Burdur merkez ve köyleri geleneksel düz dokumalarında bereket motiflerinin sembolik çözümlemeleri
Symbolic analysis of motifs of abundance in traditional flat weaves from Burdur centre and its villages
- Tez No: 968891
- Danışmanlar: PROF. NAİLE RENGİN OYMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Bezayağı dokuma, El dokumacılığı, El dokumaları, Kirkitli dokumalar, Zili dokuma, Plain weave, Hand weaving, Handwovens, Kirkitli weaving, Zili weaving
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Düz dokuma geleneği, kullanıldıkça biçimlenen ve toplumsal deneyimlerle zenginleşen bir kültür aktarımı biçimidir. Bu süreçte bireyler, gözlemlerini, yaşam deneyimlerini ve duygu dünyalarını motifler aracılığıyla yansıtarak, bu görsel ögeleri birer anlatım aracı haline getirmiştir. İnsan, bitki, hayvan, eşya ve yaşamla ilişkili pek çok unsur motiflerde sembolleştirilmiş; bu sayede dokumalar aynı zamanda birer kültürel metin işlevi görmüştür. Bereket temalı motifler, yalnızca dokuma yüzeyine uygulanış biçimiyle değil, aynı zamanda dokumanın kullanım alanlarına göre de değişkenlik göstermektedir. Örneğin, koçboynuzu motifi, zili veya kilim tekniğiyle evlilik dokumalarında yer alırken eril güç sembolü olarak kullanılır. Hayat ağacı motifi ise zili ya da sumak tekniğiyle dokunarak soyun devamlılığını, nesiller arası bağ ve bolluğu temsil eder. Motiflerin gelecekte yaşatılabilmesi için sadece biçimsel olarak değil, anlamsal bütünlük içinde korunması büyük önem taşır. Zira bir motifin yaşaması, yalnızca tekrar edilmesiyle değil; ne anlama geldiğinin bilinmesi, aktarılması ve çağdaş bağlamlarda yeniden yorumlanmasıyla mümkündür. Göstergebilim, özellikle kültürel nesnelerin ve görsel unsurların taşıdığı anlamları çözümlemeye yönelik yöntemsel bir bakış açısı sunar. Motiflerin yalnızca estetik figürler değil, aynı zamanda anlam üreten ve kültürel değerleri aktaran göstergeler olduğu kabul edilir. Tezin amacı, Burdur merkez ve köylerinde üretilmiş geleneksel düz dokuma örnekleri üzerinde yer alan bereket temalı motiflerin göstergebilimsel bir yaklaşımla çözümlemelerini yapmak ve bu dokumalar üzerinden bölgenin kültürel kimliğine dair veriler sunarak geleneksel sanatlar alanında akademik bir katkı sağlamaktır.
Özet (Çeviri)
The tradition of plain weaving is a form of cultural transmission that takes shape through use and is enriched by social experiences. In this process, individuals have reflected their observations, life experiences and emotional worlds through motifs, turning these visual elements into a means of expression. Many elements related to humans, plants, animals, objects and life have been symbolised in motifs; thus, weavings have also served as cultural texts. Motifs with themes of fertility vary not only in how they are applied to the woven surface, but also according to the areas of use of the weaving. For example, the ram's horn motif is used as a symbol of masculine power in wedding textiles, woven using the zili or kilim technique. The tree of life motif, woven using the zili or sumak technique, represents the continuity of the family line, intergenerational bonds, and abundance. For motifs to be preserved in the future, it is crucial that they are protected not only in their formal aspects but also in their semantic integrity. For a motif to survive, it is not enough for it to be repeated; its meaning must be understood, transmitted, and reinterpreted in contemporary contexts. Semiotics offers a methodological perspective for analysing the meanings conveyed by cultural objects and visual elements. Motifs are accepted as not only aesthetic figures but also as signs that produce meaning and convey cultural values. The aim of this thesis is to analyse the fertility-themed motifs found on traditional plain weaving examples produced in Burdur city centre and villages using a semiotic approach and to make an academic contribution to the field of traditional arts by presenting data on the cultural identity of the region through these weavings.
Benzer Tezler
- Burdur Yüreğil Köyü kültür varlıkları ve koruma sorunlarının irdelenmesi
Cultural heritage and conservation problems of Burdur Yüreğil village
SELİN AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ MAZLUM
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Toplumsal değişim sürecinde geleneksel ve dijital oyunlara yönelik çocuk ve ebeveyn görüşlerinin incelenmesi
Examining child and parent views on traditional and digital games in the process of social change
NURGÜL MIHLADIZ
Doktora
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Burdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR PEPE
- Burdur ili merkez ilçesi kırsalında işlenen asayiş suçları
Committed in rural public security crimes in the Burdur province central district
ÇAĞLAR ATİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
CoğrafyaSüleyman Demirel ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADİR TEMURÇİN
- Burdur'daki Cumhuriyet dönemi eğitim yapılarının mimari açıdan belgelenmesi, irdelenmesi ve korunmasına yönelik öneriler
Documentation, analysis, and preservation recommendations for educational buildings from the Republic period in Burdur from an architectural perspective
MELTEM YILMAZ ÖZEV
Doktora
Türkçe
2025
MimarlıkBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM ATEŞ CAN