Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı olan ergenlerde zihin kuramı becerileri, yürütücü işlevler ve üstbiliş ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of theory of mind skills, executive functions and metacognition relations in adolescents with social anxiety disorder
- Tez No: 767361
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA GÜNEY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal anksiyete bozukluğu (SAB) ergenlerde sık görülen ve tedavi edilmediğinde ileriye dönük işlevselliği pek çok yönden olumsuz etkileyen bir bozukluktur. SAB'da etkilendiği düşünülen zihin kuramı becerileri, yürütücü işlevler ve üstbilişlerin değerlendirilmesi olguların daha iyi anlaşılmasına ve tedavi süreçlerine katkı sağlayabilir. Gelişimsel süreçte yürütücü işlevler ve zihin kuramı gelişiminin bağlantılı olduğu, yürütücü işlevler ve üstbilişlerin benzer gelişimsel zaman çizelgelerini takip ettikleri bildirilmiştir. Literatürde SAB'da birbiri üzerine etkisi olabilecek bu üç yetiyi birlikte araştıran çalışmaya rastlanmamıştır. Araştırmamızda SAB olan ergenlerde zihin kuramı becerileri, yürütücü işlevleri, üst bilişlerin değerlendirilmesi ve birbiri ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya polikliniğimize başvurmuş 12-16 yaş SAB tanısı konulan 40 ergen ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş kontrol grubunu oluşturan 40 ergen dahil edilmiştir. Tüm ergenlere Wechsler Çocuklar için Zekâ Ölçeği- Dördüncü Sürümü (WISC-IV), Gözler Testi, Gaf Tanıma Testi, CNS Vital Signs Bilişsel Performans ve Dikkat Testleri (CNSVS) Stroop testi, Dikkat Yöneltme Testi, 4 Bölümlü Sürekli Performans testi uygulanmış; Ergenler için Sosyal Kaygı Ölçeği ile Üst Biliş Değerlendirme Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu doldurtulmuş; ebeveynlerin sosyodemografik veri formundaki soruları yanıtlamaları istenmiştir. SAB'da pozitif zihin okuma becerisi, gaf tanıma becerisi, bilişsel esneklik, yürütücü işlev, çalışma belleği ve sürekli dikkat performanslarının kontrol grubundan daha geri; üstbilişsel performanslarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. SAB'da gaf tanıma becerisi ile yürütücü işlevler arasında pozitif, üstbilişsel süreçler ile yürütücü işlevler arasında negatif yönlü ilişki bulunmuş; zihin kuramı becerileri ve üstbilişsel işlevler arasında ise ilişki saptanmamıştır. Çalışma bu alanda yapılan ilk çalışma olup, SAB'da zihin kuramı becerileri, yürütücü işlevler ve üstbilişlerin bir arada değerlendirilmelerinin ve tedavi stratejilerin bu yetileri kapsayacak şekilde planlanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Social anxiety disorder (SAD) is a disorder that is frequently seen in adolescents and adversely affects future functioning in many ways if left untreated. Evaluation of theory of mind (TOM) skills, executive functions and metacognitions that are thought to be affected in SAD may contribute to a better understanding of the cases and treatment processes. It has been reported that executive functions and the TOM development are related to the developmental process, and executive functions and metacognitions follow similar developmental timelines. No study has been found in the literature investigating these three abilities that may have an effect on each other in SAD. Our study aimed to evaluate the TOM skills, executive functions, metacognitions and to examine their relations with each other in adolescents with SAD. The study included 40 adolescents aged 12-16 years who applied to our outpatient clinic and were diagnosed with SAD, and 40 adolescents who formed the age and sex-matched control group. WISC-IV, Eyes Test, Faux Pas Recognition Test, CNSVS Stroop test, Shifting Attention Test, and 4-Part Continuous Performance Test were administered to all adolescents, Socıal Anxıety Scale For Adolescents and the Child and Adolescent Form of the Metacognition Questionnaire for Children and Adolescents were filled out, parents were asked to answer the questions in the sociodemographic data form. Positive mind reading skills, faux pas recognition skills, cognitive flexibility, executive function, working memory, and sustained attention performances were lower in SAD than in the control group; it was found that their metacognitive performance was higher. In SAD group, a positive association was found between faux pas recognition and executive functions and a negative association between metacognitive processes and executive functions. No relationship was found between the TOM skills and metacognitive functions. The study is the first study in this field. It is believed that it would be beneficial to assess TOM skills, executive functions, and metacognitions together and plan treatment strategies that address these skills in SAD.
Benzer Tezler
- Sosyal anksiyete bozukluğu olan ergenlerde bağlanma paterni, zihin kuramı ışlevleri ve annelerinin zihin kuramı ışlevlerinin incelenmesi
Examination of attachment patterns, theory of mind functions andmothers' theory of mind functions in adolescents with social anxiety disorder
NURTEN SELİN SOBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KANDEMİR
- Major depresyon tanısı alan ergen hastalarda sosyal biliş ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of the soscial cogniton and the qualty of life in adolescent patients diagnosed with major depression
UĞUR TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE SERPİL ERERMİŞ
- Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerin sosyal bilişsel işlevler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of adolescents with substance use disorder in terms of social cognitive functions
REMZİ OĞULCAN ÇIRAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAHBAL ARAS
- Yatarak tedavi gören madde kullanım bozukluğu olan ergenlerin yürütücü işlevler ve sosyal biliş açısından normal kontroller ile karşılaştırılması
Comparison of executive functions and social cognition between inpatient adolescents with substance use disorder and normal controls
ÖZGE İPEK DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZALP EKİNCİ
- Anksiyete bozukluğu tanısı olan çocuk ve ergenlerde nörotrofik faktör düzeyleri
Neurotrophic factor levels in children and adolescents with anxiety disorder
MERVE SERTDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN BİLGİÇ