Karbon dioksit emisyonları, sağlık harcamaları, ekonomik büyüme ve yaşam beklentisi ilişkisi: BRICS-T üzerine kanıtlar
Relationship carbon dioxide emission, health expenditures, economic growth and life expectancy: Evidence on BRICS-T
- Tez No: 748214
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET METİN DAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Sağlık Yönetimi, Econometrics, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Çevresel kirlilik, reel gayrisafi yurtiçi hasıla, sağlık harcamaları, doğuşta yaşam beklentisi, BRICS-T ülkeleri, BRICS-T, Ekonomik büyüme, Gayri safi yurtiçi hasıla, Karbon dioksit, Karbondioksit salınımı, Sağlık hizmetleri maliyeti, Çevre kirleticiler, Çevre kirliliği, Environmental pollution, real gross domestic product, health expenditures, life expectancy at birth, BRICS-T countries, BRICS-T, Economic growth, Gross domestic product, Carbon dioxide, Carbondioxide emission, Health care costs, Environmental pollutants
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çevresel kirlilik son zamanlarda etkisini baskın bir şekilde belli etmesinin ardından dünya çapında ülkelerin hem ekonomik yapılarını etkilemekte hem de insan sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma ile BRICS-T ülkelerinde 2000-2018 dönemi yıllık verilerini kullanarak çevresel kirlilik, reel gayrisafi yurtiçi hasıla, sağlık harcamaları ve doğuşta yaşam beklentisi arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada uzun ve kısa dönem tahminleri için Artırılmış Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) yöntemi Havuzlanmış Ortalama Grup (PMG) tahmincisi seçilmiş ve seriler arasındaki nedensellik ilişkisi için ise Dumitrescu Hurlin panel nedensellik testi kullanılmıştır. Bulgular: . PMG-ARDL test sonuçları, ilk veri setinde uzun dönemde sağlık harcamaları ve kentleşmenin CO2 emisyonları üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Dahası gelir ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevresel kirlilik üzerinde %1 anlamlılık düzeyinde negatif bir etkisi tespit edilmiştir. Kısa dönemde ise reel gayrisafi yurtiçi hasıla çevresel kaliteyi olumsuz etkilemektedir. İkinci veri setinde uzun dönemde sağlık harcamaları ve doğuşta yaşam beklentisinin gelir üzerinde %1 anlamlılık düzeyinde pozitif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak yenilenebilir enerji tüketimi ve CO2 emisyonlarının gelir üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bunun aksine kısa dönemde CO2 emisyonları ve yenilenebilir enerji tüketiminin gelir üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Sağlık harcamalarının ise kısa dönemde geliri negatif etkilediği görülmüştür. Üçüncü veri setinde gelir, CO2 emisyonları ve yenilenebilir enerji tüketimi sağlık harcamalarını %1 anlamlılık düzeyinde pozitif olarak etkilediği tespit edilmiştir. Ancak nüfusun sağlık harcamalarını negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Dördüncü veri setinde ise gelir ve sağlık harcamalarının doğuşta yaşam beklentisi üzerinde uzun dönemde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Bunun aksine CO2 emisyonlarının doğuşta yaşam beklentisi üzerinde %5 anlamlılık düzeyinde negatif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Dumitrescu Hurlin panel nedensellik test sonuçlarına göre ise CO2 emisyonları ve doğuşta yaşam beklentisi, sağlık harcamaları ve nüfus, sağlık harcamaları ve doğuşta yaşam beklentisi arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin varlığı doğrulanırken CO2 emisyonlarından gelire ve kentleşmeye; sağlık harcamalarından CO2 emisyonlarına; yenilenebilir enerji tüketiminden gelire, gelirden sağlık harcamaları ve doğuşta yaşam beklentisine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışmada BRICS-T ülkelerinde çevresel kirlilik, gelir, sağlık harcamaları ve doğuşta yaşam beklentisinin birbirini etkilediği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: Environmental pollution, after its dominant effect recently, affects both the economic structures of countries around the world and causes negative consequences on human health. Therefore, this study investigates the relationship between environmental pollution, real gross domestic product, health expenditures and life expectancy at birth using annual data for the period 2000-2018 in BRICS-T countries. Material and Methods: In this study, Augmented Autoregressive Distributed Lag (ARDL) method Pooled Mean Group (PMG) estimator was chosen for long- and short-term estimations and Dumitrescu Hurlin panel causality test was used for causality relationship between series. Results: PMG-ARDL test results show that long-term health expenditures and urbanization have a positive and statistically significant effect on CO2 emissions for the first data set. Moreover, a negative effect of income and renewable energy consumption on environmental pollution at the 1% significance level was determined. In the short run, real gross domestic product negatively affects environmental quality. In the second data set, it was determined that long-term health expenditures and life expectancy at birth had a positive effect on income at the 1% significance level. In addition, renewable energy consumption and CO2 emissions were found to have a negative and significant effect on income. On the contrary, it has been found that CO2 emissions and renewable energy consumption have a positive and significant effect on income in the short run. On the other hand, health expenditures, have been found to affect income negatively in the short run. In the third data set, it was determined that income, CO2 emissions and renewable energy consumption positively affect health expenditures at the 1% significance level. However, it is seen that the population has a negative and statistically significant effect on health expenditures. In the fourth data set, it was found that income and health expenditures have a positive and statistically significant long-term effect on life expectancy at birth. On the contrary, it has been determined that CO2 emissions have a negative effect on life expectancy at birth at the 5% significance level. According to the Dumitrescu Hurlin panel causality test results, while confirming the existence of a bidirectional causality relationship between CO2 emissions and life expectancy at birth, health expenditures and population, health expenditures and life expectancy at birth, from CO2 emissions to income and urbanization; from health expenditures to CO2 emissions, a unidirectional causality relationship has been determined from renewable energy consumption to income, from income to health expenditures and life expectancy at birth. Conclusion: In this study, it was concluded that environmental pollution, income, health expenditures and life expectancy at birth affect each other in BRICS-T countries.
Benzer Tezler
- Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Sağlık Harcamaları Üzerine Etkisi: Yüksek Gelirli Ülke Deneyimleri
The impact of renewable energy sources on health expenditures: The experience of high-income countries
İRAİMA DORBONOVA
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM HALİL SUGÖZÜ
- Sahra Altı Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırım, çevre kirliliği ve nüfusun refahı: Yeni bir ekonomik refah modeline gerek var mıdır?
Foreign direct investment, environmental pollution and population welfare in Sub-Saharan African countries: Is there a need for a new model of economic welfare?
EMMANUEL NIZIGIYIMANA
Doktora
Türkçe
2021
EkonomiSüleyman Demirel Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİDAYET GİZEM ÜNLÜ ÖREN
- Evaluating the environmental effects of globalization: Evidence from Bangladesh
Küreselleşmenin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi: Bangladeş kanıtları
JANNATUL FARDUS
- Sağlık bilişimi, iklim değişikliği, yaşlanma ve sağlık çıktısı ilişkisi: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi
The effects of information technology, climate change, aging and health expenditure on life expectancy at birth: Panel data analysis on OECD countries
İMREN YAVUZ ÖZDURAN
- Dünya Bankası ülkelerinde sağlık statüsünü etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examination of factors affecting health status in World Bank countries
ŞAHESTE UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiÇankırı Karatekin ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KONCA
