Üstün yetenekli yetişkinlerde başarı algısı: Nitel bir çalışma
Perception of success in gifted adults: A qualitative study
- Tez No: 897483
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEFNE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Beklenmedik başarısızlık, Genç yetişkinler, Çocuklar-üstün yetenekli, Özel yetenek, Özel yetenekliler eğitimi, Öğrenci başarısı, Üstün yetenek, Üstün yetenekli çocuklar, Underachievement, Young adult, Child-gifted, Special ability, Gifted education, Student achievement, Gifted, Gifted children
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, üstün yetenekli yetişkinlerde başarı algılarının geçmiş yaşantılarıyla ilişkisinin bağlantısı araştırılmıştır. Temel nitel araştırma yöntemi benimsenen bu çalışmada derinlemesine bilgilere ulaşılmıştır. Veri toplama sürecinde, katılımcıların kişisel bilgilerini toplamak amacıyla ''Kişisel Bilgi Formu'' ve görüşmeler için araştırmacının hazırladığı ''Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu'' kullanılmıştır. Üç kadın ve dört erkek olmak üzere, yirmi bir yaş üstü toplam yedi yetişkin ile üç görüşme yapılmıştır. Yapılan ilk görüşme ile katılımcının araştırma için uygunluğu belirlenmiştir; ikincisi görüşmede araştırmanın ana verileri toplamış, üçüncü görüşme ise katılımcıların araştırmayla ilgili olarak yaşamındaki bağlantıları keşfetmesine ve yaşam deneyimlerini anlamlandırmasına yardımcı olmak ve görüşmeler sonrasında oluşabilecek olumsuz etkiyi en aza indirmek için yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş ve bulgular temalar, kategoriler ve alt kategoriler halinde sunulmuştur. Fleiss Kappa testi ile uzmanlar arası tema uygunluk değerlendirilmesi sağlanmıştır. Görüşmelerde altı tema belirlenmiştir: duygusal- sosyal gelişim (K=,733; p<.001), aile yapısı (K=1.00; p<.001), kişisel başarı algısı (K=1.00; p<.001), üstün yeteneğin gelişimi/yeteneğe uygun gelişim (K=1.00; p<.001), sağlık (K=,798; p<.001) ve üstün yetenekli bireyin gelişimini etkileyen toplumsal faktörler (K=1.00; p=.001). Araştırma sonucunda üstün yetenekli etiketinin, katılımcıların duygusal sorunlar ve sosyal dışlanma yaşamalarına sebep olduğu, bu durumun başarı algılarını olumsuz etkilediği anlaşılmıştır. Katılımcıların başarı algılarının çocukluktan itibaren geliştiği, zamanla dışsal motivasyonun yerini içsel motivasyona bıraktığı görülmüştür. Üstün yetenekli bireylerin başarıya yönelik yaklaşımlarının sağlıklarını olumsuz etkilediği, genç yetişkinlikte derin yalnızlık ve depresyon gibi sorunlar ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Eğitim yaşamında aile desteğinin önemi ve uygun uzman desteğinin eksikliğinin üstün yeteneğin altında başarıda etken olabileceği araştırmanın göze çarpan bulgularındandır. Toplumsal etkilerin (üstün yeteneğe ilişkin beklentiler, önyargılar vb.) bireylerin üstün yeteneklerinin altında başarı göstermelerinde önemli bir faktör olduğu; bu süreçte toplumun üstün yetenek konusunda bilgilendirilmesi ve eğitim sistemindeki zorlayıcı süreçlerin yeniden yapılandırılmasının gerektiği araştırma sonuçları arasında önemli bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
This research investigates the relationship between perceptions of achievement in gifted adults and their past experiences. In this study, which adopted a basic qualitative research method, in - depth information was obtained.. In the data collection process, a 'demographic information form' was used to collect personal information of the participants and a 'semi - structured interview form' prepared by the researcher was used for the interviews. Three interviews were conducted with a total of seven adults over the age of twenty - one, three women and four men. In the first interview, the suitability of the participant for the research was determined, the main data of the research were collected in the second interview and the third interview was conducted to help the participants discover the connections in their lives and make sense of their life experiences in relation to the research and to minimise the negative impact that may occur after the interviews. The data were analysed by content analysis method and the findings were presented as themes, categories and subcategories. Fleiss Kappa test was used to ensure consensus among the experts. Six themes were identified in the interviews: social - emotional development (K=,733; p<.001), family structure (K=1.00; p<.001), perception of personal success (K=1.00; p<.001), development of giftedness/talent - appropriate development (K=1.00; p<.001), health (K=,798; p<.001) and social factors affecting the development of the gifted individual (K=1.00; p=.001). The results showed that the“gifted”label negatively impacted participants' perceptions of success due to emotional problems and social exclusion. The participants' perceptions of success developed from childhood, and over time, extrinsic motivation was replaced by intrinsic motivation. Gifted individuals' attitudes towards success negatively affected their health and led to problems such as deep loneliness and depression. The importance of family support in educational life was emphasised and the lack of appropriate expert support led to underachievement. Societal influences were seen as an important factor in the underachievement of individuals; in this process, it was determined that the society should be informed about giftedness and the challenging processes in the education system should be restructured.
Benzer Tezler
- Kişilik özelliklerinden kendine güven, kararlılık ve başarı dürtüsünün sportif performansa ve geliştirilmesine etkileri
Başlık çevirisi yok
OSMAN SATİ COŞKUNTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ETHEM LEVENT
- Transfer learning based facial emotion recognition and action unit detection
Transfer öğrenme tabanlı yüz ifadesinden duygu tanıma ve eylem birimi tespiti
SÜLEYMAN ENGİN BAĞLAYİCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KÖSE
- Üstün yetenekli yetişkinlerde duygusal zeka ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between emotional intelligence and psychological resilience levels in gifted adults
EBRU CANSEL ESKİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NÜKET AFAT
- BİLSEM proje sürecinin işbirlikli problem çözme açısından değerlendirilmesi: Bir acemi- deneyimli karşılaştırması
Evaluation of BILSEM project stage in terms of collaborative problem solving: Comparision of novice and experienced individuals
MERVE ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SERDAR KÖKSAL
- Computer vision and hybrid machine learning algorithms on glioblastoma 3D cell culture multiplex environment
Üç boyutlu glioblastoma çoklu hücre kültürü ortamında görüntü işleme ve hibrit makine öğrenmesi algoritmaları
BANU ERDEM