Geri Dön

Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran bireylerin diyabet riski ve sağlık okuryazarlığı ilişkisinin belirlenmesi

Başlık çevirisi mevcut değil.

PDF İndir

  1. Tez No: 947261
  2. Yazar: TUĞBA CİHAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET ALİ ORUÇ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Diyabet Riski, Sağlık Okuryazarlığı, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Diabetes Risk, Health Literacy, Primary Health Care
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Samsun Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Çalışmamızda aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin diyabet riski ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi ile bu değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel nitelikte bir çalışma olup 01/10/2024-31/03/2025 tarihleri arasında Samsun İlkadım Fevzi Çakmak Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18 yaş ve üzeri bireyler ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyo-demografik bilgileri içeren bir form, Finlandiya Tip-2 Diyabet Risk Ölçeği (FINDRISK) ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) uygulanmıştır. Veriler SPSS Statistics 27 ile analiz edilmiştir. Araştırmada istatistiksel anlamlılık düzeyi için p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Toplam 400 katılımcı ile gerçekleştirdiğimiz çalışmamızın yaş ortalaması 45,56 ±16,92'dir. Bunların %51,75'i kadın, %69,3'ü evli, %35'i üniversite mezunudur. Katılımcıların %31,5'i sigara kullanmaktadır, %41'inde en az bir kronik hastalık vardır, %37'si düzenli olarak ilaç kullanmaktadır. Katılımcıların ortalama FINDRISK puanı 9,85±6,19 olarak saptanmıştır. Diyabet risk düzeylerine göre katılımcıların %36,0'ı düşük, %28,0'ı hafif, %10,5'i orta, %20,5'i yüksek ve %5,0'ı çok yüksek risk grubunda yer almaktadır. FINDRISK skorları ile yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, kronik hastalık varlığı, düzenli ilaç kullanım durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Katılımcıların TSOY-32 ortalama puanı 34,3±8,52 olarak belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlığı puanlarına göre katılımcıların %14'ü yetersiz, %32,5'i sorunlu, %33,75'i yeterli, %19,75'i mükemmel sağlık okuryazarlığına sahiptir. Sağlık okuryazarlığı puanları ile yaş, eğitim düzeyi, kronik hastalık varlığı, düzenli ilaç kullanım durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Sağlık okuryazarlığı toplam puanı ve ilgili tüm alt boyutlar ile FINDRISK skorları arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda, sağlık okuryazarlığı düzeyinin artmasının diyabet riskinde azalma ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. FINDRISK skorları, yaşla birlikte artmakta olup; evli, düşük eğitim düzeyine sahip, kronik hastalığı bulunan ve düzenli ilaç kullanan bireylerde daha yüksek düzeyde gözlenmiştir. Buna karşılık, sağlık okuryazarlığı düzeyi yaşla birlikte azalmakta; düşük eğitim düzeyine sahip, kronik hastalığı olan ve düzenli ilaç kullanan bireylerde daha düşük düzeyde görülmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aims to determine the diabetes risk and health literacy levels of individuals applying to a family health center and to assess the relationship between these variables. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between 01/10/2024 and 31/03/2025 with individuals aged 18 and over who applied to the Samsun İlkadım Fevzi Çakmak Family Health Center. Participants were administered a form containing socio demographic information, the Finnish Type 2 Diabetes Risk Score (FINDRISC), and the Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32). Data were analyzed using SPSS Statistics 27, with p<0.05 considered statistically significant. Results: The study was conducted with a total of 400 participants, with a mean age of 45.56 ± 16.92 years. Among the participants, 51.75% were female, 69.3% were married, and 35% held a university degree. Additionally, 31.5% of participants reported tobacco use, 41% had at least one chronic disease, and 37% reported regular use of medication. The mean FINDRISC score was determined to be 9.85±6.19. Based on diabetes risk levels, 36.0% of participants were classified as low risk, 28.0% as slightly elevated risk, 10.5% as moderate risk, 20.5% as high risk, and 5.0% as very high risk. FINDRISC scores were found to be significantly associated with age, marital status, educational level, presence of chronic disease, and regular medication use (p < 0.001). The mean TSOY-32 score was 34.3±8.52. According to health literacy levels, 14% of the participants demonstrated inadequate, 32.5% problematic, 33.75% sufficient, and 19.75% excellent health literacy. Significant associations were observed between health literacy scores and variables including age, educational level, presence of chronic disease, and regular medication use (p < 0.001). A statistically significant negative correlation was identified between total health literacy scores (including all subdimensions) and FINDRISC scores (p < 0.001). Conclusion: The findings of this study indicate that increased health literacy is significantly associated with a lower risk of diabetes. FINDRISC scores increased with age and were higher among married individuals, those with lower educational levels, those with chronic diseases, and those who regularly used medication. Additionally, health literacy levels declined with age and were lower among individuals with lower educational attainment, chronic illnesses, and regular medication use.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    795702

    Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 55-84 yaş arası bireylerde inme riskinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the risk of stroke in individuals between 55-84 years applied to the family HEALTH center

    ÖZGE DURAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇETİN

  2. Tez No

    763112

    Aile sağlığı merkezine kan tahlili yaptırmak isteğiyle başvuran hastalarda depresyon görülme sıklığı ve Beck depresyon ölçeği ile skorun ölçülmesi

    Depression prevalence among patients who apply to primary health care services with the request of blood sampling and measuring the score with Beck depression inventory

    GÜLVAN ÖZKAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ACLAN ÖZDER

  3. Tez No

    1017272

    Normoglisemik ve prediyabetik erişkinlerde yeme davranışı ile tip 2 diyabet risk düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between eating behavior and type 2 diabetes risk level in normoglycemic and prediabetic adults

    AYŞE BEYZA ARSLAN İNCESU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ

  4. Tez No

    963655

    Aile sağlığı merkezinde fırsatçı EKG taramasının geriatrik yaş grubunda atriyal fibrilasyonu yakalamadaki önemi

    The importance of opportunistic ECG screening in family health centers in detecting atrial fibrillation in the geriatric age group

    MUSTAFA YASİN ÜRÜNOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiHitit Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DERYA AKBIYIK

  5. Tez No

    1005223

    Tokat – Yeşilyurt 60.11.002 nolu Aile Hekimliği birimine başvuran orta yaş grubu hastalarda dislipidemi araştırması

    Tokat – investigation of dyslipidemia in middle-aged patients applying to Yeşilyurt Family medicine unit no. 60.11.002

    MAHMUT COŞKUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIZ ÇELTEK

Geri Dön