Talamokortikal projeksiyonların mikroşirurjikal incelenmesi: Kadavra tabanlı ak madde diseksiyon çalışması
Microsurgical investigation of thalamocortical projections: A cadaver-based white matter dissection study
- Tez No: 971308
- Danışmanlar: PROF. DR. OKAN TÜRK, DOÇ. DR. OĞUZ BARAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroşirürji, Neurosurgery
- Anahtar Kelimeler: Talamus, Thalamus
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Talamus, diensefalonun bir parçası olan ve insan fizyolojisinde duyusal iletim (olfaktör sistem hariç), motor koordinasyon, bilinç ve uyanıklığın düzenlenmesi gibi birçok işlevi olan ve çok sayıda çekirdekten oluşan bir nükleer komplekstir. Motor, limbik, bilişsel ve otonom ağlarla kurduğu yoğun bağlantılar nedeniyle, talamokortikal projeksiyonların üç boyutlu anatomisinin aydınlatılması hem nöroşirürjikal planlama hem de ileri nörogörüntüleme yorumları için kritik önemdedir. Bu çalışmanın amacı, talamokortikal projeksiyonların üç boyutlu anatomisini insan kadavrasında fiber diseksiyon yöntemiyle ortaya koymak, bu projeksiyonların komşu anatomik yapılarla ilişkisini ve topografisini tanımlamak, talamokortikal projeksiyonların sınıflamasını literatür çerçevesinde tartışmak ve diseksiyon bulgularıyla uyumlu, cerrahi ve görüntüleme odaklı yeni bir sınıflama çerçevesi önermektir. Böylece hem nöroşirurjik planlama hem nörogörüntüleme yorumlamalarında anatomik bir rehberlik sağlamayı amaçlıyoruz. Gereç ve Yöntem: Bu gözlemsel anatomik çalışma, Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroanatomi Laboratuvarı'nda (KUNA) formalinle fikse edilmiş, iki hafta süreyle dondurulmuş bir adet sefal kadavrada her iki hemisfer üzerinde gerçekleştirildi. Diseksiyonlar mikroskop eşliğinde cerrahi aletler ile Klingler tekniğine uygun şekilde yürütüldü ve spesmen diseksiyonlar arasında %70'lik etil alkol içerisinde muhafaza edildi. Çalışmanın diseksiyon aşaması, önce lateralden mediale, ardından medialden laterale doğru planlandı. Diseksiyon boyunca, talamik projeksiyon yolları detaylı olarak izlendi ve tanımlandı. Anatomik yapıların üç boyutlu fotografik dökümantasyonu yapıldı, diğer majör ak madde lifleri ile topografik ilişkisi karşılaştırıldı. Anatomik diseksiyonlar, majör beyaz madde demetlerinin üç boyutlu seyirlerini tanımlamak amacıyla difüzyon MRG traktografisiyle desteklenmiştir. Analizler, Human Connectome Project verileri kullanılarak q-space difeomorfik rekonstrüksiyon (QSDR) yöntemiyle yapılmış ve DSI Studio yazılımında uzman tanımlı ROI'lerle doğrulanmıştır. Buna paralel olarak sınıflama terminolojisi literatür eşliğinde derlenerek diseksiyon bulgularıyla eşleştirildi ve multiaksiyel bir sınıflama matrisi geliştirildi. Bulgular: Talamusun kortekse uzanan projeksiyonları önce lateralden medyale, daha sonra medyalden laterale yapılan diseksiyonlarla katmanlı bir biçimde ortaya konuldu. Diseksiyonla talamik projeksiyonların kortikal hedeflere uzanımı ve internal kapsül segmentleriyle ilişkisi ve diğer ak madde lifleri ile olan ilişkileri gösterildi. Talamokortikal radyasyonlar, internal kapsül ve çevresindeki derin yapıların komşuluğunda izlendi. Koridor-temelli haritalamada; anterior ve genual koridorlar düzeyinde talamik liflerin internal kapsül segmentleriyle ilişkileri cerrahi açıdan izlenebilir biçimde ortaya kondu; posterior–retrolentiküler koridorda optik radyasyonların seyri ve komşulukları sistematikleştirildi; sublentiküler koridorda işitsel ve limbik talamik projeksiyonların temporal derin ak madde demetleriyle topografik ilişkileri tanımlandı. DTI ve diseksiyon bulguları göz önünde bulundurularak talamokortikal radyasyonları beşe ayıran multiaksiyel koridor temelli yeni bir taksonomi önerildi. Sonuç: Bu çalışma, talamokortikal projeksiyonların üç boyutlu topografik anatomisini fiber diseksiyon yöntemiyle doğrudan göstermiş, literatürdeki sınıflamalardaki belirsizlikleri tartışarak diseksiyon ve traktografi bulgularıyla uyumlu kapsül temelli multiaksiyel bir çerçeveyle sadeleştirmiştir. Önerdiğimiz“koridor–hedef”temelli yeni şema, terminolojik standartlaşmayı destekleyerek eğitim, raporlama ve nöroşirürjikal planlama süreçlerinde uygulanabilir bir referans sunabilir. Diseksiyon bulguları talamusa yönelik cerrahi yaklaşımların planlanmasında ve DTI gibi ileri nörogörüntüleme tekniklerinin yorumlanmasında katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Introductıon and Aim: The thalamus is a diencephalic nuclear complex subserving sensory relay (excluding olfaction), motor coordination, and the regulation of arousal and consciousness. Owing to its dense integration with motor, limbic, cognitive, and