Adölesanlarda sosyal medya mahremiyetini koruma becerileri, öz yeterlik ve iyi oluş düzeyinin sosyal medya bağımlılığına etkisinin incelenmesi
Examining the effect of social media privacy protection skills, self-efficacy and well-being level on social media addiction in adolescents
- Tez No: 945618
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİME SELÇUK TOSUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Adölesan, Sosyal medya bağımlılığı, Sosyal medya mahremiyeti, Öz yeterlik, İyi oluş, Adolescent, Social media addiction, Social media privacy, Self-efficacy, Well being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma adölesanlarda sosyal medya bağımlılığı ile sosyal medya mahremiyetini koruma becerileri, öz yeterlik ve iyi oluş düzeyi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek; sosyal medya bağımlılığını etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma tanımlayıcı ve ilişkisel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 1902 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 1020 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Ergenler İçin Sosyal Medya Mahremiyetini Koruma Becerileri Ölçeği, Çocuklar İçin Öz Yeterlik Ölçeği, Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli: EPOCH Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, bağımsız gruplarda t testi, Oneway ANOVA testi, Pearson korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Adölesanlanların yaş ortalaması 16,03±0,76'dır. Adölesanların %50.4'ü erkek öğrencidir. Adölesanların sosyal medya bağımlılığı toplam puanı ile sosyal medya mahremiyetini koruma becerileri (r=-0,504, p<0.05), öz yeterlik (r=-0,401, p<0.05) ve iyi oluş toplam puanı (r=-0,261, p<0.05) arasında negatif yönlü orta düzey bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Adölesanlarda kız cinsiyeti, onuncu sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyinin ilk okul olması, gelirin giderden az olması, parçalanmış aile tipi, babası çalışanların, sosyal medya mahremiyetini koruma becerileri, öz yeterlik ve iyi oluş düzeyinin sosyal medya bağımlılığı düzeyi üzerindeki değişimin %73,5'ini (Adjusted R2= 0,735) açıkladığı belirlenmiştir. Adölesanların sosyal medya bağımlılığı puanının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Adölesanların sosyal medya bağımlılığı ile sosyal medya mahremiyetini koruma becerileri, öz yeterlik ve iyi oluş toplam puanı arasında negatif yönlü orta düzey bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda adölesanların sosyal medya bağımlılığını azaltmada dijital mahremiyet bilinci, öz yeterlik becerileri ve iyi oluş düzeylerini artırmaya yönelik eğitim ve destek programları planlanabilir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the relationships between social media addiction and social media privacy protection skills, self-efficacy, and well-being; and to examine the factors affecting social media addiction. This research is descriptive and correlational in design. The study population consisted of 1,902 students, and the sample included 1,020 high school students. Data were collected using the Personal Information Form, the Social Media Addiction Scale for Adolescents, the Social Media Privacy Protection Skills Scale for Adolescents, the Self-Efficacy Scale for Children, and the Five-Dimensional Adolescent Well-Being Model: EPOCH Scale. For data analysis, frequencies, percentages, means, standard deviations, independent samples t-test, One-Way ANOVA, Pearson correlation, and multiple regression analysis were used. The level of statistical significance was accepted as p<0.05. The mean age of the adolescents was 16.03±0.76 years, and 50.4% of them were male. A negative and moderate correlation was found between adolescents' total social media addiction scores and their social media privacy protection skills (r=-0.504, p<0.05), self-efficacy (r=-0.401, p<0.05), and total well-being scores (r=-0.261, p<0.05). It was also found that gender (female), being in the tenth grade, having parents with a primary school level of education, having an income lower than expenses, living in a broken family, having an employed father, as well as social media privacy protection skills, self-efficacy, and well-being levels explained 73.5% of the variance in social media addiction levels among adolescents (Adjusted R² = 0.735). It was determined that adolescents' social media addiction scores were at a moderate level. A negative and moderate relationship was identified between social media addiction and social media privacy protection skills, self-efficacy, and well-being scores. In line with these findings, it is recommended to plan educational and support programs to enhance digital privacy awareness, self efficacy skills, and well-being levels in order to reduce social media addiction among adolescents.
Benzer Tezler
- Adölesanlarda sosyal medya kullanımının depresyon ve yalnızlığa etkisi
The effect of social media use on depression and loneliness in adolescents
SEVİNÇ YAŞAR CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
- Adolesanlarda sosyal medya, dijital oyun ve internet bağımlılığının; yeme ve uyku bozuklukları üzerine etkisinin incelenmesi
Social media, digital game and internet addiction have been observed its effects on eating and sleep disorders among adolescents
BEGÜM DENİZ BULAT BESİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU YILMAZ
- Adölesanlarda sosyal medya bağımlılığının uykusuzluk ve saldırganlık üzerine etkisi
The effect of social media addiction on insomnia and aggression in adolescents
GÜLSÜM YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMMÜHAN AKTÜRK
- Adölesanlarda sosyal medya bağımlılığının uyku kalitelerinin üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of social media addiction on the sleep quality in adolescents
MUHAMMET TALHA KERMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA KULAKÇI ALTINTAŞ
- Adölesanlarda dijital oyun ve sosyal medya kullanımı ve etkileri
Digital game and social media usage and their effects among adolescents
OĞUZ ALP KÖROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiBursa Uludağ ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM UNCU