Adölesanlarda sosyal jetlag ile kronotip, psikolojik sağlamlık ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social jetlag and chronotype, psychological resilience in among adolescents
- Tez No: 829181
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA USLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Adölesan, Hemşirelik, Kronotip, Psikolojik Sağlamlık, Sosyal Jetlag, Ergenler, Adolescent, Chronotype, Nursing, Psychological Resilience, Social Jetlag, Adolescents, Resilience
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma; adölesanlarda sosyal jetlag ile kronotip ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-ilişki arayıcı modelde tasarlanmış bu araştırma 398 (n=398) lise öğrencisinin katılımı ile tamamlanmıştır. Veriler Nisan 2022- Haziran 2022 tarihleri arasında Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Sabahçıl Akşamcıl Ölçeği, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile toplanmıştır. Sosyal Jetlag süresi ise literatürde yer alan formül ile hesaplanmıştır. Verilerin analizinde fark testleri, ilişkileri testleri ve regresyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık değeri p<0.05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Adölesanların sosyal jetlag süresi ortalama 2.07±1.17 saattir. Adölesanların akşamcıl kronotipe eğilimi (r=-0.386, p<0.001) arttıkça ve psikolojik sağlamlık düzeyleri (r=-0.151, p<0.003) azaldıkça sosyal jetlag süreleri artmaktadır. Sosyal jetlag düzeyi iki saat ve üzeri olan adölesanların akşamcıl kronotipe eğilimi (p <0.001) daha fazladır ve psikolojik sağlamlık düzeyleri (p<0.031) daha düşüktür. Adölesanların akşamcıl kronotipe eğilimi (β= −0.079; p<0.001), sırasıyla 10., 9., 11. sınıf düzeyi (β= 0.746, 0.684, 0.453; p<0.001) ve düşük psikolojik sağlamlık düzeyi (β=-0.013; p=0.042) sosyal jetlag süresini artıran faktörlerdir. Sonuç: Adölesanların kronotipi, sınıf ve psikolojik sağlamlık düzeyi sosyal jetlag açısından risk faktörüdür. Hemşirelerin sosyal jetlag yönetimi kapsamında risk altında olan adölesanları tespit etmesi, değerlendirmesi ve takibini yapması, adölesanlara ve ebeveynlerine uyku hijyeni konusunda eğitim vermesi ve adölesanların psikolojik sağlamlık düzeylerini artıran girişimleri uygulaması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was designed to examine the relationship between social jetlag, chronotype and psychological resilience in adolescents. Methods: This descriptive correlational study was completed with the participation of 398 (n=398) high school students. The data were collected between April 2022 and June 2022 using the Personal Information Form, the Morning and Evening Scale for Children, and the Child and Youth Resilience Scale. Social jetlag duration was calculated with the formula in the literature. Difference tests, association tests and regression analysis were used to analyze the data. The significance value was set as p<0.05. Results: The average duration of social jetlag of adolescents was 2.07±1.17 hours. As the tendency of adolescents to evening chronotype (r=-0.386, p<0.001) increases and their level of psychological resilience (r=-0.151, p<0.003) decreases, the duration of social jetlag increases. Adolescents with a social jetlag level of two hours or more were more prone to the evening chronotype (p<0.001) and had lower levels of psychological resilience (p<0.031). The tendency of adolescents to evening chronotype (β= -0.079; p<0.001), 10th, 9th, 11th grade level (β= 0.746, 0.684, 0.453; p<0.001) and low psychological resilience level (β=-0.013; p=0.042) are factors that increase the duration of social jetlag. Conclusion: Chronotype, grade and psychological resilience level of adolescents are risk factors for social jetlag. It is recommended that nurses should identify, evaluate and follow-up adolescents who are at risk for social jetlag, provide sleep hygiene education to adolescents and their parents, and implement interventions that increase the psychological resilience levels of adolescents.
Benzer Tezler
- Adölesanlarda sağlıklı beslenme ve uyku hijyeni eğitimlerinin vücut ağırlığı ve ilgili parametrelere etkisi
The effect of healthy nutrition and sleep hygiene education on body weight and related parameters in adolescents
HATİCE DUYGU EĞLENOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA BÜYÜKTUNCER DEMİREL
PROF. DR. NURAY KANBUR
- Adölesanlarda sosyal jetlag ve internet bağımlılığının yaşam kalitesine etkisi: Makine öğrenmesi yaklaşımıyla analiz
The effect of social jetlag and internet addiction on quality of life in adolescents: An analysis with a machine learning approach
EBRU GÜNER AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıErzurum Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAL GÖRDES AYDOĞDU
- Adölesanlarda sosyal medya kullanımının depresyon ve yalnızlığa etkisi
The effect of social media use on depression and loneliness in adolescents
SEVİNÇ YAŞAR CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
- Adolesanlarda sosyal medya, dijital oyun ve internet bağımlılığının; yeme ve uyku bozuklukları üzerine etkisinin incelenmesi
Social media, digital game and internet addiction have been observed its effects on eating and sleep disorders among adolescents
BEGÜM DENİZ BULAT BESİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU YILMAZ
- Adolesanlarda sosyal görünüş kaygısının yeme tutum bozukluğu ile ilişkisi
The relationship between social appearance anxiety and eating attitude disorder in adolescents
KÜBRA GÜNGÖR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALKIM ÖDEN AKMAN
DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN