Geri Dön

Modeling counterfactual statements using bayesian networks: A case study in turkish

Karşı olgusal ifadelerin bayes ağları kullanılarak modellenmesi: Türkçe üzerine bir durum analizi

PDF İndir

  1. Tez No: 799219
  2. Yazar: MEHMET İLTERİŞ BOZKURT
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BARBAROS YET, PROF. DR. HÜSEYİN CEM BOZŞAHİN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Felsefe, Dilbilim, Philosophy, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Enformatik Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Bilişsel Bilimler Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Karşı olgusal ifadeler, öncülleri yanlış veya gerçekleşmemiş olan koşullu ifadeler olarak tanımlanır (örn., Anderson, 1951; Barwise, 1986; Ruhi vd., 2000; Pearl vd., 2016 ve daha bir çoğu) ki bu, karşı çıktığımız iddialardan biridir. Karşı olgusal ifadelerin kullanımı ve kavranması, gerçek olayları göz ardı etme yeteneği, hem olgusal hem de karşı olgusal temsillerin zihinde tutulması ve bu temsiller arasında geçiş yapma kapasitesi dahil olmak üzere karmaşık bilişsel mekanizmaları içerir. Karşı olgusal ifadeler, dilbilimsel bir bakış açısıyla kapsamlı bir şekilde incelenmiştir ve son zamanlarda, Judea Pearl'ün öncülüğünde nedensellik ve nedensel modelleme araştırmalarının önemli bir parçası olmuştur. Bu tezin amacı, bu iki bakış açısını Türkçedeki karşı olgusal ifadeleri analiz etme konusunda birleştirerek bu literatüre katkıda bulunmaktır; bunun, karşı olgusal ifadelerin doğasına yeni bir ışık tutacak taze bir yaklaşım olduğuna inanıyoruz. Araştırma konuları ve soruları arasında, karşı olgusal bir yapının kullanılabilmesi için öncülün yanlış veya gerçekleşmemiş olmasının gerekip gerekmediği, Türkçede karmaşık bir ek olan -sAydI ekinin kullanımı ve karşı olgusal yorumla ilişkisi, -DIysA ve -sAydI arasındaki fark, -DIysA ve -sAydI kullanımını içeren cümlelerin Pearl ve Mackenzie'nin (2018) Nedensellik Merdiveni'nde bulundukları basamak ve bir karşı olgusal ifadenin yorumlanmasında edimbilimin veya bağlamın rolü yer almaktadır. Tezin katkıları arasında, Türkçe karşı olgusal ifadelere net bir şekilde odaklanan ve Türkçe karşı olgusal senaryoları grafiksel olarak temsil etmek için Bayes Ağlarından faydalanan ilk çalışma olmak sayılabilir.

Özet (Çeviri)

Counterfactual statements are defined as conditional statements whose antecedents are false or unrealized (e.g., Anderson, 1951; Barwise, 1986; Ruhi et al., 2000; Pearl et al., 2016 among many others), which is one of the claims we challenge. The utilization and comprehension of counterfactual statements involve intricate cognitive mechanisms, including the ability to disregard actual events, the maintenance of both factual and counterfactual representations within mind, and the capacity to alternate between these representations. Counterfactuals have been extensively studied from a linguistic perspective, and more recently, they have been an important part of causality and causal modeling research with Judea Pearl at helm. The goal of this thesis is to contribute to this literature by combining these two perspectives in analyzing counterfactuals in Turkish, which we believe is a fresh approach that will shed new light on their nature. The research topics and questions include the following: whether the antecedent needs to be false or unrealized for one to be able to use a counterfactual construction, the use of -sAydI, a complex suffix in Turkish, and its relation to counterfactual interpretation, the difference between -DIysA and -sAydI, the rungs of Pearl & Mackenzie's (2018) Ladder of Causation that sentences involving the use of -DIysA and -sAydI fall, and the role of pragmatics or context in the interpretation of a counterfactual statement. The contributions of the thesis include being the first to have a clear focus on Turkish counterfactuals and making use of Bayesian networks to graphically represent counterfactual scenarios in Turkish.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    203

    Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu

    Başlık çevirisi yok

    İRFAN KARAGÖZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Makine MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OĞUZ BORAT

  2. Tez No

    265

    İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma

    Başlık çevirisi yok

    MELTEM ASLI NARTER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge Üniversitesi

    Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER

  3. Tez No

    32

    The Effect of government price support on wheat farming and wheat marketing in Turkey

    Başlık çevirisi yok

    GÜNEŞ GÜLSEN ÖZEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Yöneylem Araştırması Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALİM DOĞRUSÖZ

  4. Tez No

    37

    Input-output modeling for Ankara water supply system

    Ankara su temini sistemi için girdi-çıktı modellemesi

    MEHMET GÜRSOY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DOĞAN ALTINBİLEK

  5. Tez No

    40

    An Experimental and analytical investigation of cam follower jump phenomenon

    Başlık çevirisi yok

    ŞÖLEN ŞEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    Makine MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET ÇALIŞKAN

Geri Dön