İşitme kaybı olan ve normal işiten yetişkinlerde gürültüde konuşma algısı ile bilişsel beceriler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between perception of speech in noise and cognitive skills in adults with hearing loss and normal hearing
- Tez No: 948458
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 86
Özet
Bu araştırmanın amacı, işitme cihazı kullanan yetişkinlerin bellek, yürütücü işlev ve dikkat becerilerinin değerlendirilmesi, bu bilişsel becerilerin gürültüde dinleme becerisi ile ilişkisini incelemektir. Aynı zamanda hedeflenen değerlendirmelerin normal işiten yetişkin bireylere de uygulanarak performanslarının karşılaştırması hedeflenmiştir. Araştırma örneklemi, 18-50 yaş aralığındaki, 25 işitme cihazı kullanan ve 25 normal işiten olmak üzere toplam 50 katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde gürültüde konuşmayı anlamayı değerlendirmek için Matrix Cümle Testi, dikkat performansı için MOXO Dikkat Testi, bellek becerileri için Harf-Sayı Dizisi Testi, Sayı Dizisi Öğrenme Testi (SDÖT) uygulanmıştır. Akıcı zekâ performansları Raven Standart Progresif Matrisler Testi, yürütücü işlev performansları İstanbul 5 Küp Planlama Testi ve Sözel Akıcılık (K, A, S) ile Semantik Akıcılık testleri ile değerlendirilmiştir. Veriler, gruplar arası karşılaştırmalar normallik sayıltısının karşılandığı durumlarda T-Test aracılığıyla, değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, normal işiten bireylerin fonemik ve semantik akıcılık performanslarının, bellek performanslarının, MOXO testi dikkat ve zaman puanlarının, gürültüde konuşmayı anlama skorlarının işitme kaybı olan katılımcılara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ortaya koymuştur. Bellek testlerinden SDÖT performanslarında ve MOXO dürtüsellik puanlarında iki grup arasında fark olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, dikkat, sözel akıcılık ve akıcı zekâ puanları ile gürültülü ortamlarda konuşma algısı performansları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek düzeyde korelasyonlar saptanmıştır. Bu bulgular, işitme kaybının yalnızca periferik işitsel süreçleri değil, aynı zamanda bilişsel işlevleri de önemli ölçüde etkileyebileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to evaluate memory, executive function, and attention skills in adults using hearing aids, and to examine the relationship between these cognitive abilities and speech perception in noise. Additionally, it aims to compare the performances of normally hearing adults through the same assessments. The study sample consists of 50 participants aged 18–50, including 25 hearing aid users and 25 with normal hearing. To assess speech perception in noise, the Matrix Sentence Test was used; for attention, the MOXO Attention Test; and for memory, the Letter-Number Sequencing and the Serial Digit Learning Test (SDLT). Fluid intelligence was measured using Raven's Standard Progressive Matrices Test; executive functions were evaluated via the Istanbul 5-Block Planning Test, Phonemic Fluency (K, A, S), and Semantic Fluency tasks. Data were analyzed using t-tests for group comparisons when normality assumptions were met, and Pearson correlation analyses were conducted for variable relationships. Findings revealed that normal-hearing individuals performed significantly better than hearing aid users in phonemic and semantic fluency, memory tasks, MOXO attention and timing scores, and speech-in-noise comprehension. No significant differences were observed in SDLT or MOXO impulsivity scores. In addition, statistically significant and high-level correlations were found between attention, verbal fluency and fluid intelligence scores and speech perception performance in noisy environments. These findings indicate that hearing loss can significantly affect not only peripheral auditory processes but also cognitive functions.
Benzer Tezler
- Güneş enerjisi ile ısıtma ve soğutma sistemleri (Antalya ilinde uygulama)
Başlık çevirisi yok
NURCAN ERGÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Makine MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ŞALVARLI
- Faaliyet tabanlı direkt maliyetleme ve bütçeleme sistemi - Jeotermal merkezi ısıtma sektörü uygulaması
Activity based direct costing and budgeting system - Geothermal central heating sector practice
NİSA KIYMET ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2015
İşletmeSakarya Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET VECDİ CAN
PROF. DR. SELİM YÜKSEL Y. PAZARÇEVİREN
- Sequential development of theory of mind and relations with receptive language, self - regulation, aggressive behavior and social competence in hearing impaired Turkish children
Türk işitme engelli çocuklarda zihin kuramı gelişimi ve alıcı dil, öz düzenleme, saldırganlık ve sosyal yetkinlik ile ilişkileri
AYÇA ALAYLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
PsikolojiKoç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE BİLGE YAĞMURLU
- 2-8 yaş grubu dil gelişimi normal olan çocuklarda Artikülasyon Tarama Ölçeği'nin normalizasyonu
Normalization articulation screening scale in 2-8 age group children with normal language development
MERYEM MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kulak Burun ve BoğazBaşkent ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL BELGİN
- Kulak arkası işitme cihazlarında kullanılan ince hortum ile standart #13 ses hortumlarında kalıp uygulamasına bağlı akustik değişimin odyolojik etkisi
Audiological effect of acoustic change due to the mold application of thin tube and standart #13 sound tube that are used in behind the ear heraing aids
MURAT ÇEBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kulak Burun ve BoğazBaşkent ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE SEYRA ERBEK