Tehlike altındaki endemik Tripleurospermum conoclinium ve T. hygrophilum (Asteraceae) türlerinin mikroçoğaltımı ve korunması
Micropropagation and conservation of threatened endemicTripleurospermum conoclinium and T. hygrophilum (asteraceae) species
- Tez No: 794187
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN İNCEER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Botanik, Botany
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, nesli tehlike altında olan endemik Tripleurospermum conoclinium (Boiss. & Bal.) Hayek ve Tripleurospermum hygrophilum (Bornm.) Bornm. türlerinin mikroçoğaltım ile ex situ koruması yapılmıştır. Mikroçoğaltımı yapılan bitkilerin stabilite testleri akım sitometri, kromozom sayımı, ve stoma analizi ile yapılmıştır. Tripleurospermum conoclinium ve T. hygrophilum'un mikroçoğaltımında in vitro ortamda çimlendirilen akenlerden elde edilen fideler eksplant kaynağı olarak kullanılmıştır. Sürgün çoğaltımında, 6-benzylaminopurine (6-BA, 0,25, 0,5 ve 1 mg L−1), kinetin (KIN, 0,25, 0,5 ve 1 mg L−1), 6-(y,ydimethylallylamino)-purine (2iP, 0,25, 0,5 ve 1 mg L−1)'nin indol-3-bütirik asit (IBA, 0,1 mg L−1) ve naftalin asetik asit (NAA, 0,1 mg L−1) ile kombinasyonunu içeren MS kullanılmıştır. Tripleurospermum conoclinium için eksplant başına en yüksek sürgün sayısı 0,25 mg L−1 6-BA + 0,1 mg L−1 NAA içeren MS ortamındaki bitkilerden elde edilmiştir. Tripleurospermum hygrophilum için en yüksek sürgün sayısı 0,25 mg mg L−1 6-BA + 0,1 mg L−1 IBA içeren MS ortamındaki bitkilerden elde edilmiştir. Köklendirme için indol-3-bütirik asit (IBA; 0,25, 0,5 ve 1 mg L−1) ve naftalen asetik asit (NAA; 0,25, 0,5 ve 1 mg L−1) içeren MS ortamı kullanılmıştır. Tripleurospermum conoclinium için eksplant başına en yüksek kök sayısı 1 mg L−1 NAA içeren MS ortamındaki bitkilerden elde edilmiştir. Tripleurospermum hygrophilum için en yüksek kök sayısı 0,25 mg NAA içeren MS ortamındaki bitkilerden elde edilmiştir. Mikroçoğaltımı yapılan bitkilerin nuklear DNA'sı, bu bitkilerin doğal popülasyonlarındaki nuklear DNA miktarları ile kıyaslandığında herhangi bir değişiklik görülmemiştir. In vitro ortamda çoğaltılan T. conoclinium ve T. hyhrophilum'un kromozom sayısının 2n = 2x = 18 olduğu tespit edilmiştir. Kromozom sayısının doğal ortamdaki bitkilerdeki kromozom sayısı ile benzer olduğu bulunmuştur. Aklimatizasyonu yapılan bitkilerin stoma uzunluğunun doğal ortamda büyüyen bitkilerin stoma uzunluğu ile aynı olduğu gözlenmiştir. Ex vitro koşullara aktarılan T. conoclinium'un hayatta kalma oranı %95, T. hygrophilum'un hayatta kalma oranı %98 olarak belirlenmiştir. Dış ortama aktarılan bitkiler ikinci yılında çiçeklenip aken oluşturmuştur. Elde edilen bu veriler koruma biyolojisine katkı sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, ex situ conservation of the threatened endemic species Tripleurospermum conoclinium (Boiss. & Bal.) Hayek and Tripleurospermum hygrophilum (Bornm.) Bornm. was carried out by micropropagation. The stability tests of the micropropagated plants were performed by flow cytometry (FCM), chromosome counting and stomatal analysis. In micropropagation of T. conoclinium and T. hygrophilum, seedlings obtained from achenes germinated in vitro were used as explant source. MS suplemented with the combination of 6-benzylaminopurine (6-BA, 0,25, 0,5 and 1 mg L−1), kinetin (KIN, 0,25, 0,5 and 1 mg L−1), 