autonomic networks, clarifying the three-dimensional (3D) anatomy of thalamocortical projections is critical for neurosurgical planning and advanced neuroimaging interpretation. This study aims to demonstrate the 3D anatomical course and topographic relationships of thalamocortical projections in the human brain using the white-matter fiber–dissection technique based on Klingler's method, and to review and critique existing classification schemes in the literature and, informed by our dissection findings, to propose a dissection and imaging oriented multi-axial classification framework. Thus, we seek to provide anatomical guidance for both neurosurgical planning and neuroimaging interpretation. Materials and Methods: This observational anatomical study was conducted in the Neuroanatomy Laboratory of Koç University School of Medicine (KUNA) on a single formalin-fixed human cadaveric brain (both hemispheres) that was frozen for two weeks. Dissections were performed under an operating microscope using microsurgical instruments in accordance with Klingler's technique, with the specimen stored in 70% ethanol between sessions. The dissection protocol proceeded lateral-to-medial followed by medial-to-lateral corridors. Thalamic projection pathways were identified and traced in detail. All steps were documented with 3D photography, and topographic relationships to other major white-matter tracts were compared. To complement the anatomical findings and depict long-range tract trajectories, diffusion MRI tractography was performed using Human Connectome Project data reconstructed with q-space diffeomorphic reconstruction (QSDR) and validated with expert-defined ROIs in DSI Studio. Classification terminology was synthesized from the literature and mapped onto the dissection results to build a multi-axial, corridor-based taxonomy. Results: Thalamocortical projections were demonstrated in a layered manner through sequential lateral-to-medial and medial-to-lateral dissections. Their trajectories and relationships to adjacent anatomical structures were observed, particularly along the internal capsule. In the corridor-based map, anterior and genual groups were defined with surgically traceable relations to the internal capsule; the retrolenticular group captured the course and neighborhood of the optic radiations; and the sublenticular group characterized auditory and limbic thalamic projections in relation to temporal deep white-matter bundles. Integrating dissection and tractography, we propose a five-group, multi-axial corridor taxonomy that standardizes terminology while preserving surgical relevance. Conclusion: This study demonstrated clearly the 3D topographic anatomy of thalamocortical projections with fiber dissection technic and streamlined inconsistencies in the literature with a capsule-based framework concordant with DTI/tractography. The proposed scheme supports terminological standardization and provides a practical reference for education, reporting, and neurosurgical planning. The dissection findings contribute anatomical context for planning thalamic surgical approaches and for interpreting advanced neuroimaging modalities such as DTI.
Benzer Tezler
- Periferik sinir continous teta burst stimülasyonunun (periferik-cTBS) kortikal uyarılabilirlik üzerine etkisi
Effect of peripheral nerve continous theta burst stimulation (peripheral-cTBS) on cortical excitability
MEHLİKA PANPALLI ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
NörolojiHacettepe ÜniversitesiNörolojik ve Psikiyatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇAĞRI MESUT TEMUÇİN
- Small-World modelinde yeniden yapılandırma ve gürültülü sinaptik iletkenliğin talamokortikal yavaş dalgalar üzerindeki etkileri
In Small-World model the effects of rewiring and noisy synaptic conductivity on talamocortical slow waves
RAMAZAN TEKİN
Doktora
Türkçe
2015
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİnönü ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN TAĞLUK
- Juvenil myoklonik epilepside valproik asidin somatosensoriyal uyarılmış potansiyeller üzerine etkisi
The Effect of valpoic acid on somatosensoriel evoked potentials in juvenile myoclonic epilepsy
HACER ERDEM
- Genetik absans epilepsili sıçanlarda kindling sürecinde talamokortikal döngünün araştırılması
Thalamocortical circuitry during kindling process in rats with genetic absance epilepsy
NİHAN ÇARÇAK
Doktora
Türkçe
2010
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL BAKTIR
- Şizofrenide uyku iğcikleri
Sleep spindles in schizophrenia
ALİ SEVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET CEM İLNEM