1178/1764-1765 yılına ait olan Ceyb-i Hümâyûn ve Harc-ı Hâssa defterlerinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of the Ceyb-i Hümâyûn ve Harc-i Hâssa registers belonging to the year 1178/1764-1765
- Tez No: 909430
- Danışmanlar: PROF. DR. MERAL BAYRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ceyb-i Hümâyûn, padişahın gelir ve giderlerini idare eden, özel kesesi anlamına gelen ve şahsi hazinesi için kullanılan bir tabirdir. Padişaha aitliği bildiren Hümâyûn kelimesiyle, ceyb (ceb) kelimesinin birleşmesinden meydana gelen bu tabirin sözlük anlamı, padişahın cebi'dir. Çeşitli gelir kalemlerine sahip olan bu hazine, Tanzimat döneminde yapılan reformla beraber merkezileştirilerek gelirleri yeni oluşturulan Maliye Hazinesine devredilmiştir. Ceyb-i Hümâyûn Hazinesi gerek padişahın kendisine gerekse hanedan üyelerine yapılan harcamalara ışık tutması bakımından son derece önemlidir. Bu nedenle yüksek lisans tezi olarak tarafımızdan hazırlanan çalışmada III. Mustafa dönemine ait olan 1178/1764-1765 tarihli on iki adet Ceyb-i Hümâyûn ve Harc-ı Hâssa defteri incelenmiş, hazinenin gelir ve gider kalemleri tespit edilerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bahsedilen defterlerde hazinenin gelir kalemlerinin çeşitlilik arz ettiği görülmüş, darphane faizleri, muhallefat ve müsadere gelirleri, Mısır irsaliyesi, Istabl-ı Âmire gelirleri ile Yeniçeri Ocağı beytülmâli hazinenin gelir kaynaklarını oluşturmuştur. Ceyb-i Hümâyûn Hazinesi'nin gider kalemleri arasında ise başta III. Mustafa'ya yapılan harcamalar, kızları Şah ve Mihrişah Sultanlar ile oğlu Şehzade Selim için harcananlar, Cuma selamlığı sırasında verilen ihsanlar, dini gün ve gecelerde dağıtılanlar, çerağ olan görevlilere verilenler, sadakalar ayrıca hareme yapılan ödemeler yer almıştır.
Özet (Çeviri)
Ceyb-i Hümâyûn is a term used for the sultan's personal treasury, which manages the sultan's income and expenditures. The dictionary meaning of this term, which is a combination of the word Hümâyûn (belonging to the sultan) and the word ceyb (pocket), is the sultan's pocket. This treasury, which had various revenue items, was centralized with the reforms made during the Tanzimat period and its revenues were transferred to the newly created Finance Treasury. The Ceyb-i Hümâyûn Treasury is extremely important in terms of shedding light on the expenditures made both by the sultan himself and the members of the dynasty. For this reason, in the study prepared by us as a master's thesis, twelve Jeyb-i Hümâyûn and Harc-ı Hâssa ledgers dated 1178/1764-1765 belonging to the reign of Mustafa III were examined, and the income and expenditure items of the treasury were determined and evaluated. In the aforementioned ledgers, it was observed that the revenue items of the treasury were diversified, and the revenue sources of the treasury consisted of mint interest, revenues from custody and confiscation, Egyptian dispatches, Istabl-ı Âmire revenues and Janissary Quarry beytülmâli. The expenditure items of the Ceyb-i Hümâyûn Treasury included expenditures for Mustafa III, his daughters Şah and Mihrişah Sultans and his son Şehzade Selim, the grants given during the Friday salutations, those distributed on religious days and nights, those given to the officials who became çerağ, alms, and payments made to the harem.
Benzer Tezler
- Serebral palsili çocukların uyku kalite seviyesinin değerlendirilmesi ve anne/babaların depresyon/anksiyete ile ilişkisi
The evaluation of serebral palsy children at the sleep quality level and relationship between mother / father depression / anxiety
MEHTAP AKÇA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMersin ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇETİN OKUYAZ
- Ankara'nın Altındağ, Çankaya, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle ilçe merkezlerinde oturan yetişkin kadınların beden ölçüleri üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
EMİNE TOPALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİRDEVS KAYA
- Azerbaycan nüfusunun yapısal özellikleri ve eğitim açısından analizi
An analysis of demographic and education structure of Azerbaijan
REHMAN SEFEROV
Doktora
Türkçe
2004
CoğrafyaSelçuk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKİF AKKUŞ
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ
- Ontogenetik ve diurnal varyabilitenin labiatae familyasına ait bazı bitkilerin (Mentha spicata L., Origanum onites L., Lavandula angustifolia Mill., Melissa officinalis L.) verim ve bazı kalite özeliklerine etkisi
The effect of ontogemetic and diurnal varyabilities on yield and some quality characteristics of some labiatae family plants which are (Mentha spicata L., Origanum onites L., Lavandula angustifolia Mill., Melissa officinalis L.)
GÜLEN YALÇINTAŞ ÖZYAZICI
Doktora
Türkçe
2004
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KUDRET KEVSEROĞLU