Yönetici hemşirelerin sinizm davranışı gösteren çalışanlara karşı tutumu ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the attitude scale of nurse managers towards employees showing cynicism
- Tez No: 955513
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşire, Yönetici Hemşire, Sinizm, Örgütsel Sinizm, Yönetici hemşireler, Nurse administrators, Organizational cynicism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma; yönetici hemşirelerin sinizm davranışı gösteren çalışanlara ilişkin görüşlerinin derinlemesine belirlenmesi ve sinizm davranışı gösteren çalışanlara karşı tutumlarını ölçmeye yönelik bir aracın geliştirilmesi amacıyla, nitel (bireysel derinlemesine görüşme yöntemi) ve nicel (metodolojik yöntem) tasarımda gerçekleştirilmiştir. İki aşamada gerçekleştirilen araştırmanın nitel aşamasına 25, metodolojik aşamasına 468 yönetici hemşire katılmıştır. Araştırmanın nitel aşamasının verileri bireysel derinlemesine görüşme yöntemiyle“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”kullanılarak 25 yöneticiden elde edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşaması olan metodolojik aşama için birinci aşamadan elde edilen verilerden yararlanılarak oluşturulan“Yönetici Hemşirelerin Sinizm Davranışı Gösteren Çalışanlara Karşı Tutumu Ölçeği”taslağı kullanılarak 468 yönetici hemşireden veri toplanmıştır. Nitel verilerin analizi içerik analizi yöntemi kullanılarak el ile yapılmış; nicel veriler ise SPSS 26.0 ve LISREL 8.7 programlarında analiz edilmiştir. Nitel aşamada yönetici hemşirelerin sinizm davranışı gösteren çalışanlara yönelik görüşlerine ilişkin bulgular; kuruma yönelik olumsuz tutum ve davranışlar ve kurum/yöneticinin yaklaşımı olarak iki ana temada incelenmiştir. Kuruma yönelik olumsuz tutum ve davranışlar; olumsuz tutum ve davranışların türleri, olumsuz tutum ve davranışların nedenleri ve olumsuz tutum ve davranışların yansıması olarak üç alt temada incelenirken; kurum/yöneticinin yaklaşımları; olumsuz tutum ve davranışları önlemeye yönelik yaklaşımlar ve olumsuz tutum ve davranışlara karşı yaptırım uygulama alt temalarıyla değerlendirilmiştir. Nitel verilerden yararlanılarak oluşturulan 54 maddelik taslak ölçek uzman görüşüne sunulmuştur. Uzman görüşü sonrasında 2 madde ölçekten çıkarılmış, oluşturulan 52 maddelik taslak ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0,90 olarak belirlenmiştir. Taslak ölçeğe açımlayıcı faktör analizi uygulanarak 15 maddelik dört faktörlü bir yapı elde edilmiş, sonrasında doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve sonucuna göre modelin uyum indeks değerleri; Chi-square/df(cmin/df)(2,14)), CFI(0,99), NNFI(0,98), NFI(0,98), IFI(0,99), GFI(0,98), SRMR(0.073), RMSEA(0.049) şeklinde saptanarak modelin kabul edilebilir ve iyi uyum sınırları içinde yer aldığı belirlenmiştir. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği 30 katılımcı ile test tekrar test yöntemiyle değerlendirilmiş, iki ölçüm arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. Ölçeğin toplam Cronbach's Alpha değeri 0,829 olarak elde edilmiş olup“çalışma koşulları”alt boyutu 0,646,“iletişim-ilişkiler”alt boyutu 0,861,“yönetici desteği”alt boyutu 0,757,“çalışan özellikleri”alt boyutu 0,849 olduğu saptanmıştır. Ayrıca ölçek toplamı ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Araştırma sonucunda yönetici hemşirelerin sinizm davranışı gösteren çalışanlara ilişkin; öncelikle olumsuz tutum ve davranışları önlemeye yönelik girişimlerde bulunmasının kişiye, ekibine, hizmet alanlara ve kuruma büyük katkılarının olacağı, olumsuz tutum ve davranışların devam etmesi halinde de gerekli yasal yolları izleyerek girişimde bulunulmasıyla oluşabilecek daha olumsuz durumların önüne geçmesi açısından büyük önem taşıdığı ve bu ölçeğin de yönetici hemşirelerin olumsuz tutum ve davranış (sinizm davranışı) gösteren çalışanlara yönelik yaklaşımlarını değerlendirmesi açısından yararlı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted using a qualitative (in-depth individual interview method) and quantitative (methodological method) design, with the aim of deeply exploring nurse managers' perceptions of employees exhibiting cynical behavior and developing a scale to measure their attitudes toward such employees. The study was conducted in two phases. In the qualitative phase, 25 nurse managers participated, while the methodological phase included 468 nurse managers. Data for the qualitative phase were collected from 25 nurse managers through individual in-depth interviews