Kemoterapi uygulanan yaşlı bireylerde kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between frailty, fatigue and fonctional status in elderly individuals undergoing chemotherapy
- Tez No: 969385
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMİHA AKIN EROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kanser, Kemoterapi, Kırılganlık, Yaşlı Bireyler, Yorgunluk, Cancer, Chemotherapy, Elderly Individuals, Fatigue, Fraility
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu araştırma kanser hastalığı olan yaşlı bireylerin kırılganlık durumu, yorgunluk ve fonksiyonel durumlarının tanımlanması, kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı-ilişki arayıcı araştırmadır. Çalışma örneklemini akciğer, kolon ve meme kanseri tanısıyla kemoterapi uygulanan 246 yaşlı birey oluşturdu. Veriler Hasta Bilgi Formu, Kronik Hastalık Tedavisinde Fonksiyonel Değerlendirme-Yorgunluk Ölçeği [FACIT-F], Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS) ve Lawton ve Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (IADL) kullanılarak toplandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 70,39 ± 4,52 yıldır. Örneklemin %33,7'si akciğer kanseri, %33,3'ü meme kanseri tanısıyla tedavi görmektedir. Edmonton Kırılganlık Ölçeği puan ortalaması (11,48 ± 2,28) grubun şiddetli kırılgan ve orta düzeyde yorgun olduğunu göstermektedir (FACIT-F Ölçeği: 93,43 ± 8,29). Yaşlı bireyler günlük işlevsel yeterlilik düzeyleri açısından orta düzeyde bağımlı bulundu (Lawton ve Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği: 3,57 ± 1,71). Edmonton Kırılganlık Ölçeği ile Lawton ve Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki (r= -0,445; p < 0,05), Edmonton Kırılganlık Ölçeği ile FACIT-F toplam ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve iyi düzeyde ilişki belirlendi (r=0,665; p < 0,05). Sonuç: Bu araştırmada grubun üçte ikisinin şiddetli kırılgan grupta yer aldığı, kolorektal kanserli yaşlı hastaların daha kırılgan olduğu ve günlük işlevsel yeterlilik düzeylerinin daha olumsuz etkilendiği, meme ve akciğer kanseri tanısıyla kemoterapi alan yaşlı hastaların daha yorgun olduğu bulundu. Kırılganlık oranı ve yorgunluk düzeyine ilişkin bulgular yaşlı kanser hastalarının kemoterapi süresince geriatri konusunda uzmanlaşmış bir ekip tarafından bütüncül yaklaşımla değerlendirilmesi ve desteklenmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Aim: This study aimed to define frailty, the fatigue and functional status of elderly individuals with cancer, as well as to examine the relationship between frailty, fatigue and functional capacity. Materials and Methods: This research was designed as a descriptive correlational study. The study sample comprised 246 elderly individuals undergoing chemotherapy for lung, colorectal, or breast cancers. Data were collected using the Patient Information Form, the Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Fatigue (FACIT-F) Scale, the Edmonton Frailty Scale (EFS), and the Lawton and Brody Instrumental Activities of Daily Living (IADL) Scale. Results: The mean age of the participants was 70.39 ± 4.52 years. Of the sample, 33.7% were receiving treatment for lung cancer and 33.3% for breast cancer. The mean score on the Edmonton Frailty Scale (11.48 ± 2.28) indicated severe frailty, while the mean FACIT-F score (93.43±8.29) reflected moderate fatigue. Participants were moderately dependent in terms of daily functional competence, as measured by the IADL Scale (3.57 ± 1.71). A statistically significant negative correlation of moderate strength was identified between the Edmonton Frailty Scale and the IADL Scale (r = -0.445; p < 0.05), whereas a statistically significant strong positive correlation was observed between the Edmonton Frailty Scale and the FACIT-F total scores (r = 0.665; p < 0.05). Conclusion: The findings indicate that two-thirds of the participants were classified as severely frail. Elderly patients with colorectal cancer exhibited higher levels of frailty and greater impairment in daily functional competence compared to those with other cancer types. Individuals receiving chemotherapy for breast and lung cancer reported higher levels of fatigue. Results underline the necessity of a comprehensive, multidisciplinary approach in the management of elderly cancer patients, emphasizing the importance of geriatric-specialized teams to provide holistic support during chemotherapy.
Benzer Tezler
- Yaşlı ve/veya unfit AML hastalarında hipometile edici ajan ve anti BCL 2 kullanımı tek merkez deneyimi
Use of hypomethylating agents and anti-BCL-2 in elderly and/or unfit AML patients: A single-center experience
VEYSEL YİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ORHAN AYYILDIZ
- Malignite ilişkili ağrılarda demografik ve klinik özelliklerin retrospektif incelenmesi
Retrospective evaluation of demographic and clinical features in malignancy-related pain
MERVE NAZ YILDIZ ÇANAKÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Anestezi ve ReanimasyonHacettepe ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN ÇELEBİ
- Ayaktan kemoterapi alan geriatrik hastalarda sosyal destek ile yorgunluk arasındaki ilişki
The relationship between fatigue and social support in the elderly patients who received chemotherapy at outpatient clinic
TUĞBA KARAKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
HemşirelikMersin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SABİRE YURTSEVER
- Meme kanserinde karaciğer yağlanması kontrollü prospektif çalışma
Hepatitic steatosis assoiated with breast cancer:prospective-controled study
AHMET BİLİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Gastroenterolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA ÖZGÜROĞLU
- Remisyondaki hodgkin lenfomalı hastalarda solunum fonksiyon testlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of respiratory function tests in patients with hodgkin lymphoma in remission period
AYDAN SEZGİN ERSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA ÖZYÖRÜK