Toplumsal eşitsizlik ve ayrımcılık türlerinin incelenmesinde kesişimselik perspektifi
Intersectionality perspektive in examining types of social inequality and discrimination
- Tez No: 923848
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Siyasal Bilimler, Sociology, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kesişimsellik terimi ilk ortaya atıldığı 1990'lı yıllardan bu yana farklı disiplinlerce fazlasıyla kullanılmış son 30 yıldaki gelişimi ile çıkış noktası olan feminist politika alanında özerkliğini ilan etmiştir. Toplumsal eşitsizliklerde ırk, sınıf ve cinsiyete dönük ayrımcılıkların ne şekilde birbirini etkilediği ve birbirinden etkilendiği sorunsalı üzerinden bir cevap olarak kesişimselliğin ortaya çıktığını söylemek mümkündür. Kesişimsel çalışmalar son derece yaygınlaşırken kavramın bir metodoloji mi, kuram mı yoksa toplumsal eşitsizlikleri çözümleme aracı mı olduğu tartışılmaktadır. Bu tartışmalar öyle çeşitlenmiş ampirik çalışmalar farklı disiplinlerce öyle sık kullanılır hale gelmiştir ki kavramın ortaya çıkış zemini, teorik tartışmalar, tarihsel arka plan vs. görünmezleşmiştir. Bu çalışma ile kesişimsellik literatürünün başta alanda hegemonyası olan araştırmacılar takip edilerek özetlenmesi hedeflenmektedir. Her türlü çalışmanın 'kesişimsel' olabildiği çalışmalarla literatürü takip etmek zorlaşmıştır. Bu çalışma ile çeşitli sınırlılıkları ile kesişimsellik literatürü ortaya konmuştur. Çalışmanın ilk bölümünde kavramın doğuşunun arka planı, ilk kullanımı ve gelişimi ile sınıflandırma arayışlarına ilişkin genel bir bilgilendirme sunulmuştur. İkinci bölümde ise ampirik örnekler üzerinden kesişimsellik çalışmalarının son 30 yıl içerisindeki seyri ortaya konmaya çalışılmıştır. Teorik tartışmaların yansıması olan ampirik örnekler ile oldukça karmaşık bir alanın zihinlerde sadeleşmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise kesişimsellik kavramına yönelik eleştiriler, sorular, sorunlar ele alınmıştır. Bu noktada da üç farklı kanaldan eleştiriler tasniflenmiştir. İlk olarak kesişimsellik çalışmalarını araştırmalarının merkezine koyan araştırmacıların tartışmaları ele alınmıştır. İkinci olarak feminizm eleştirisi üzerinden şekillenen kavrama feminizm içinden aşma denemelerine yer verilmiştir. Son olarak ise Klasik Marksistlerin kesişimsellik çalışmalarını yeni materyalizm üzerinden değerlendirmeleri ile ırk ve cinsiyet ayrımcılıklarının tarihsel kökenleri aktarılmıştır.
Özet (Çeviri)
The term intersectionality has been used extensively by different disciplines since the 1990s, when it was first introduced, and with its development in the last 30 years, it has declared its autonomy in the field of feminist politics, which is its starting point. It is possible to say that intersectionality emerged as an answer to the question of how race, class and gender discrimination affect and are affected by each other in social inequalities. While intersectional studies have become extremely widespread, it is debated whether the concept is a methodology, a theory or a tool for solving social inequalities. These discussions have diversified so much that empirical studies have become so frequently used by different disciplines that the grounds for the emergence of the concept, theoretical discussions, historical background etc. have become invisible. This study aims to summarize the intersectionality literature by following researchers who have hegemony in the field. It has become difficult to follow the literature with studies where every kind of study can be 'intersectional'. This study has revealed the intersectionality literature with its various limitations. In the first part of the study, a general information about the background of the birth of the concept, its first use and development, as well as the search for classification is presented. In the second part, the course of intersectionality studies in the last 30 years is tried to be revealed through empirical examples. The aim is to simplify a rather complex field in the minds with empirical examples that are reflections of theoretical discussions. In the third part of the study, criticisms, questions and problems towards the concept of intersectionality are discussed. At this point, criticisms from three different channels are classified. First, the discussions of researchers who put intersectionality studies at the center of their research are discussed. Second, attempts to overcome the concept that was shaped through the criticism of feminism from within feminism are included. Finally, the historical roots of racial and gender discrimination are conveyed through the evaluation of the intersectionality studies of Classical Marxists through new materialism.
Benzer Tezler
- Çalışma yaşamında kadına yönelik şiddetin kadın çalışanların iş stresi ve iş tatmini üzerindeki etkisi
The effect of violence against women in working life on job stress and job satisfaction of women
ESRA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH DURSUN
- Toplumsal cinsiyet bağlamında kadına yönelik cinsel şiddet tahakküm distopyası:“Damızlık Kızın Öyküsü”adlı dizi örneği
In the context of communal gender sexual violence against women in dystopic tyranny: The example of TV series“The Handmaid's Tale”
MERT ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Radyo-TelevizyonTrakya ÜniversitesiKadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA DONAT BACIOĞLU
- Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında kadına yönelik şiddetin 2002-2020 döneminde kadın sanatçıların çalışmalarına etkisi
The reflection of violence against women during the period 2002-2020 in the works of artists in the contect of gender inequality in Turkey
SEVTAP ALAÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarAltınbaş ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT ARAPOĞLU
- Türkiye'de ve dünyada gelir dağılımı eşitsizliği ve yoksulluk
Income distribution and poverty in Turkey and the world
DESTEGÜL TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EkonomiSivas Cumhuriyet Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI AHMET KARADAŞ
- Ataerkil sistemlerde kadına yönelik ayrımcılığın boyutları ve Adana bölgesinde bir uygulama
The dimensions of discrimination against women in patriarchy system and a practise in Adana district
BAHAR ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA CEM OĞUZ