تحقيق وتحليل“المقدمة السودنية في الأحكام الدينية”لبدر الدين العيني (من اللوحة 53 الى نهاية الكتاب).
Bedruddîn el-Aynî'nin el-Mukaddimetü's-Sûdeniyye adlı eserinin tahkik ve tahlili (53. varaktan kitabın sonuna kadar)
- Tez No: 879562
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Fıkıh, Mukaddimetü's-Sûdeniyye, Aynî, Tahkik, Fiqh. Al-Muqaddimah Al-Sudaniyyah, Al-Ayni, Verification
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu bilimsel çalışmanın amacı, İmam Bedreddin el-Aynî el-Hanefî'nin (ö. 855/1451) el- Mukaddimetü's-Sûdâniyye fi'l-Ahkâmi'd-Dîniyye adlı eserinin 53 numaralı varaktan kitabın sonuna kadar olan kısmını incelemek ve tahkik etmektir. Eser, müellif tarafından dostu Emir Sudun et-Tarantaî'ye (ö. 794/1392) hediye edilmiştir. Emir Sudun, kadıların hüküm verirken yararlanabilecekleri, Hanefî mezhebine göre kaleme alınmış muhtasar bir fıkıh kitabı talep etmiş; bu nedenle eser, döneminin ilmî ve idarî ihtiyaçlarını karşılayan kapsamlı bir Hanefî fıkıh özeti niteliği taşımaktadır. On bölümden oluşan kitap,“Kitâbü't-Tahâre”ile başlamış“Kitâbü'l- Hudûd”ile sona ermiştir. Araştırmacı, çalışmasını eserin tek nüshası üzerine inşa etmiş ve tahkikte iki temel yöntemi takip etmiştir. Birincisi, müellifin biyografisini, ilmî kişiliğini ve eserlerini ele alırken kullanılan tanımlayıcı- tarihsel yöntemdir. İkincisi ise klasik yazma eserlerin ilmî tahkikinde başvurulan metotları esas alan metin-tenkit yöntemidir. Çalışmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Aynî, dönemin önde gelen âlimleri arasında sağlam ilmî birikimi, telif, tedris ve fetva faaliyetlerindeki etkin rolü sayesinde hem İslam hukukunda hem de diğer şer'î ilimlerde belirleyici bir etkiye sahip olmuştur. el- Mukaddimetü's-Sûdâniyye, içerdiği bilgiler itibarıyla Ebû Hanîfe ve mezhep imamlarının görüşlerini derleyen bir fıkıh ansiklopedisi niteliği taşımaktadır. Müellif, fıkhî meseleleri kapsamlı ve titiz bir analizle ele almış; mezhepte tercih edilen sahih görüşleri belirtmiş, şaz veya terk edilmiş görüşlere yer vermekten kaçınmıştır. Fıkhî ihtilaflara genişçe yer vermemiş, meseleleri mümkün olduğunca özlü bir biçimde aktarmayı tercih etmiştir. Eserde hadis rivayetlerine yer verilmiş olmakla birlikte, rivayet eden râvîlerin isimleri çoğu zaman zikredilmemiş; rivayetlerin sahihlik veya zayıflık derecelerine dair değerlendirmelere nadiren temas edilmiştir. Müellif, eserini büyük ölçüde Hanefî mezhebinin temel kaynaklarına dayandırmış; diğer mezheplerle mukayeseye girmemiştir. Bu tavrın, eserin muhtasar bir fıkıh özeti olarak hazırlanmasının ve idarî-amelî ihtiyaçlara hizmet etmesinin doğal bir sonucu olduğu düşünülmektedir. Araştırma, Aynî'nin ilmî ufkunun genişliğini, kültürel birikiminin çeşitliliğini, özellikle fıkıh ve usûl alanlarındaki derin vukufiyetini, dil ve lehçelere yönelik özel ilgisini de ortaya koymuştur. Müellifin bazı zayıf veya asılsız hadisleri sıhhat durumlarına işaret etmeksizin aktarması ve birçok âlimin görüşünü açık bir isnat yapmaksızın nakletmesi, eserde dikkat çeken hususlar arasındadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this scholarly thesis is to study and verify a portion of the“Al-Muqaddimah Al- Sudaniyyah fi Al-Ahkam Al-Diniyyah”by Imam Badr al-Din al-Ayni al-Hanafi (d. 855 AH). This specific portion covers from plate number 53 to the end of the book. The book was a gift from the author to his friend, Prince Sudun al-Taranta'i (d. 794 AH), who had commissioned him to write a concise jurisprudential summary of legal rulings according to the Hanafi school of thought. This was intended to assist judges in their rulings, hence its significant scholarly and practical value. It provided a