Marmara Bölgesinde Pyricularia oryzae'nin eşleşme tipleri ile genetik varyasyonunun ve bazı çeltik çeşitlerinin çeltik yanıklık hastalığına karşı reaksiyonlarının belirlenmesi
Determination of the mating types and genetic variation of Pyricularia oryzae in the Marmara Region and reactions of some rice varieties to rice blast disease
- Tez No: 934315
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZ KARAKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünyada ve ülkemizde yetiştirciliği yapılan çeltik bitkisinde görülebilen en önemli fungal hastalıklarının başında Pyricularia oryzae Cav. (telemorf: Magnaporthe oryzae) tarafından meydana getirilen çeltik yanıklık hastalığı gelmektedir. Yapılan bu çalışmada, Türkiye'de en çok çeltik ekim alanlarının yer aldığı Edirne, Balıkesir ve Çanakkale illerinde 2021 ve 2022 yıllarında çeltik tarlalarından Pyricularia oryzae ile enfekteli yaprak örnekleri toplanmış ve 77 adet Pyricularia oryzae izolatı elde edilmiştir. Elde edilmiş olan Pyricularia oryzae izolatları ile ülkemizde bu patojene karşı hassas olan Sarı Çeltik ve Diyarbakır Yerli (Karacadağ) çeşitleri kullanılarak patojenisite/virülenslik çalışması gerçekleştirilmiş ve en virülent olarak 82MÇ22 ve 84MÇ22 izolatları bulunmuştur. Çeşit reaksiyonu çalışmalarında illeri temsil edecek şekilde virülensliği yüksek izolatlar seçilmiş olup Edirne ilinden 25ME21 ve 81ME22; Balıkesir ilinden 48MB21 ve 53MB21 izolatları ile Çanakkale ilinden 84MÇ22 ve 82MÇ22 izolatları seçilmiştir. Çeşit reaksiyon çalışması sonucunda, 0-5 ıskalasına göre Halilbey, Kocamaninci, Siyah-I, Boyabat Kalesi, Rekor CL, Haziran, Hasat, Şumnu, Bereket, İnci, IMI2521 CL, IMI2554 CL, TARI2020, Kristal CL, Damla CL, İskender CL ve İlkeren çeltik çeşitlerinin dayanıklı olduğu görülmüştür. Pyricularia oryzae'ye ait eşleşme tiplerine spesifik primerler ile yapılan tarama sonucunda 56 izolat MAT1-1 olarak tespit edilmiş olup MAT1-2'ye rastlanılmamıştır. Ayrıca, P. oryzae izolatları 63 ISSR primeri ile taranmış olup 7 ISSR primerinin (UBC890, UBC881, UBC899, UBC859, UBC897, UBC808, UBC827) polimorfik olduğu bulunmuş ve genetik varysayonun belirlenmesi çalışması sonucunda P. oryzae popülasyonunun %79 benzerlik katsayısı ile ayrıldığı ve izolatların büyük çoğunluğunun %90 üzerinde benzerlik gösterdiği ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
One of the most important fungal diseases that can be observed in rice cultivated in the world and in Türkiye is rice blast disease caused by Pyricularia oryzae Cav. (telemorph: Magnaporthe oryzae) . In this study, leaf samples infected with Pyricularia oryzae were collected from rice fields in the provinces of Edirne, Balıkesir and Çanakkale, where the most rice cultivation areas are located in Türkiye, in 2021 and 2022, and 77 Pyricularia oryzae isolates were obtained. A pathogenicity/virulence study was carried out using Pyricularia oryzae isolates and Sarı Çeltik and Diyarbakır Yerli (Karacadağ) cultivars, which are susceptible to this pathogen in Türkiye.82MÇ22 and 84MÇ22 isolates were found to be the most virulent. In the variety reaction studies, isolates with high virulence were selected to represent the provinces, and isolates 25ME21 and 81ME22, 48MB21 and 53MB21, and 84MÇ22 and 82MÇ22 were selected from Edirne, Balıkesir, and Çanakkale provinces, respectively. As a result of the variety reaction study, according to the 0-5 scale, Halilbey, Kocamaninci, Siyah-I, Boyabat Kalesi, Rekor CL, Haziran, Hasat, Şumnu, Bereket, İnci, IMI2521 CL, IMI2554 CL, TARI2020, Kristal CL, Damla CL, İskender CL and İlkeren rice cultivars were found to be resistant to these isolates. As a result of the screening with primers specific to the mating types of P. oryzae, 56 isolates were identified as MAT1-1. MAT1-2 type was not found. In addition, P. oryzae isolates were screened with 63 ISSR primers and 7 ISSR primers (UBC890, UBC881, UBC899, UBC859, UBC897, UBC808, UBC827) were found to be polymorphic. The genetic variation study revealed that P. oryzae population was separated with a similarity coefficient of 79% and the majority of the isolates showed similarity over 90%.
Benzer Tezler
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- S.S. Çiçek yetiştirme ve satış kooperatifi İzmir mezatında aylara göre piyasaya arzedilen süs bitkileri cinsleri ve toptan fiyatlarının 1984-1985 kış sezonu (Kasım-Mayıs) içerisindeki değişimi
Başlık çevirisi yok
TANAY BİRİŞÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Rana ridibunda (anura-ranidae) kompleksi üzerinde morfolojik, serolojik ve ekolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN ARIKAN
- Balıkesir ovasının ve yakın çevresinin jeomorfolojisi ile uygulamalı jeomorfolojisi
Başlık çevirisi yok
AYHAN ÖZOĞUL
- Banka kredilerinin ekonomide yarattıkları etkiler
Başlık çevirisi yok
NİHAL ÜÇSU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ ERDOĞAN ALKİN