Uyku hastalıklarının hücresel yaşlanma üzerine etkisi
Effects of sleep disorders on cellular aging
- Tez No: 970290
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVDA İSMAİLOĞULLARI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Hücresel yaşlanma, telomer uzunluğu, uyku bozuklukları, Cellular senescense, sleep disorders, telomere length
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
UYKU HASTALIKLARININ HÜCRESEL YAŞLANMA ÜZERİNE ETKİSİ Gülüstan EŞEL Erciyes Üniversitesi, Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü Nörobilim Anabilim Dalı Doktora Tezi, Eylül 2025 Danışman: Prof. Dr. Sevda İSMAİLOĞULLARI ÖZET Uyku ve sirkadiyen ritimler yaşlanmadan etkilenmektedir. Uykudaki bozukluklar ile hücresel yaşlanma arasındaki ilişki bazı çalışmalarda gösterilmiş olsa da hala netlik kazanmamıştır. Yaşlanma için duyarlı biyobelirteçlerden biri olarak telomer uzunluğu son yıllarda çalışmalarda ele alınmaktadır. Uyku bozukluğu ve telomer uzunluğu arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalar çok az sayıdadır ve sonuçları tutarsızdır. Bu çalışmada uyku hastalıklarının hücresel yaşlanma üzerine etkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Polikliniğine Ocak 2023-Mayıs 2024 arasında başvuran ve ICSD-3 tanı kriterlerine göre narkolepsi tip 1 ( N = 31), insomni (N = 20), huzursuz bacaklar sendromu (HBS) (N = 21) ve obstruktif uyku apnesi sendromu (OUAS) (N = 22) tanılarından birini almış toplam 94 hasta ve herhangi bir uyku hastalığı olmayan, hasta gruplarıyla benzer yaşlarda 22 sağlıklı katılımcı oluşturmuştur. Katılımcıların telomer uzunlukları rtPCR yöntemiyle ölçülmüştür. Telomer uzunlukları gruplar arasında karşılaştırıldığında sağlıklı kontrollerle hastalık gruplarının arasında farklılık bulunmamıştır. Hastalık gruplarından insomni hastalarının telomer uzunlukları HBS (p = 0.013) ve OUAS (p = 0.039) hastalarının telomer uzunluklarından kısa bulunmuştur (F = 3.842; p = 0.006). İnsomniya hastalarının HBS ve OUAS grubu hastalardan daha kısa telomerlere sahip olması bulgusu, insomni hastalığının yaşa bağlı hastalıklar ve hızlı yaşlanma süreci bakımından daha riskli olabileceği şeklinde yorumlanabilir. Bu alanda daha geniş örneklemle uzunlamasına yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
EFFECTS OF SLEEP DISORDERS ON CELLULAR AGING Gülüstan EŞEL Erciyes University, Gevher Nesibe Genome and Stem Cell Institute Neuroscience Department Doctoral Thesis, September 2025 Supervisor: Prof. Dr. Sevda İSMAİLOĞULLARI ABSTRACT Sleep and circadian rhythms are affected by aging. Although the relationship between sleep disorders and cellular aging has been demonstrated in some studies, it still remains unclear. Telomere length has been considered one of the sensitive biomarkers for aging in recent years. Studies investigating the relationship between sleep disorders and telomere length are limited and their results are inconsistent. This study aims to demonstrate the effect of sleep disorders on cellular aging. The study sample comprised 94 patients who presented to the Sleep Disorders Clinic of the Department of Neurology, Faculty of Medicine, Erciyes University, between January 2023 and May 2024, and who were diagnosed according to the ICSD-3 diagnostic criteria with narcolepsy type 1 (N = 31), insomnia (N = 20), restless legs syndrome (RLS) (N = 21), or obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) (N = 22). In addition, 22 age-matched healthy individuals without any sleep disorders were included as the control group. Telomere lengths of the participants were measured using the rtPCR method. When telomere lengths were compared across groups, no significant differences were observed between the healthy controls and any of the patient groups. However, among the patient groups, individuals with insomnia had significantly shorter telomere lengths compared to those with RLS (p = 0.013) and OSAS (p = 0.039) (F = 3.842, p = 0.006). The finding that patients with insomnia exhibited shorter telomeres than those with RLS and OSAS suggests that insomnia may present a higher risk for age-related diseases and accelerated aging processes. Further longitudinal studies with larger sample sizes are needed to enhance the understanding of this association.
Benzer Tezler
- Prenatal fonksiyonel pinealektomi ve eksojen melatonin uygulanan gebe ratların yavrularında karbon tetraklorür (CCL₄) ile oluşturulmuş karaciğer fibrozisi üzerine cynara scolymus L.(enginar)'un etkisinin radyolojik, biyokimyasal ve histolojik olarak değerlendirilmesi
Prenatal functional pinealectomy and exogenous melatonin in the offspri̇ng of pregnant rats administered the effect of cynara scolymus L.(artichoke) on carbon tetrachloride (CCL₄)-induced liver fibrosis radiologic, biochemical and histologic evaluation
CANSU ÇADİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Histoloji ve EmbriyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TURGUT
- Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage
BEŞİR ANDAÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN
- Silver nanoparticles doped antimicrobial biocomposite for hydrogen peroxide biosensor
Gümüş nanopartikül katkılı antimikrobiyal biyokompozit ile hidrojen peroksit biyosensörü
EYLEM ÇAĞRICAN GÖK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜL KELEŞ
- Remisyon dönemindeki 8-16 yaş grubu astımlı çocuklarda genel ve hastalığa özgü yaşam kalitesi ölçeklerinin karşılaştırılması ve yaşam kalitesini etkileyen değişkenlerin incelenmesi
Comparison of general and disease-specific quality of life scales and analysis of variables affecting the quality of life in 8-16 age group of asthmatic childrens in remission
YELİZ ÖZANANAR SEVİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİGEN GÜLEN
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