculated, it was decided that there were 2 cointegrated equations and it was determined that there were 2 long-term vector relationships between the variables. When the results of the granger causality test are examined; there is a causal relationship between the amount of cargo carried by the gross domestic product However, it has been determined that there is no causal relationship between the fuel price, the total number of passengers carried and the gross domestic product. As a result of this research; it is expected to make significant contributions to the literature empirically on the relationship between aviation and GDP growth in Turkey.
Benzer Tezler
- Hava taşımacılığı, CO2 emisyonları ve çevre vergileri arasındaki ilişkinin analizi
Analysis of the relationship among air transportation, CO2 emissions and environmental taxes
SÜMEYYE YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sivil HavacılıkErciyes ÜniversitesiHavacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER ASLAN
- Dışsal faktörlerin ulaşım sektörüne etkisi: Lojistik firmalarından kanıtlar
The impact of external factors on transportation sector: Evidences from logistic firms
SALİH KALAYCI
- Temporal dynamics of air passenger flow and economic performance: insight from turkish airport hubs
Türkiye'deki havalimanı merkezlerinde hava yolcu akışının zamansal dinamikleri ve ekonomik performans üzerine bir inceleme
CEREN KANERAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM YAVUZ ARSLANLI
- Döviz kurunu belirleyen faktörler ve kur riski
Determination of foreign exchange rates and foreign exchange risk
MEHMET COŞKUN ÖZAVNİK
- Afganistan dış ticaretinin sektörel analizi ve dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkileri
Sectoral analysis of foreign trade in Afghanistan and the causal relations between foreign trade and economic growth
EHSANUDDIN SHARIFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiNecmettin Erbakan Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ŞAHBAZ