Ortaokul öğrencilerinin su ayak izi farkındalığı ve bilgi düzeyleri gelişiminin incelenmesi
Examination of the development of water footprint awareness and knowledge levels of secondary school students
- Tez No: 961755
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMA ALTUN YALÇIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Su ayak izi, su okuryazarlığı, su tasarrufu, su tüketimi davranışları, sürdürülebilir kalkınma, Water footprint, water literacy, water saving, water consumption behaviors, sustainability development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ortaokul öğrencilerine verilen su tüketimine dayalı su ayak izi eğitiminin, öğrencilerin su ayak izi kavramına ilişkin farkındalık ve bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma model yöntemlerinden birleştirme (çeşitleme/yakınsayan paralel) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda nicel araştırma yöntemlerinden deneysel desen kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 273 ortaokul öğrencisi ile 12 hafta boyunca yürütülmüştür. Araştırmanın uygulanması sırasında ortaokul öğrencilerine yönelik, öğrenci merkezli etkinliklerin yer aldığı su tüketimine dayalı su ayak izi eğitimi düzenlenmiştir. Araştırmada nicel verileri elde etmek için“Su Tüketim Davranışları Ölçeği”,“Su Okuryazarlığı Ölçeği”ve nitel verileri elde etmek için ise“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde AMOS 26 ve SPSS yazılımı (versiyon 25.0) kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin değerlendirilmesinde istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler (frekans, aritmetik ortalama, standart sapma), bağımlı grup t testi, bağımsız gruplar t testi ve One Way ANOVA tercih edilmiştir. Ayrıca ölçme araçlarının geçerliği kapsamında doğrulayıcı faktör analizi, verilerin güvenirliği kapsamında ise Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmada nitel veriler, içerik analizine tabi tutulmuş, öğrencilerin su ayak izi kavramı ile ilgili görüşleri yazılı olarak toplanmış ve elde edilen veriler anlamlandırılmış kod ve kategorilerle tablolar haline getirilmiştir. Elde edilen bulgular, çalışmaya katılan ortaokul öğrencilerinin eğitim öncesinde su ayak izi ile ilgili farkındalıklarının düşük olduğunu ayrıca yeterli bilgiye sahip olmadıklarını göstermektedir. Elde edilen nicel bulgulara göre, su tüketimine dayalı su ayak izi eğitimi alan ortaokul öğrencilerinin su tüketim davranışları ve su okuryazarlık düzeyleri ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca nitel bulgular, eğitimlerin ortaokul öğrencilerinin su ayak izi kavramına ilişkin farkındalıklarını geliştirdiğini ve bilgi düzeylerini artırdığını göstermiştir. Suyun sürdürülebilir kullanımı açısından su tasarrufuna yönelik eğitim uygulamalarıyla su ayak izi kavramına ilişkin farkındalığın artırılması ve geliştirilmesi, ayrıca farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilerin su ayak izi konusundaki bilgi düzeyleri ve görüşlerinin incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of the study was to investigate the effects of water footprint education based on water consumption given to middle school students on the awareness and knowledge levels of the students regarding the concept of water footprint. The combining pattern (diversification/converging parallel pattern) design, which is one of the mixed model methods, was used in the research. In the quantitative dimension of the research, experimental design, one of the quantitative research methods, was used. In the qualitative dimension, interview method was used. The research was conducted with 273 middle school students studying in the 2023-2024 academic year for 12 weeks. During the implementation of the research, water footprint education based on water consumption including student-centered activities was organized for middle school students.“Water Consumption Behaviors Scale”,“Water Literacy Scale”were used to obtain quantitative data in the research, and“Semi-Structured Interview Form”was used to obtain qualitative data. AMOS 26 and SPSS software (version 25.0) were used in the analysis of quantitative data in the research. As the statistical methods in the evaluation of the obtained quantitative data; Descriptive statistics (frequency, arithmetic mean, standard deviation), dependent group t test, independent groups t test and One Way ANOVA were preferred. In addition, confirmatory factor analysis was calculated within the scope of validity of measurement tools, and Cronbach Alpha internal consistency coefficient was calculated within the scope of reliability. In the study, qualitative data were subjected to content analysis, students' opinions about water footprint were collected in written form and the data were tabulated with meaningful codes and categories. The findings obtained show that the awareness of the middle school students participating in the study about the concept of water footprint was low before the education and they did not have sufficient knowledge. According to the quantitative findings obtained, significant differences were found between the pre-test and post-test scores of water consumption behaviors and water literacy levels of middle school students who received water footprint education based on water consumption. In addition, qualitative findings showed that the educations developed the awareness of middle school students about the concept of water footprint and increased their knowledge levels. It is recommended to increase and develop awareness of the concept of water footprint through educational practices aimed at water saving in terms of sustainable use of water, and to examine the knowledge levels and opinions of students at different grade levels on the subject of water footprint.
Benzer Tezler
- Ekoloji temelli eğitimlerin ortaokul öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalığına etkisi
The effect of ecology based education on ecological footprint awareness of secondary school students
ALİ KURTULDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜL NASIRCILAR
- 5E Öğrenme Modeli uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına, ekolojik ayak izi farkındalıklarına ve sürdürülebilir çevreye yönelik tutumlarına etkisi
The effect of 5E Learning Model applications on secondary school students' academic achievement, ecological footprint awareness and attitudes towards sustainable environment
SEVDA GÜLEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TURAN ORHAN
- Sürdürülebilirliği temel alan çevre eğitiminin ortaokul öğrencilerinin çevresel davranışlarına ve sürdürülebilir çevre tutumlarına etkisi
The effect of environmental education grounding on sustainability on environmental behaviours and sustainable environmental attitudes of secondary school students
AYŞE ÇELİKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMersin Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SÜRMELİ
- Bilimsel senaryo temelli ekolojik ayak izi etkinliklerinin 8. sınıf öğrencilerinin çevresel vatandaşlık düzeylerine etkisi
The effect of scientific-scenario based ecological footprint activities on 8th grade students' environmental citizenship levels
TUĞBA DEMİRER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimManisa Celal Bayar ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ŞAŞMAZ ÖREN
- İçme-kullanma suyu farkındalık eğitiminin çeşitli değişkenler üzerine etkisi
The effect of potable water awareness education on various variables
MESUDE BOR
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YEL