Yüksek sıcaklık ve yarı kurak koşullara uygun geliştirilen ekmeklik buğday genotiplerinin erken dönem kuraklığına tepkileri
Responses of bread wheat genotypes developed for high temperature and semiarid conditions to early drought
- Tez No: 905501
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERHAT KIZILGEÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Biplot analizi, Ekmeklik buğday, Korelasyon analizi, Biplot analysis, Bread wheat, Correlation analysis
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Buğday dünya genelinde güçlü adaptasyon özelliği sayesinde eski tarihlerden beri geniş coğrafyalarda farklı iklim ve bölgelerde yetiştirilen, insanlar için besin kaynağı olmasıyla birlikte samanı ve tanesi ile de hayvan yemi olarak kullanılan serin iklim tahıllarından biridir. Bu araştırmada, CIMMYT tarafından yüksek sıcaklık ve yarı kurak koşullar için geliştirilen ekmeklik buğday genotiplerinin erken kurak koşularında verim, verim unsurları ve kalite özellikleri ile başaklanma döneminde ölçülen Greenseeker, SPAD ve CM-1000 spekteral yansıma aletleri ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 3 adet ticari ekmeklik buğday çeşidi ve 20 adet ileri kademe ekmeklik buğday genotipi olmak üzere 23 adet ekmeklik buğday genotipi tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak 2022-2023 yetiştirme sezonunda Diyarbakır ilinde yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre incelenen özelliklerden başakta dane sayısı, NDVI (Normalize Edilmiş Vejetasyon İndeksi) ve CM-1000 hariç diğer özellikler için genotipler arası farklılıklar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Genotipler arasında yüksek sıcaklığa karşı geliştirilen G6 genotipi incelenen birçok özellik yönünden ön plana çıkmıştır. Korelasyon ve Biplot analizi sonucuna göre başaklanma döneminde spektral yansıma aletleriyle yapılan ölçümler ile tane verimi arasında olumlu ve önemli ilişkinin bulunması özellikle erken kuraklık döneminde tane veriminin belirlenmesinde bu aletlerin kullanılabilir olduğunu göstermiştir. Ayrıca, erken kuraklık koşullarında yüksek sıcaklık ve yarı kurak koşullar için geliştirilen ekmeklik buğday genotiplerinin incelenen özelliklere benzer tepki verdiği görülmüştür
Özet (Çeviri)
Bread wheat is one of the crucial cereals, cultivated in different climates and regions in wide geographies since ancient times thanks to its strong adaptability worldwide. It is used as a food source for humans and animal feed with its straw and grain. In this study, it was aimed to investigate the relationship between yield, yield components and quality traits and Greenseeker, SPAD and CM-1000 spectral reflectance instruments measured at spike stage of bread wheat genotypes developed by CIMMYT for high temperature and semi-arid conditions In the study, 23 bread wheat genotypes, including 3 commercial bread wheat varieties and 20 advanced bread wheat genotypes, were carried out in Diyarbakır province in the 2022-2023 growing season with 4 replications according to the randomized completely blocks design. According to the results of the research, the differences between the genotypes were found statistically significant for all traits except number of grains per spike, NDVI (Normalised Vegetation Differences Index) and CM1000. Among the genotypes, G6 genotype, which was developed against high temperatures, came to the forefront in terms of many traits examined. According to the results of correlation and biplot analyses, the positive and significant correlation between grain yield and spectral reflectance measurements made with spectral reflectance devices during the spike period showed that these devices can be used to determine grain yield, especially in the early drought period. In addition, it was observed that bread wheat genotypes developed for high temperature and semi-arid conditions reacted similarly to the studied traits in early drought conditions.
Benzer Tezler
- İklim değişikliğinin buharlaşma ve kuraklık üzerine etkileri: Eğirdir Gölü örneği
Effects of climate change on evaporation and drought: A case study of Lake Eğirdir
MELİKE BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Meteorolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT ŞAYLAN
- Hastanelerdeki acil servis yoğunluğunun gerçekleşme faktörlerinin yapay zeka yöntemleri ile analiz ve tahmini
Analysis and prediction of emergency department overcrowding factors in hospitals using artificial intelligence methods
HAKAN SÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiYapay Zeka ve Robotik Ana Bilim Dalı
DR. EROL KINA
- İzmit havzasının hidrojeoloji incelemesi ve yeraltısuyu akım modellemesi
An examination of the hydrogeology of the İzmit basin, and modelling of the groundwater flow
MERAL ERDOĞAN TOPÇUOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ KARAGÜZEL
- Assessing soil quality using environmental indices via Google Earth engine machine learning in Jordan: The K-means clustering approach
Google Earth engine makine öğrenimi yoluyla çevresel indeksler kullanılarak Ürdün'de toprak kalitesinin değerlendirilmesi: K-means kümeleme yaklaşımı
MOHAMMAD OMAR FALAH ALSAAIDEH
- Targeting and activation of antigen specific CD8+ T cells with peptide-major histocompatibility complex I tetramers
Peptit-majör histokompatibilite kompleks I tetramerleri ile antijen spesifik CD8+ T hücrelerin hedeflenmesi ve aktivasyonu
ŞAFAK CEREN USLU ŞIVGIN
Doktora
İngilizce
2025
BiyoteknolojiHacettepe ÜniversitesiTemel Onkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE CANPINAR