Tavşancıl kentsel sit alanının analizi ve korunmasına yönelik bir değerlendirme
An evaluation for the analysis and conservation of the Tavşancıl urban site
- Tez No: 970903
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEYLAN İREM GENÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel mimari; toplumların temel insan ihtiyacı olan barınmayı karşılamak amacıyla iklime, coğrafi koşullara, çevresel şartlara, yapım malzemesine göre şekillenen ve kümülatif deneyimlerle inşa edilmiş yapıların bütünüdür. Kırsal mimarinin ise, geleneksel mimarinin kırsal bölgelerdeki izdüşümü olarak, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan toplulukların yaşadığı bölgelerde ortaya çıkan; yöresel ihtiyaçlara cevap veren kırsal yapı stokunu ve yerleşim dokusunu ifade ettiği söylenebilir. Bu bağlamda geleneksel yerleşimlerin korunma sorunlarına yönelik olarak Tavşancıl, kırsal ve geleneksel dokunun getirdiği özelliklere sahip olması, Osmanlı İmparatorluğu dönemi yerleşim dokusunu günümüze taşıyabilmesi ve 03.05.1994 tarihli 3454 sayılı karar ile kentsel sit alanı ilan edilmesi nedeniyle çalışma alanı olarak seçilmiştir. Tavşancıl, Marmara Bölgesi'nde Kocaeli iline bağlı Dilovası ilçesi sınırları içerisinde bulunan bir mahalledir. Antik çağlardan beri ulaşım ve ticaret aksları üzerinde bir geçiş ve durak noktası olan Kocaeli içinde Tavşancıl; hem Kocaeli Körfezi'nde bulunduğu konum ile, hem de kentsel ve arkeolojik sit alanlarına sahip olması nedeniyle öne çıkmaktadır. Tarihi doku özelliklerini önemli ölçüde korumayı başaran yerleşim, 1950'lerde başlayan sanayileşme hareketleriyle birlikte artan kırsaldan kente göçler nedeniyle özgün dokusunu yitirmeye başlamıştır. Bu sürece kadar geçimini tarım ve bağcılık ile sürdüren kentte yapı özelliklerinin bu faaliyetler çerçevesinde geliştiği görülmektedir. 1970'lere kadar devam eden üzüm festivalleri ve bayramları ile kırsal faaliyetlerin devamlılığı ve köy hayatının korunması desteklenmeye çalışılmış, köy kente göçe olabildiğince direnmiştir. Ancak hızlı kentleşmenin getirdiği değişimler geleneksel dokuda değişimlere yol açmıştır. Günümüzde devlet destekli projelerle yürütülen restorasyon ve sokak sağlıklaştırma çalışmaları gibi koruma politikalarıyla yerleşimin özgün dokusu canlandırılmaya çalışılmaktadır. Ancak yerleşimin çeperini kuşatan sanayi bölgeleri ve kentin kuzeyinde yapımı devam eden toplu konut projesi yerleşimin tarihi dokusunu ve demografik yapısını tehdit etmektedir. Bu çalışmada Tavşancıl kentsel sit alanının özgün özellikleri ve gelişimi analiz edilmiş, alan çalışması yürütülerek güncel durum tespiti ve kentsel doku analizleri yapılmıştır. Bu analizler ışığında tarihi dokunun karşı karşıya olduğu koruma sorunları tespit edilerek çözüm önerileri sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Traditional architecture refers to the entirety of structures shaped by climate, geography, environmental conditions, and construction materials, built through cumulative experiences to meet the fundamental human need for shelter. Rural architecture can be considered the projection of traditional architecture in rural areas, emerging in regions inhabited by communities engaged in agriculture and animal husbandry, and reflecting local needs through its building stock and settlement patterns. In this context, Tavşancıl was selected as the case study due to its rural and traditional characteristics, its ability to preserve the settlement fabric of the Ottoman period, and its designation as an urban conservation site with the decision dated 03.05.1994 and numbered 3454. Located in the Marmara Region within the boundaries of Dilovası district of Kocaeli, Tavşancıl has been an important stopover point along trade and transportation routes since antiquity. With its location on the Gulf of İzmit and the presence of both urban and archaeological conservation areas, it stands out within Kocaeli. Although the settlement has largely preserved its historical fabric, it began to lose its authenticity with the migration from rural to urban areas driven by industrialization starting in the 1950s. Until this period, viticulture and agriculture played a defining role in the spatial characteristics of the settlement, and traditional festivals and rural practices helped sustain village life until the 1970s. However, rapid urbanization brought significant changes to its traditional fabric. Today, restoration projects and street rehabilitation works supported by state policies attempt to revitalize the settlement's original texture. Nevertheless, surrounding industrial zones and ongoing mass housing projects in the north pose serious threats to its historical fabric and demographic structure. This study analyzes the original features and historical development of Tavşancıl urban conservation site through field surveys and urban fabric analyses. Based on these findings, current conservation problems have been identified and solution proposals have been developed.
Benzer Tezler
- Tarihi çevrede yapılaşma biçimlerini belirleyen uygulanabilir bir yöntem önerisi: Kütahya, Tavşanlı ilçesi kent merkezi sit alanındaki yapılaşma biçimleri üzerine bir deneme
Başlık çevirisi yok
YAŞAR BAHRİ ERGEN
Doktora
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. REŞAT ÖNGEN
- Kütahya Tavşanlı yerleşiminde geleneksel konut mimarisi ve koruma sorunları
Conservation problems of traditional housing architecture in Kütahya Tavşanlı settlement
ELİF YILMAZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTEN ERDEM
- Kentsel tarım ve şehir planlamaya entegrasyonu
Urban agriculture and integration of urban agriculture into the city planning
MERCAN EFE
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehircilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENEL ERGİN
- Kentsel yeşil alanların arsa rayiç bedellerine etkisi: Erzurum örneği
Research the effects of urban green spaces on land market values: Erzurum case
FERAY SAYGILIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaErciyes ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BARIŞ ERGEN
- Belediyelerde mali özerklik ve Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi gelir yapısının mali özerklik açısından değerlendirilmesi
Fiscal autonomy in municipalities and evaluation of Tekirdağ Metropolitan Municipality revenue structure in terms of fiscal autonomy
ÖZALP KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiTrakya ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYKUT TAVŞANCI