Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların primer bakım verenlerinde telepsikiyatrik ebeveyn eğitimi programının etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of telepsychiatric parent training program in primary caregivers of children with attention deficit and hyperactivity disorder
- Tez No: 926135
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEKİYE ÇETİNKAYA DUMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikiyatri, Hemşirelik, Psychiatry, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Psikiyatrik hemşirelik, Psychiatric nursing
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan çocukların primer bakım verenlerinde uygulanan telepsikiyatrik ebeveyn eğitimi programının etkilerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma yarı deneysel ön-test, son-test ve tekrar test kontrol gruplu araştırma tasarımı tipindedir. Araştırma, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Ayaktan Tedavi Hizmetleri Birimi'nde kayıtlı DEHB tanısı olan 7-12 yaş aralığındaki çocukların primer bakım verenleriyle (68 ebeveyn: 34 deney/34 kontrol grubu) Mart-Haziran 2022 tarihleri arasında videokonferansla gerçekleştirilmiştir. Deney grubundaki bakım verenler, ön test ve son test uygulamaları arasında“Ebeveyn Eğitimi”programına katılmışlardır. Türkiye'de ilk defa grupla uzaktan videokonferansla uygulanan bu program, her biri 60 dakikalık toplam dokuz oturumdan oluşmaktadır. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Bakım Verme Yükü Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Güç ve Güçlükler Anketi ile toplanmıştır. Veriler program öncesi, sonrası ve 2. ayda toplanmıştır. Araştırma süreci bittikten sonra kontrol grubundaki bakım verenlere de program uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubunun verileri iki yönlü karma desenli varyans analizi (two-way mixed ANOVA) ile değerlendirilmiştir. Girişimin etkisini belirlemek için G*Power 3.1.9.7 programı kullanılarak post-hoc güç (β) analizi yapılmıştır ve istatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Bakım verenlerin tamamı (%100) programı eksiksiz tamamlamıştır. Telepsikiyatrik ebeveyn eğitimi programına katılan bakım verenlerin, program öncesi, sonrası ve 2. ay tekrar ölçümlerinde, bakım verme yüklerinde (p < 0,01, ηp2 = 0,127), stres seviyelerinde (p < 0,01, ηp2 = 0,244) ve deneyimledikleri güçlüklerde (p < 0,01, ηp2 = 0,244) önemli iyileşmeler gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, girişim grubunda bakım verme yükü, algılanan stres ve güçlüklerde istatistiksel olarak anlamlı azalmalar olduğunu ortaya koymakta ve programın etkili olduğunu desteklemektedir (p < 0,01). Bu çalışma, DEHB olan çocukların bakım verenlerine yönelik telepsikiyatrik ebeveyn eğitimi programının, bakım verme yükü, stres ve güçlükleri azaltmada etkili olduğunu göstermektedir. Türkiye'de ilk kez uygulanan bu programın, psikososyal girişimlere katkı sağlayan sürdürülebilir bir model olduğu görülmektedir. Bu tarz programların yaygınlaştırılması, bakım verenlerin desteklenmesini artırabilir. Ayrıca, psikiyatri hemşirelerinin bu tür programları yürütmesi, müdahalelerin etkisini güçlendirebilir. Daha geniş kapsamlı ve kanıt değeri yüksek çalışmalar, programın etkinliği ve uygulanabilirliğini detaylı bir şekilde değerlendirilebilmesi için önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of a telepsychiatric parent training program implemented for primary caregivers of children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD). The study employed a quasi-experimental pre-test, post-test, and re-test control group design. It was conducted from March to June 2022 via videoconferencing with primary caregivers of children aged 7-12 years diagnosed with ADHD, registered at the Child and Adolescent Mental Health Outpatient Clinic of Dokuz Eylül University Hospital (68 parents: 34 experimental/34 control group). Caregivers in the experimental group completed Turkey's first“Telepsychiatric Parent Training”program, featuring nine 60-minute videoconference sessions. Data were collected using the“Descriptive Information Form,”“Zarid Burden Interview (ZBI-22),”“Perceived Stress Scale (PSS-14),”and“Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ).”Data were collected before the program, after the program, and at the 2-month follow-up. The program was also implemented with caregivers in the control group after the research process was completed. Data from the experimental and control groups were analyzed using two-way mixed ANOVA. To determine the effect of the intervention, post-hoc power (β) analysis was conducted using the G*Power 3.1.9.7 program, and the level of statistical significance was set at 0.05. All caregivers (100%) successfully completed the program. Caregivers showed significant improvements in caregiving burden (p < 0.01, ηp² = 0.127), stress levels (p < 0.01, ηp² = 0.244), and difficulties (p < 0.01, ηp² = 0.244) across pre-test, post-test, and 2-month follow-ups. These findings indicate statistically significant reductions in caregiving burden, perceived stress, and difficulties, supporting the program's effectiveness (p < 0.01). This study demonstrates that the telepsychiatric parent training program for caregivers of children with ADHD effectively reduces caregiving burden, stress, and difficulties. As the first of its kind in Turkey, this program is shown to be a sustainable model contributing to psychosocial interventions. Expanding such programs could enhance support for caregivers, and their implementation by psychiatric nurses may further strengthen intervention outcomes. Comprehensive, high-quality studies are recommended to evaluate the program's effectiveness and feasibility in greater detail.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Konfeksiyon işletmelerinde performans ölçümleri ve işgücü planlanmasına katkıları
Başlık çevirisi yok
SEVİN BRAV
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. NAZMİ ERCAN