using a“Semi-Structured Interview Form.”In the second phase, the methodological stage, data were collected from 468 nurse managers using the draft version of the“Nurse Managers' Attitudes Toward Employees Exhibiting Cynical Behavior Scale,”which was developed based on the findings of the first phase. The qualitative data were manually analyzed using the content analysis method, whereas the quantitative data were analyzed using SPSS 26.0 and LISREL 8.7 software.Findings from the qualitative phase regarding nurse managers' perspectives on employees displaying cynical behavior were categorized under two main themes: negative attitudes and behaviors toward the institution, and the approach of the institution/manager. Negative attitudes and behaviors were examined under three sub-themes: types of negative attitudes and behaviors, causes of negative attitudes and behaviors, and reflections of these attitudes and behaviors. The institution/manager's approach was assessed under two sub-themes: approaches to preventing negative attitudes and behaviors, and imposing sanctions against them. A 54-item draft scale was created based on the qualitative data and then reviewed by experts. Following expert review, 2 items were removed, resulting in a 52-item draft scale with a content validity index of 0.90. Exploratory factor analysis was conducted, yielding a 15-item structure. Confirmatory factor analysis was subsequently performed, and the model fit indices were found to be within acceptable and good fit ranges: Chi-square/df (CMIN/df) = 2.14, CFI = 0.99, NNFI = 0.98, NFI = 0.98, IFI = 0.99, GFI = 0.98, SRMR = 0.073, RMSEA = 0.049. The reliability of the scale over time was tested using the test-retest method with 30 participants, and no significant difference was found between the two measurements (p > 0.05). The total Cronbach's Alpha value of the scale was found to be 0.829. The sub-dimensions had the following values:“working conditions”= 0.646,“communication and relationships”= 0.861,“managerial support”= 0.757, and“employee characteristics”= 0.849. In addition, statistically significant relationships were found between the total scale and its sub-dimensions (p < 0.01). As a result of the study, it is considered that nurse managers' initial attempts to prevent negative attitudes and behaviors in employees displaying cynicism would significantly benefit the individual, the team, service recipients, and the institution. Furthermore, in cases where such behaviors persist, taking necessary legal actions would be crucial in preventing more serious consequences. The developed scale is also expected to be useful in evaluating nurse managers' approaches toward employees exhibiting negative attitudes and behaviors (i.e., cynical behavior). Keywors: Nurse, Nurse Manager, Cynicism, Organizational Cynicism
Benzer Tezler
- Hemşirelerde duygusal emek ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki: Isparta il merkezindeki hastanelerde bir araştırma
The relation between emotional labor and organizational cynicism in nurses: A research in Isparta city centrum hospitals
DİLEK EV KOCABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖMER LÜTFİ ANTALYALI
- Okul hemşireliğinde mobbingin sessiz istifaya etkisinde sinizmin aracılık rolü
The mediating role of cynicism in the effect of mobbing on silent resignation in school nursing
KÜBRA BİLGİN EKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERDA ALPER AY
- Örgütsel sessizlik ve örgütsel sinizm boyutlarının işten ayrılma niyeti ile ilişkisi: Hekim ve hemşireler üzerine bir araştırma
The relationship between the intention to leave work and the dimensions of organizational silence and organizational cinism: A study with doctors and nurses
GÜL SERAP YARAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ULUSOY
- Hemşirelerin bireysel, mesleki ve çalişma ortami özellikleri ile örgütsel sinizm düzeylerinin iş motivasyonlarina etkisi
The effect of nurses' individual, occupational and work environment characteristics and organizational cynicism levels on work motivation
SEFA YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikKoç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN GÖKTEPE
- Hemşirelerde mantar yönetim algısının örgütsel sinizm, iş performansı ve işten ayrılma niyetine etkisi
The effect of nurses' perception of mushroom management on organizational cynicism, job performance, and intention to leave
GAMZE TÜREDİ
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP ALTUNTAŞ