Kültürel mirasın korunması bağlamında Türk motifleri için dijital desen arşivi oluşturulmasına yönelik kavramsal bir model önerisi
A conceptual model proposal for the creation of a digital archive of Turkish motifs in the context of cultural heritage preservation
- Tez No: 891661
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERTAN TOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Türk Sanatı, Anadolu Selçuklu, Geometrik Motifler, Dijital Arşiv, Kültürel Miras, Turkish Art, Anatolian Seljuks, Geometric Motifs, Digital Archive, Cultural Heritage
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Sanatları Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültürel Mirasın Korunması Bağlamında Türk Motifleri İçin Dijital Desen Arşivi Oluşturulmasına Yönelik Uygulama Modeli Önerisi konulu tez çalışmasında, kültürel mirasın korunması bağlamında Türk motifleri için dijital desen arşivi oluşturulmasına yönelik bir uygulama modeli önermektedir. Çalışmanın temel alanı olarak, geometrik geçme motiflerinin en iyi örneklerine ev sahipliği yapan Karatay Medresesi, Sahip Ata Camii ve Susuz Han seçilmiştir. Bu yapılar, Anadolu Selçuklu Dönemi'nde geliştirilen ve hem teknik hem de anlam açısından zenginlik taşıyan geometrik motiflerin detaylı analizini yapmayı mümkün kılmaktadır. Çalışmanın ana amacı, fiziksel olarak korunması zor ve kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olan eserlerin dijital desen arşivini oluşturarak bu kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasını sağlamaktır. Türk motifleri, zengin kültürel mirasımızın önemli bir parçasını oluşturmakta olup, bu motiflerin dijital arşivlerinin oluşturulması, sanatçılar, tasarımcılar ve araştırmacılar için coğrafi sınırlamalardan bağımsız olarak erişilebilirliği artırmakta ve kullanımını teşvik etmektedir. Tez çalışması altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın konusu, önemi ve amacı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde dijital arşivlerin tarihçesi, dijital arşivleme yöntemleri ve uluslararası arşiv yaklaşımları örneklerle ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, dijital arşiv oluşturma sürecinde seçilen motiflerin altın çağını yaşamış olduğu Anadolu Selçuklu Dönemi'nin kısa tarihçesi, sanat ortamı ve mimari anlayışı hakkında bilgi verilmiş; bu dönemde kullanılan motiflerin uygulama metotları ve taşıdıkları sembolik anlamlar incelenmiştir. Dördüncü bölümde, tezin ana konusu olan geometrik motifler üzerinden dijital arşiv oluşturma süreci detaylandırılmıştır. Seçilen yapılardaki geometrik kompozisyonların dijital ortamda desen analizleri yapılmış, bu analizler fotoğraflar üzerinden desteklenmiş ve kataloğu oluşturularak bir web sitesi üzerinden erişim sağlanması hedeflenmiştir. Beşinci bölümde, Anadolu Selçuklu dönemine ait belirli yapılardan elde edilen motiflerin kapsamlı bir şekilde belgelenmesi ve araştırmacılara sunulması amacıyla bir internet sitesinde toplanması girişimi anlatılmaktadır. Bu bölümde, tasarlanan web sitesinin arayüzü üzerinden elde edilen verilerin nasıl sunulduğu detaylandırılmaktadır. Altıncı bölümde ise sonuç ve öneriler kısmı yer almaktadır. Bu çalışma, Türk motiflerinin dijitalleştirilerek korunmasına ve bu mirasın geniş bir kullanıcı kitlesine erişiminin sağlanmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In his thesis study on Application Model Proposal for the Creation of a Digital Pattern Archive for Turkish Motifs in the Context of Cultural Heritage Conservation, he proposes an application model for the creation of a digital pattern archive for Turkish motifs in the context of cultural heritage conservation. Karatay Madrasah, Sahip Ata Mosque and Susuz Han, which host the best examples of geometric interlacing motifs, were selected as the main area of the study. These buildings make it possible to analyze in detail the geometric motifs developed during the Anatolian Seljuk period, which are rich in both technique and meaning. The main purpose of the study is to ensure the transfer of this cultural heritage to future generations by creating a digital pattern archive of works that are difficult to physically preserve and are in danger of being lost. Turkish motifs constitute an important part of our rich cultural heritage, and the creation of digital archives of these motifs increases accessibility and encourages their use for artists, designers and researchers regardless of geographical limitations. The thesis consists of six chapters. In the first chapter, the subject, importance and purpose of the study are emphasised. In the second chapter, the history of digital archives, digital archiving methods and international archive approaches are discussed with examples. In the third chapter, information about the brief history, art environment and architectural understanding of the Anatolian Seljuk Period, in which the motifs selected in the process of creating a digital archive experienced their golden age, is given; the application methods of the motifs used in this period and the symbolic meanings they carry are examined. In the fourth chapter, the process of creating a digital archive on geometric motifs, which is the main subject of the thesis, is detailed. The geometric compositions in the selected buildings were analysed digitally, these analyses were supported by photographs, and a catalogue was created to provide access through a website. In the fifth chapter, the attempt to comprehensively document the motifs obtained from certain Anatolian Seljuk buildings and to collect them on a website in order to present them to researchers is described. This chapter details how the data obtained through the interface of the designed website is presented. The sixth chapter contains conclusions and recommendations. This study aims to contribute to the preservation of Turkish motifs through digitisation and to provide access to this heritage to a wide range of users.
Benzer Tezler
- Kütahya'nın yöresel kıyafetlerinde bulunan motiflerin NFT'leştirilmesi
NFT modelling of motifs in local clothes of Kütahya
ABDUSSAMET DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarKütahya Dumlupınar ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. LEVENT MERCİN
- İstanbul yazmaları 'Yazma Defteri'
Istanbul yazmaları 'Yazma Sketchbook'
ÖZLEN BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SEVİM ARSLAN
- Uluslararası kurumlar bağlamında kültürel sahiplenme ve somut olmayan kültürel miras ilişkisi
The relationship between cultural appropriation and intangible cultural heritage in the context of international institutions
GÜLAY YAVUZ
Doktora
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFİA GÜLİN ÖĞÜT EKER
- Türk destanlarının incelenmesi ve Manas Destanı için bir çizgi roman uygulaması
Analysis of Turkic epics and a graphic novel application for the Manas Epic
HALİME ASENA EKŞİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarKütahya Dumlupınar ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. EREN EVİN KILIÇKAYA
- Yaşayan insan hazinelerinden Tokat'lı Yaşar Güç ve dilli kaval icrâcılığının tahlîli
One of the living human treasures Yaşar Güç from Tokat and the analysis of his dilli kaval performance
AYTUNÇ AYDIN
Doktora
Türkçe
2020
MüzikAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÇİN YAHYA KAÇAR