comprehensive jurisprudential summary of the Hanafi School at that time and was divided into ten chapters, beginning with the Book of Purification and concluding with the Book of Penalties (Hudud). The researcher relied on a unique manuscript of the book and employed two methodologies for its verification. The first was the **descriptive-historical method** used to study the author's biography, academic career, and main works. The second was the **scientific method specific to manuscript verification** in dealing with the text of the book. The study concluded with several key findings, including: al-Ayni's solid academic upbringing, his prominent status among scholars of his era, and his significant role in authorship, teaching, and issuing fatwas, which granted him considerable influence in Islamic jurisprudence and other religious sciences. His book,“Al-Muqaddimah Al-Sudaniyyah”functioned as a jurisprudential encyclopedia, incorporating the views of Imam Abu Hanifa and the imams of the Hanafi School. Al-Ayni offered a comprehensive and precise analysis of jurisprudential issues, focusing on mentioning the soundest opinions within the school and avoiding eccentric or abandoned views. He also committed to explaining matters without delving extensively into jurisprudential disagreements. While he cited hadith narrations, he rarely mentioned the names of the narrators or the sources of the narrations, and he did not indicate their authenticity or weakness. In his book, he relied on the fundamental texts of the Hanafi School and did not discuss other schools of thought, strictly adhering to the Hanafi School. This might be attributed to the book being a concise work on jurisprudence, intended for practical application in governance and the administration of affairs. The study also highlighted Imam al-Ayni's vast knowledge, diverse cultural background, strong grasp of jurisprudence and legal principles, and his particular interest in language and dialects. Some points of critique against the author include his inclusion of weak and baseless hadiths without indicating their weakness, as well as his frequent narration of scholars' opinions without attributing them.
Benzer Tezler
- كشف الأسرار وهتك الأستارلجمال الدّين يوسف بن هلال ابن أبي البركات الصَّفَديّ“تحقيق ودراسة - سورة المائدة”
Keşfü'l esrar ve hetkü'l estarcemaleddin Yusuf bin Hilal Bin Ebi'l berekat Es-Safedi“tahkik ve araştırma – maide suresi”
RIDVAN BULUT
- تحقيق وتحليل الرسالة المسماةالهدية في علم الشرعية في وقت الجمهوريةلملا ملا علي بن ملا محمد الهكَّاري الگِرداري
Molla Ali Gırdarî'nin el-Hediye fi İlmi'ş Şeri'ye fi Vakti'l Cumhuriye adlı kitabının tahkik ve tahlili
BURHAN GENÇ
Yüksek Lisans
Arapça
2024
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASIM CÜNEYD KÖKSAL
- تحقيق وتحليل جزء عم من جامع التنزيل والتأويل للشيخ حسام الدين علي بن عبدالله البدليسي (900هـ
Husamuddin Ali Bitlisî'nin Camiu't-Tenzil Vet-Te'vil adlı tefsirinin amme cüzünün tahkik ve tahlili
NORİ SAEED ABDULLAH ALDOSKİ
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMANNULLAH POLAT
- سليمان فاضل أفندي (ت. 1134هـ/1722م) وكتابه“الفوائد السنية في شرح العقائد العضدية”: تحقيق وتحليل
Süleyman Fazıl Efendi'nin (D. 1134/1722) el-Fevaidu's-seniyye fi şerhi'l-Akaidi'l-Adudiyye adlı eseri: (Tahkik ve tahlil)
MOHAMMED SALAH ALİ
Doktora
Arapça
2024
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET CÜNEYT GÖKÇE
- İzmirli Muhammed b. Veli ve Mesâilü'l-Hilâfiyyât Beyne'l-Eş'ariyyeti ve'l-Mâtürîdiyyeti isimli eserinin tahkik ve tahlili
تحقيق وتحليل الكتاب المسمى“المسائل الخلافية بين الأشعرية والماتريدية”لمحمد بن ولي الإزميري
SAİT HİCAZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YILDIRIM