Tevarihi Ali Osman (Aşıkpaşazade) Çeviri Metin
Tevarihi Ali Osman (Aşıkpaşazade )Translated Textbooks
- Tez No: 887962
- Danışmanlar: PROF. DR. HAŞİM ŞAHİN, PROF. DR. ARİF BİLGİN, PROF. DR. TURGUT SUBAŞI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora araştırmasında Aşıkpaşazade asıl adıyla Derviş Ahmed Aşıki 'nin kronik osmanlı kuruluş tarihini anlatan eserinin bugünkü diliyle çeviri metini incelenmiştir.Eserin anonim olamayacağı ve Aşıkpaşazde adlı tarihçi vakanuvis tarafından türkçe tarihsel metin olduğu kanatine varılmıştır. Aşıkpaşazade Derviş Ahmet Âşıkî (1400), Elvan Çelebi, Mecitözü, Amasya - (1484) Vefai dervişi ve Osmanlı tarihçisi. Asıl adı Derviş Ahmed ve mahlası Aşıkî'dir. Fakat büyük dedesi Âşık Paşa olduğu için“Aşıkpaşazade”adıyla anılmaktadır.Hayatı hakkındaki bilgiler sadece yazmış olduğu tarihte belirtilmiştir ve elimizde hayatına dair başka bilgi bulunmamaktadır. Yazdığına göre yaklaşık 1400 yılında Amasya sancağının Mecitözü ilçesinin Elvan Çelebi köyünde bir Vefai tarikatı tekkesi şeyhi olan babasının evinde doğdu.Küçük yaşlarını tekkede geçirip burada eğitim aldı. Sonra çok gezip gününün tanınmış kişileri ile tanıştı. Bir müddet Geyve'de Yahşi Fakih'in yanında kaldı. Osmanlı Devleti'nin 1402'den 1413'e kadar süren Fetret Devri'nde bazı önemli olaylara şahit oldu. II. Murad devrinde Düzmece Mustafa İsyanı'nı şahsen yaşadı.Sonra Konya'ya gidip orada Sadreddin Konevi Zaviyesi'nde yaşayıp Şeyh Abdüllatif el-Kudsi'ye müridlik yaptı. 1437'de Hicaz'a hacca gitti. Hacdan dönüşte bir müddet Mısır'ı ziyaret etti.Sonra Balkanlara dönerek Üsküp'te Paşa Yiğitoğlu İshak Bey himayesinde yaşadı. Bu sırada II. Murad'ın Balkanlarda yaptığı bazı askeri seferlere katılıp ondan şahsen iltifat gördü. 1457'de II. Mehmed'in şehzadeleri Mustafa ve Beyazid'ın sünnet şenliklerine katılmak için Edirne'ye çağrıldı. Sultan ona iltifatlar ve ihsanlar bahşetti. 1469-70'te kızı Rabia'yı müridi Şeyh Seyyid Vilayet ile evlendirdi. Hayatının sonuna doğru ünlü tarihi olan Âşıkpaşazâde Tarihi olarak bilinen Tevarih-i Al-i Osman adlı tarihi yazmaya başladı. 1484'te yaşı 85'e vardığında bu tarihi eseri bitirdi. Büyük olasılıkla bu tarihten hemen sonra öldü.İşte bu doktora araştırmasında onun yazdığı bu tarihi metin gün yüzüne çıkarılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this doctoral research, the translation text of the chronicle of the Ottoman foundation history by Derviş Ahmed Aşıkıki, whose real name is Aşıkpaşazade, was examined in today's language. It was concluded that the work could not be anonymous and that it was a historical text in Turkish by a historian named Aşıkpaşazde. Aşıkpaşazade Derviş Ahmet Aşıkî (1400), Elvan Çelebi, Mecitözü, Amasya - (1484) Vefai dervish and Ottoman historian. His real name was Derviş Ahmed and his pen name was Aşıkî. However, since his great grandfather was Aşık Paşa, he is known as“Aşıkpaşazade”. The information about his life is only stated at the date he wrote it and we do not have any other information about his life. According to what he wrote, he was born in the house of his father, who was the sheikh of a Vefai sect in the village of Elvan Çelebi in the Mecitözü district of Amasya Sanjak, around 1400. He spent his early years in the lodge and received his education there. Then he traveled a lot and met the well-known people of his day. He stayed with Yahşi Fakih in Geyve for a while. He witnessed some important events during the Interregnum Period of the Ottoman Empire, which lasted from 1402 to 1413. He personally experienced the Dummy Mustafa Rebellion during the reign of Murad II. Then he went to Konya and lived in the Sadreddin Konevi Zawiya there and became a disciple of Sheikh Abdullatif el-Kudsi. He went on a pilgrimage to Hejaz in 1437. On his return from the pilgrimage, he visited Egypt for a while. Then he returned to the Balkans and lived under the auspices of Pasha Yiğitoğlu İshak Bey in Üsküp. During this time, he participated in some of the military expeditions carried out by Murad II in the Balkans and was personally favored by him. In 1457, he went to the throne of Mehmed II. He was invited to Edirne to attend the circumcision festivities of Mehmed's princes Mustafa and Beyazid. The Sultan bestowed upon him compliments and favors. In 1469-70, he married his daughter Rabia to his disciple Sheikh Seyyid Vilayet. Towards the end of his life, he began writing his famous history, the Tevarih-i Al-i Osman, known as the History of Âşıkpaşazâde. He finished this historical work in 1484, when he was 85 years old. He most likely died shortly after this date. This historical text, written by him, was brought to light in this doctoral research.
Benzer Tezler
- Menâkıb-ı Sultan Bayezid Han b. Muhammed Han (Giriş-inceleme-metin-dizin)
Menakıb Sultan Bayezid Han Muhammad Han (Introduction-review-text-index)
MERVE YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Tarihİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM GÜNEŞ
- Şecere-i Terakime (metin-gramer-dizin)
Başlık çevirisi yok
ZUHAL KARGI
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALAT TEKİN