6- y,dimethylallylamino)-purine (2iP, 0,25, 0,5 and 1 mg L−1) with indole-3-butyric acid (IBA, 0,1 mg L−1) and naphthaleneacetic acid (NAA, 0,1 mg L−1) were used at shoot multipication. The highest number of shoots per explant for T. conoclinium was obtained from plants in MS medium suplemented with 0,25 mg L−1 6-BA + 0,1 mg L−1 NAA. For T. hygrophilum, the highest shoot number was obtained from plants in MS medium suplemented with 0,25 mg L−1 6-BA + 0,1 mg L−1 IBA. MS medium suplemented with indole-3-butyric acid (IBA; 0,25, 0,5, and 1 mg L−1) and naphthalene acetic acid (NAA; 0,25, 0,5 and 1 mg L−1) was used for rooting. The highest number of roots per explant for T. conoclinium was obtained from plants in MS medium suplemented with 1 mg L−1 NAA. For T. hygrophilum, the highest root number was obtained from plants in MS medium suplemented with 0,25 mg L−1 NAA. Nuclear DNA of micropropagated plants did not change when compared to the nuclear DNA amounts in natural populations of these plants. It was determined that the chromosome number of T. conoclinium and T. hygrophilum reproduced in vitro was 2n = 2x = 18. The chromosome number was found to be similar to the number of chromosomes in plants in the natural environment. It was observed that the stomatal length of the acclimatized plants was the same as the stomatal length of the plants growing in the natural environment. The survival rate of T. conoclinium transferred to ex vitro conditions was 95%, and the survival rate of T. hygrophilum was determined 98%. Plants transferred to the ex vitro flowered and formed achene in the second year. These data have contributed to conservation biology.
Benzer Tezler
- Tehlike altındaki endemik Tripleurospermum heterolepis (Freyn & Sint.) Bornm. ve T. repens (Freyn & Sint.) Bornm. (Asteraceae) türlerinin mikroçoğaltımı ve korunması
Micropropagation and conservation of threatened endemic Tripleurospermum heterolepis (Freyn & Sint.) Bornm. and T. repens (Freyn & Sint.) Bornm. (Asteraceae) species
BETÜL ERGİN
Doktora
Türkçe
2025
BiyolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN İNCEER
- Endemik ve tehlike altındaki Bellevalia türlerinin in vitro koşullarda ticari amaçlı klonal çoğaltımı
Commercial clonal propagation of endemic and endangered Bellevalia specie sunder in vitro conditions
RUKİYE GEZER
Doktora
Türkçe
2022
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN TÜRKOĞLU
DR. PARİSA POURALI KAHRIZ
- Endemik ve tehlike altındaki Thermopsis turcica (Fabaceae)nın in vitro çimlenmesi ve mikroçoğaltımı
Micropropagation and in vitro germination of endemic and critically endangered Thermopsis turcica (Fabaceae)
SERGUN DAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
BiyolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN CENKCİ
- Türkiye'de tehlike altındaki bazı endemik Salvia türlerinin in vitro çoğaltımı ve tarla şartlarına adaptasyonu
In vitro propagation of some endemic Salvia species which are endangered in Turkey and adaptation to field conditions
MESUT UYANIK
Doktora
Türkçe
2017
BiyoteknolojiAnkara ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK BAŞALMA
- Tehlike altındaki Silene sangaria coode&cullen' nın mikroçoğaltımı
Micropropagation of endangered Silene sangaria
UMUT ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
BiyoteknolojiTrakya ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYATİ ARDA