Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım ve diş ticaret ilişkisi: Eşbütünleşme ve nedensellik analizi
The relationship between foreign direct investment and foreign trade in Turkey: Cointegration and causality analysis
- Tez No: 860986
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Ekonometri, Uluslararası Ticaret, Economics, Econometrics, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırım, İthalat, İhracat, Nedensellik Analizi, Eşbütünleşme Analizi, Foreign Direct Investment, Import, Export, Causality Analysis, Cointegration Analysis
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yirminci yüzyılın son çeyreğinde, küreselleşmenin artan etkisiyle, doğrudan yabancı yatırımların (DYY) gerek gelişmiş gerekse de gelişmekte olan ülkeler için ekonomik büyüme ve kalkınma açısından büyük bir etkiye sahip olduğu ve bu etkinin zamanla arttığı gözlenmektedir. Günümüzde ise özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınma açısından gerekli olan yatırımları gerçekleştirebilecek sermaye birikimi yetersizliğine bir çözüm olarak görülmesinin yanı sıra, özellikle ev sahibi ülkeye sağladığı avantajlar dolayısıyla ülkenin ekonomik büyüme ve kalkınma, rekabet gücü, bilgi kullanımı ve teknoloji alanlarında ilerlemesine fırsat yaratan önemli makroekonomik faktörler arasındadır. Bu bağlamda çalışmada, Türkiye için 1980-2022 dönemi verileri kullanılarak doğrudan yabancı yatırım ile dış ticaret ilişkisi, Johansen Eşbütünleşme, Granger ve Toda-Yamamoto nedensellik analizleriyle incelenmektedir. Analizden elde edilen bulgulara göre, eşbütünleşme analizi sonucunda değişkenler arasında eşbütünleşik ilişki tespit edilemediği için, değişkenler arası uzun dönemli bir ilişki söz konusu değildir. Granger nedensellik analizi sonucunda ithalattan ihracata tek yönlü bir nedensellik bulunmaktadır. Ayrıca doğrudan yabancı yatırımlar ve ithalat, ihracatın nedenidir. Toda-Yamamoto nedensellik analiz sonuçlarına göre ise, ihracat, doğrudan yabancı yatırımların nedenidir. Ayrıca ithalat da ihracatın nedenidir. Son olarak doğrudan yabancı yatırımlar ve ithalattan ihracata tek yönlü bir nedensellik mevcuttur.
Özet (Çeviri)
In the last quarter of the twentieth century, with the increasing impact of globalization, it is observed that foreign direct investments (FDI) have a great impact on economic growth and development for both developed and developing countries and this impact has increased over time. Today, it is seen as a solution to the lack of capital accumulation that can make the investments necessary for economic development, especially in developing countries. In addition, it is among the important macroeconomic factors that create opportunities for the country to progress in the fields of economic growth and development, competitiveness, information use and technology, especially due to the advantages it provides to the host country. In this context, this study examines the relationship between foreign direct investment and foreign trade for Turkiye for the period 1980-2022 by using Johansen cointegration, Granger and Toda-Yamamoto causality analyses. According to the findings obtained from the analysis, there is no long-run relationship between the variables since no cointegrated relationship is found between the variables as a result of cointegration analysis. Granger causality analysis reveals a unidirectional causality from imports to exports. Moreover, FDI and imports are the causes of exports. According to the results of Toda-Yamamoto causality analysis, exports are the cause of FDI. Imports are also the cause of exports. Finally, there is a unidirectional causality from FDI and imports to exports.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin ihracat performansında doğrudan yabancı yatırımların etkisi
The effect of foreign direct investments on Turkey's export performance
ÖZLEM ÇİÇEK OKULMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeManisa Celal Bayar ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE YILMAZER
- Doğrudan yabancı yatırımların cari açık üzerindeki etkisi (2000-2018): Türkiye örneği
Effect of foreign direct investments on current account deficit (2000-2018): Case of Turkey
SEDA ÖZNUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EkonomiAydın Adnan Menderes Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ PETEK
- Doğrudan yabancı yatırımların gelişmekte olan ülkeler ve Türkiye'deki ticaret hadleri üzerine Singer-Prebisch hipotezi bağlamında etkileri
The impacts of foreign direct investment on terms of trade in developing countries and Turkey in the context from Singer-Prebish hypothesis
BURCU ALTINÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYBERK NURİ BERKMAN
- Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile dış rekabet gücü ilişkisi: Türkiye örneği
Correlation between foreign direct investment and global competitiveness: The case of Turkey
FATOŞ AYDIN
- Türkiye ve BRICS ekonomilerinde seçilmiş makroekonomik göstergeler ile doğrudan yabancı yatırımların ilişkisi
The relationship between selected macroeconomic indicators and foreign direct investments in Turkey and BRİCS economies
SUNA ÇEVİK
Doktora
Türkçe
2025
EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL ERDEM HEPAKTAN