ENBORTH-TR müdahalesinin bel ve/veya boyun ağrısı yaşayan bireylerde ağrı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, kinezyofobi, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyet üzerine etkisinin incelenmesi: randomize kontrollü çalışma
Effectiveness of the ENBORTH-TR intervention on pain, sleep quality, quality of life, kinesiophobia, perceived occupational performance and satisfaction in people with low back and/or neck pain: A randomized controlled trial
- Tez No: 969254
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERKAN TORPİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, Boyun ağrısı, Kronik ağrı, Back pain, Neck pain, Chronic pain
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, bel ve/veya boyun ağrısı olan bireylerde ENBORTH-TR müdahalesinin ağrı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, kinezyofobi, okupasyonel performans ve memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş arası 136 birey katıldı. Müdahale öncesi randomizasyon yapılarak kontrol (n=69) ve çalışma (n=67) grupları oluşturuldu. Yaş ortalamaları kontrol grubunda 41,6±10,4, çalışma grubunda 40,7±10,0 olarak bulundu. Katılımcıların ağrı düzeyleri Görsel Analog Skala (GAS), uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili (NSP), kinezyofobi düzeyleri Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ile değerlendirildi. Okupasyonel performans ve memnuniyet için Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) kullanıldı. Her iki gruba da kişi merkezli müdahale uygulanırken çalışma grubuna kişi merkezli müdahaleye ek olarak ENBORTH-TR müdahalesi uygulandı. Bulgular: Sonuçlar incelendiğinde GAS'ın tüm parametrelerinde çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı fark gözlemlendi (p<0,05). PUKİ sonuçları incelendiğinde gruplar arası Subjektif Uyku Kalitesi, Uyku Latansı, Uyku İlacı Kullanımı ve Gündüz İşlev Bozukluğu alt boyutlarında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), Uyku Süresi, Alışılmış Uyku Etkinliği, Uyku Bozuklukları ve toplam puanda, çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı fark olduğu görüldü (p<0,05). NSP'de tüm alt boyutlar ve toplam puan, çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). TKÖ, KAPÖ-Performans ve Memnuniyet sonuçları incelendiğinde ENBORTH-TR müdahalesinin kişi merkezli müdahaleye göre daha etkili olduğu tespit edildi (p<0,001). Sonuç: ENBORTH-TR müdahalesinin ağrı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, kinezyofobi, okupasyonel performans ve memnuniyet düzeyleri üzerine olumlu etkilerinin olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda bel ve/veya boyun ağrısı yaşayan bireylerde telerehabilitasyon yöntemiyle uygulanabilecek etkili bir müdahale olduğunu düşünmekteyiz.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was aimed to examine the effects of ENBORTH-TR intervention on pain, sleep quality, quality of life, kinesiophobia, occupational performance and satisfaction (OPaS) levels in individuals with low back and/or neck pain. Materials and Methods: A total of 136 participants aged 18-65 years participated in the study. Participants were randomized into control (n=69) and study (n=67) groups before the intervention. The mean age of the participants was 41.6±10.4 years in the control group and 40.7±10.0 years in the study group. Pain levels were assessed using the Visual Analog Scale (VAS), sleep quality with Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), quality of life with the Nottingham Health Profile (NHP) and kinesiophobia levels with the Tampa Kinesiophobia Scale (TSK). OPaS were assessed using the Canadian Occupational Performance Measure (COPM). Both groups received a client-centered intervention, with the study group additionally receiving the ENBORTH-TR program. Results: A statistically significant difference was observed in all sub-parameters of VAS in the study group compared to the control group (p<0.05). When the PSQI results were analyzed, no significant difference was found between the groups in the sub-dimensions of Subjective Sleep Quality, Sleep Latency, Sleep Medication Use and Daytime Dysfunction (p>0.05), significant difference was found in Sleep Duration, Habitual Sleep Efficacy, Sleep Disorders and total score in the study group compared to the control group (p<0.05). In the NHP, all sub-dimensions and total score were statistically significantly higher in the study group compared to the control group (p<0.05). TSK, COPM-Performance and COPM Satisfaction were examined, ENBORTH-TR intervention was found to be more effective than client-centered intervention (p<0.001). Conclusion: ENBORTH-TR intervention has positive effects on pain, sleep quality, quality of life, kinesiophobia, OPaS levels. We think that it is an effective intervention that can be applied with telerehabilitation method in individuals with low back and/or neck pain.