Diyarbakır ili merkez ilçelerinin mahalle adları üzerine bir inceleme
A study on neighborhood names of central districts of Diyarbakır province
- Tez No: 969042
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET EMİN TUĞLUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil, insanın duygu ve düşüncelerini ifade edebilmesini sağlayan unsurlardan biridir. İnsan, duygu ve düşüncelerini dilin ögeleriyle aktarmaktadır. İnsanların nesneleri tanımlama yollarından biri olan adlar, insanın kendisini ve çevresini algılaması ve anlamlandırmasına yararlar. İnsan, çevresini algılamaya çalışmak için yaşadığı yeri adlandırmaya ihtiyaç hisseder. Bu çalışmada Diyarbakır ili merkez ilçelerinin mahalleleri urbonimi yani kentlik ad bilimi açısından ele alınmıştır. Kentlik ad bilimi, bulunduğu kentin coğrafyasından, tarihinden, kültüründen, sosyolojisinden ve etnolojisinden faydalanır. Bir kentin adının neden verildiğiyle ilgili birçok neden bulunmaktadır. Kentlik ad bilimi, bu nedenleri kentin tarihinden başlayarak analiz edip kentin adının veriliş sebeplerini tespit eder. İlçe, semt ve mahallelere; bulvar, cadde ve sokaklara verilen adların veriliş sebebini de kentlik ad bilimi inceler. Çalışma; 1. Giriş ve 2. Diyarbakır İli Merkez İlçelerinin Mahalle Adları olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın“Giriş”bölümünde Diyarbakır ili adının kökeni, yapısı, anlamı ile tarihi, coğrafi konumu, Diyarbakır'ın merkez ilçelerinin adı, tarihi ve coğrafi konumu, kentlik ad bilimi ve kentlik ad biliminin tarihçesinden bahsedilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Diyarbakır ili merkez ilçeleri mahalle adlarının verilme nedenleri hakkında bilgi verilmiştir. Merkez ilçelerin mahallelerine verilen adların eski adları, bu adların hangi sebeple verildiği çalışmanın bu bölümünde anlatılmıştır. Diyarbakır, tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Diyarbakır'a sahip olan bu uygarlıklar, Diyarbakır kent kültürünün oluşmasına katkıda bulunmuşlardır. Diyarbakır ilinin tarihi, dili, kültürü ve gelenekleri günümüze canlı bir şekilde ulaşmıştır. Bu çalışmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Diyarbakır ilinin merkez ilçelerinin mahalle adları kentlik ad bilimi açısından incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Language is one of the elements that enable people to express their feelings and thoughts. People convey their feelings and thoughts with the elements of language. Names, which are one of the ways people define objects, help people perceive and make sense of themselves and their surroundings. People feel the need to name the place they live in to try to perceive their surroundings. In this study, the neighborhoods of the central districts of Diyarbakır province are examined in terms of urbonimy, or urban onomastics. Urban onomastics benefits from the geography, history, culture, sociology and ethnology of the city in which it is located. There are many reasons why a city is given its name. Urban onomastics analyzes these reasons starting from the history of the city and determines the reasons for the name of the city. Urban onomastics also examines the reasons for the names given to districts, districts and neighborhoods; boulevards, avenues and streets. The study consists of two parts: 1. Introduction and 2. Neighborhood Names of the Central Districts of Diyarbakır Province. In the“Introduction”section of the study, the origin of the name of Diyarbakır province, its structure, meaning, history, geographical location, the name of the central districts of Diyarbakır, its history and geographical location, urban onomastics and the history of urban onomastics are mentioned. In the second part of the study, information is given about the reasons for giving the names of the neighborhoods of the central districts of Diyarbakır province. The old names of the neighborhoods of the central districts and the reason for giving these names are explained in this part of the study. Diyarbakır has hosted many civilizations throughout history. These civilizations that have owned Diyarbakır have contributed to the formation of Diyarbakır's urban culture. The history, language, culture and traditions of Diyarbakır have survived to the present day. In this study, the neighborhood names of the central districts of Diyarbakır, located in the Southeastern Anatolia Region, were examined in terms of urban onomastics.
Benzer Tezler
- Elazığ İli'nin kültürel coğrafyası (Maddi kültür öğelerine göre)
Culture geography of Elaziğ Province (According to the elements of material culture)
ŞEYDA DİKME
- Fen bilgisi öğretmenlerinin öğretmenlik mesleği genel yeterliklerine sahip olma düzeylerinin değerlendirilmesi (Kişisel ve mesleki değerler-mesleki gelişim yeterlikleri) (Diyarbakır İl örneği)
Science teachers' the teaching profession general assessment of proficiency level have to (Personal and professional values of the professional development competency) (Diyarbakır Province sample)
HÜSEYİN ÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimZirve ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CEMAL AKÜZÜM
- Diyarbakır ili merkez, Ergani, Eğil ilçeleri adak ve ziyaret yerleri
Vows and holy visits of Diyarbakir, Ergani, Eğil
MEHMET ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Halk Bilimi (Folklor)Gaziantep ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BEHİYE KÖKSEL
- Diyarbakır merkez ve çevresi (ilçeleri) halk hekimliği
Diyarbakır center and its surroundings (ditricts) public medicine
TUBA UMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Batman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REZAN KARAKAŞ
- Diyarbakır ili sebze ekim alanlarında bulunan Trips (Thysanoptera)türleri ve popülasyon gelişimleri
Thrips (Thysanoptera) species and population developments in vegetable planting areas in Diyarbakır
AHMET HAKAN BÜYÜK